Wealth Advisors Shortage: ભારતમાં અલ્ટ્રા-રિચ રોકાણકારોની સંખ્યા ઝડપથી વધી રહી છે, પરંતુ તેમને યોગ્ય રોકાણ સલાહ આપનારા અનુભવી વેલ્થ રિલેશનશિપ મેનેજર્સ (RM) એટલી ઝડપથી વધી રહ્યા નથી. આ જ કારણ છે કે દેશનું વેલ્થ મેનેજમેન્ટ સેક્ટર હવે એક નવા પડકારનો સામનો કરી રહ્યું છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં 3 કરોડ ડૉલર (30 મિલિયન ડૉલર) અથવા તેથી વધુ વેલ્થ ધરાવતા ભારતીયોની સંખ્યા 63% વધીને 19,877 થઈ ગઈ છે, જ્યારે FY25માં આવા ગ્રાહકોને સંભાળવા માટે દેશમાં માત્ર અંદાજે 1,900 ડેડિકેટેડ વેલ્થ રિલેશનશિપ મેનેજર જ ઉપલબ્ધ હતા.
FY28 સુધી પણ એક્સપર્ટ્સની અછત પૂરી નહીં થાય
Motilal Oswal Financial Services ની રિપોર્ટ મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2027-28 (FY28) સુધી ડેડિકેટેડ વેલ્થ રિલેશનશિપ મેનેજર્સની સંખ્યા વધીને અંદાજે 2,800 થવાનો અંદાજ છે. જોકે, અલ્ટ્રા-રિચ રોકાણકારોની ઝડપથી વધી રહેલી સંખ્યાને જોતા આ વધારો પણ પૂરતો માનવામાં આવતો નથી. એટલે કે આવનારા વર્ષોમાં પણ અનુભવી સલાહકારોની અછત યથાવત રહી શકે છે. રિપોર્ટ મુજબ, દરેક રિલેશનશિપ મેનેજરના જવાબદારી હેઠળ આવતી એવરેજ એસેટ્સ પણ સતત વધવાની છે. આ આંકડો ₹3.7 બિલિયનથી વધીને ₹4.8 બિલિયન સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. તેનો અર્થ એ છે કે દરેક મેનેજરને અગાઉની સરખામણીએ વધુ વેલ્થ અને વધુ હાઇ-નેટવર્થ ગ્રાહકોની જવાબદારી સંભાળવી પડશે.
હવે ગ્રાહકો કરતાં વધુ અનુભવી સલાહકારોની જરૂર છે
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે વેલ્થ મેનેજમેન્ટ ઇન્ડસ્ટ્રી સામે હવે સૌથી મોટો પડકાર નવા ગ્રાહકો શોધવાનો નથી, પરંતુ અનુભવી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એડવાઇઝર્સ ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે. બેંકો, પ્રાઇવેટ ઇક્વિટી-બેક્ડ પ્લેટફોર્મ્સ અને વેલ્થ મેનેજમેન્ટ સાથે જોડાયેલી નિષ્ણાત કંપનીઓ અનુભવી રિલેશનશિપ મેનેજર્સને પોતાની સાથે જોડવા માટે સતત સ્પર્ધા કરી રહી છે.
હાયરિંગ વધી, પગાર અને બોનસ પણ થયા આકર્ષક
અનુભવી સલાહકારોની માંગ વધતાં કંપનીઓ વચ્ચે લેટરલ હાયરિંગ ઝડપથી વધી છે. તેની સાથે જ વધુ સારા ટેલેન્ટને આકર્ષવા માટે પગારમાં વધારો અને જોઇનિંગ બોનસ જેવા ઑફર્સ પણ આપવામાં આવી રહ્યા છે. બીજી તરફ, કંપનીઓની અંદર નવા રિલેશનશિપ મેનેજર્સ તૈયાર કરવામાં પણ ઘણો સમય લાગે છે. રિપોર્ટ મુજબ, કોઈ નવા સલાહકારને સંપૂર્ણ રીતે સક્ષમ બનવામાં 18થી 24 મહિનાનો સમય લાગે છે.
અલ્ટ્રા-રિચ ગ્રાહકો માટે સૌથી વધુ છે અનુભવી સલાહકારોની અછત
રિપોર્ટ મુજબ, સૌથી વધુ અછત અલ્ટ્રા હાઇ નેટવર્થ ઇન્ડિવિજ્યુઅલ્સ (Ultra HNI)ને સંભાળતા અનુભવી સલાહકારોની છે. આવા ગ્રાહકો માત્ર રોકાણની સલાહ જ નહીં, પરંતુ લાંબા સમયથી બનેલા વિશ્વાસપાત્ર સંબંધોને પણ મહત્વ આપે છે. આવા સલાહકારોને તૈયાર કરવું સરળ નથી. આ જ કારણ છે કે વેલ્થ મેનેજમેન્ટ કંપનીઓ અનુભવી રિલેશનશિપ મેનેજર્સને પોતાની તરફ આકર્ષવા માટે 20%થી 40% સુધી વધુ પગાર, અનેક વર્ષોના ગેરન્ટીડ બોનસ અને સાઇનિંગ ઇન્સેન્ટિવ જેવા ઑફર્સ આપી રહી છે.
