US India Tariff: અમેરિકા જતાં મોટાભાગના ભારતીય ઉત્પાદનો પર હવે માત્ર 10 ટકા ટેરિફ જ ચૂકવવો પડશે. ટ્રમ્પ પ્રશાસને નવા કાનૂની પ્રાવધાન હેઠળ આ વસૂલાત લાગુ કરી છે, જેના હેઠળ ભારત 12.5 ટકા ટેરિફ માળખામાંથી બહાર આવીને 10 ટકા ટેરિફ માળખામાં સામેલ થયું છે. હકીકતમાં અમેરિકન ટ્રેડ રિપ્રેઝેન્ટેટિવ (યુએસટીઆર)એ ટ્રેડ એક્ટ 1974ની કલમ 301 હેઠળ વિશ્વની 60 અર્થવ્યવસ્થાઓની તપાસ કરી હતી. આ તપાસનો હેતુ એ જોવાનો હતો કે કયા દેશો પોતાના દેશમાં બળજબરીના શ્રમથી બનેલા માલની આયાત રોકવા માટે મજબૂત કાયદા બનાવી રહ્યા છે.
તેના હેઠળ અમેરિકાએ વિશ્વના 60 દેશો પર 10 ટકાથી લઈને 12.5 ટકા સુધીનો કાયમી વધારાનો શુલ્ક લાગુ કરવાની જાહેરાત કરી છે. જે દેશો નિયમોનું પાલન કરવામાં સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ રહ્યા છે, જેમ કે ચીન, તેમના પર 12.5 ટકાનો ઊંચો ટેરિફ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. ચીન ઉપરાંત વિયેતનામ સહિત 36 એવા દેશોને 12.5 ટકા ટેરિફ શ્રેણીમાં રાખવામાં આવ્યા છે. યુએસ ટ્રેડ એક્ટ 1974ની કલમ 301 હેઠળ લાગુ કરવામાં આવેલો આ ટેરિફ અમલમાં રહેલી ‘મોસ્ટ-ફેવર્ડ-નેશન’ (એમએફએન) ડ્યુટી ઉપરાંત ચૂકવવાનો હોય છે. ભારત વિરુદ્ધ કલમ 301 હેઠળ કરવામાં આવેલી બે તપાસમાંથી એક પૂર્ણ થયા બાદ આ ટેરિફ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે.
ભારત કેવી રીતે બચી ગયું?
ભારત ઉપરાંત યુએસટીઆરે અન્ય 16 અર્થવ્યવસ્થાઓને 10 ટકાવાળી શ્રેણીમાં રાખી છે. તેમાં પાકિસ્તાન, શ્રીલંકા અને ખાસ કરીને બાંગ્લાદેશનો સમાવેશ થાય છે. બાંગ્લાદેશ ટેક્સટાઇલ અને ગાર્મેન્ટ્સ ક્ષેત્રમાં ભારતનો સીધો સ્પર્ધક છે, જે અમેરિકામાં ભારતની સૌથી મોટી નિકાસ શ્રેણીઓમાંની એક છે.
શરૂઆતમાં ભારતને પણ 12.5 ટકા શ્રેણીમાં જવાનો ખતરો હતો. જૂન 2026માં આવેલા અહેવાલના પ્રારંભિક મસૂદામાં ભારતને પણ એવા દેશોમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું, જેમના પર 12.5 ટકાનો કડક ટેરિફ લાગુ થવાનો હતો.
પરંતુ ભારત સરકારે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરતાં જૂન 2026માં પોતાની વિદેશ વેપાર નીતિમાં મોટો સુધારો કર્યો અને બળજબરીના શ્રમથી બનેલા ઉત્પાદનોની આયાત પર દેશમાં સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકી દીધો. ભારતના આ નીતિગત સુધારાને ધ્યાનમાં રાખીને અમેરિકાએ ભારતનો ટેરિફ ઘટાડીને 10 ટકા કરી દીધો.
ભારતીય નિકાસકારો અને વેપાર પર તેની શું અસર થશે?
અમેરિકા દ્વારા તમામ દેશો પર અગાઉથી લાગુ કરવામાં આવેલો 10 ટકાનો અસ્થાયી વૈશ્વિક કર 24 જુલાઈ 2026ના રોજ સમાપ્ત થઈ ગયો હોવાથી, તેના સ્થાને આવેલા આ નવા 10 ટકાના કાયમી કરને કારણે ભારતીય નિકાસકારો પર તાત્કાલિક કોઈ નવો વધારાનો આર્થિક બોજો નહીં વધે.
10 ટકાની આ સુરક્ષિત શ્રેણીમાં આવવાને કારણે ભારત હવે પોતાના મુખ્ય કાપડ અને ગાર્મેન્ટ્સ સ્પર્ધક દેશો જેમ કે બાંગ્લાદેશ, પાકિસ્તાન, શ્રીલંકા અને ઇન્ડોનેશિયાની બરાબરીમાં આવી ગયું છે, કારણ કે આ દેશો પર પણ 10 ટકા જ કર લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. પરંતુ ભારતની સપ્લાય ચેઇન આ દેશોની સરખામણીએ ઘણી વધુ મજબૂત હોવાથી તેનો લાભ મળશે.
ભારતમાંથી અમેરિકામાં થતી કુલ નિકાસનો અંદાજે 70 ટકા હિસ્સો, જેમ કે એન્જિનિયરિંગ સામાન, ટેક્સટાઇલ, ગાર્મેન્ટ્સ, કેમિકલ્સ, ચામડાના ઉત્પાદનો અને રત્ન તથા આભૂષણ, આ 10 ટકા વધારાના શુલ્કના દાયરામાં આવશે. જોકે રત્ન અને આભૂષણ જેવા ઊંચા નફાવાળા ક્ષેત્રો માટે આ શુલ્ક હજુ પણ પડકારરૂપ રહેશે.