Motilal Oswal ની રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે જો કંપનીઓ પોતાના સલાહકારોની કાર્યક્ષમતા વધારી શકશે નહીં, તો ઝડપથી વધી રહેલો વેલ્થ મેનેજમેન્ટ વ્યવસાય તેમની આવક કરતાં ખર્ચમાં વધુ વધારો કરી શકે છે. હાલમાં પણ લિસ્ટેડ વેલ્થ મેનેજમેન્ટ કંપનીઓ માટે કર્મચારીઓ પર થતો ખર્ચ સૌથી મોટો ઓપરેટિંગ એક્સપેન્સ છે. આવી સ્થિતિમાં અનુભવી કર્મચારીઓને જાળવી રાખવા, નવા સલાહકારો તૈયાર કરવા અને વધુ વેલ્થ સાથે ખર્ચનું સંતુલન જાળવવું કંપનીઓ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
ભારતમાં ઝડપથી વધી રહી છે અલ્ટ્રા-રિચ લોકોની સંખ્યા
ભારતમાં સમૃદ્ધ લોકોની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. Knight Frank ના આંકડા મુજબ, 3 કરોડ ડૉલર (30 મિલિયન ડૉલર) અથવા તેથી વધુ વેલ્થ ધરાવતા ભારતીયોની સંખ્યા 2021માં 12,161 હતી, જે 2026માં વધીને 19,877 થઈ ગઈ છે. તેની સાથે જ વિશ્વના કુલ અલ્ટ્રા-રિચ લોકોમાં ભારતની ભાગીદારી 2.2%થી વધીને 2.8% થઈ ગઈ છે. અંદાજ છે કે 2031 સુધી આ સંખ્યા 25,217 સુધી પહોંચી જશે.
મુંબઈમાં રહે છે સૌથી વધુ અલ્ટ્રા-રિચ ભારતીયો
દેશના કુલ અલ્ટ્રા-રિચ લોકોમાં 35.4% લોકો માત્ર મુંબઈમાં રહે છે. બીજી તરફ, ભારતમાં અબજોપતિઓની સંખ્યા પણ ઝડપથી વધવાની આશા છે. તે 2026માં 207થી વધીને 2031 સુધી 313 થઈ શકે છે. જો આવું થાય, તો ભારત વિશ્વના 10 સૌથી ઝડપથી વિકસતા અબજોપતિ બજારોમાં સામેલ થઈ જશે. રિપોર્ટ મુજબ, ભારતની કુલ એસેટ્સમાંથી માત્ર અંદાજે 15% હિસ્સાનું જ પ્રોફેશનલ રીતે મેનેજમેન્ટ કરવામાં આવે છે. સરખામણી કરીએ તો અમેરિકામાં આ આંકડો 75% છે. જ્યારે ભારતની કુલ એસેટ્સમાં ફાઇનાન્શિયલ એસેટ્સનો હિસ્સો 25% છે, જ્યારે અમેરિકામાં તે 70% છે. Deloitteના આંકડા મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2023-24 દરમિયાન ભારતમાં 35%થી 40% સમૃદ્ધ પરિવારો પોતાની સંપત્તિનું સંચાલન જાતે કરતા હતા અથવા અનૌપચારિક રીતે તેનું મેનેજમેન્ટ કરતા હતા. એટલે કે મોટી સંખ્યામાં લોકો હજુ પણ પ્રોફેશનલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એડવાઇઝર્સની સેવા લઈ રહ્યા નથી.
જોકે, પ્રોફેશનલ વેલ્થ મેનેજમેન્ટની પહોંચ હજુ મર્યાદિત છે, પરંતુ સમૃદ્ધ રોકાણકારો માટે તૈયાર કરવામાં આવેલા ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્રોડક્ટ્સની માંગ ઝડપથી વધી રહી છે. Portfolio Management Services (PMS) હેઠળ મેનેજ થતી વેલ્થ 2021ના ₹23.5 લાખ કરોડથી વધીને માર્ચ 2026 સુધી ₹41.4 લાખ કરોડ થઈ ગઈ. જ્યારે Alternative Investment Funds (AIF)માં ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કમિટમેન્ટ ₹1.8 લાખ કરોડથી વધીને ₹7 લાખ કરોડથી વધુ થઈ ગયું.
