MBBS in China: ડોક્ટર બનવાનું સપનું લાખો ભારતીય યુવાનોની આંખોમાં હોય છે, પરંતુ દેશની સરકારી કોલેજોમાં મર્યાદિત બેઠકો અને ખાનગી કોલેજોની આસમાને પહોંચતી ફી ઘણીવાર આ સપનાની આગળ દિવાલ બની જાય છે. આવા સમયે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં એક દેશ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે ‘મેડિકલ ડેસ્ટિનેશન’ બનીને ઉભર્યો છે અને તે છે પડોશી દેશ ચીન. શ્રેષ્ઠ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, વર્લ્ડ-ક્લાસ યુનિવર્સિટી અને ભારતની સરખામણીએ ઘણું કિફાયતી બજેટ હોવાને કારણે દર વર્ષે હજારો આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ ડોક્ટર બનવા માટે ચીનનો રસ્તો પસંદ કરી રહ્યા છે.
પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ચીનમાં ડોક્ટર બનવાની સફર કેવી હોય છે? ત્યાં એડમિશન કેવી રીતે મળે છે, અભ્યાસ કઈ ભાષામાં થાય છે, શું વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે નિયમો અલગ હોય છે અને મેડિકલ કોર્સ પૂરો થયા બાદ ડોક્ટરની કમાણી કેટલી હોય છે? આ કેટલાક એવા પ્રશ્નો છે જે દરેક તે વિદ્યાર્થી કે વાલીઓના મનમાં ઘૂમતા હોય છે જે વિદેશથી મેડિકલનો અભ્યાસ કરવાનું વિચારી રહ્યા છે. ચીનની મેડિકલ શિક્ષણ પ્રણાલી ઘણી વ્યવસ્થિત છે અને તેને વિશ્વભરમાં માન્યતા પ્રાપ્ત છે. જાણો ચીનમાં ડોક્ટર બનવાની સંપૂર્ણ માહિતી.
ચીનમાં મેડિકલનો અભ્યાસ કેટલા વર્ષોમાં થાય છે?
ચીનમાં ઈન્ટરનેશનલ વિદ્યાર્થીઓ માટે કરાવવામાં આવતા મેડિકલ અંડરગ્રેજ્યુએટ કોર્સને ભારતની જેમ જ MBBS કહેવામાં આવે છે. ચીનમાં મેડિકલ કોર્સની કુલ અવધિ ૬ વર્ષ (૫+૧) હોય છે. આમાં પહેલા ૫ વર્ષ કોલેજમાં થીયરી, પ્રેક્ટિકલ અને ક્લિનિકલ વિષયોનો અભ્યાસ કરાવવામાં આવે છે. આ બાદ છેલ્લા ૧ વર્ષમાં કોઈ માન્યતા પ્રાપ્ત હોસ્પિટલમાં ફરજિયાતપણે ઈન્ટર્નશિપ (Clinical Internship) કરવાની હોય છે, જ્યાં દર્દીઓની સારવાર કરવાનો પ્રેક્ટિકલ અનુભવ મળે છે.
ચીનની મેડિકલ કોલેજમાં એડમિશન કેવી રીતે મળે છે?
ચીની વિદ્યાર્થીઓને ત્યાંની મેડિકલ કોલેજમાં એડમિશન માટે વિશ્વની સૌથી કઠિન પરીક્ષા ‘ગાઓકાઓ’ (Gaokao) પાસ કરવી પડે છે. પરંતુ ભારતીય અને અન્ય વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે આ પ્રક્રિયા ઘણી સરળ છે:
મેડિકલ પ્રવેશ પરીક્ષા: વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને ચીનમાં અલગથી પ્રવેશ પરીક્ષા આપવાની જરૂર હોતી નથી. ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે માત્ર ભારતની NEET UG પરીક્ષા ક્વોલિફાય થવી અનિવાર્ય છે.
લાયકાત: ૧૨મા (ઈન્ટરમીડિએટ) માં ફિઝિક્સ, કેમિસ્ટ્રી અને બાયોલોજી (PCB) માં ઓછામાં ઓછા ૫૦% થી ૭૦% માર્ક્સ (યુનિવર્સિટીના સ્તર અનુસાર) હોવા જોઈએ.
એડમિશનની રીત: સીધા યુનિવર્સિટીની વેબસાઈટ અથવા રજિસ્ટર્ડ કન્સલ્ટન્ટ્સના માધ્યમથી ઓનલાઈન અરજી કરવાની હોય છે. ચીનના શિક્ષણ મંત્રાલય (MOE) દ્વારા સ્વીકૃત ૪૫ ટોપ મેડિકલ કોલેજો છે, જે અંગ્રેજી માધ્યમમાં MBBS કરાવે છે.
ચીનમાં મેડિકલનો અભ્યાસ કઈ ભાષામાં થાય છે?
વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે અભ્યાસનું માધ્યમ અંગ્રેજી જ હોય છે. જોકે, મેડિકલ કોર્સ દરમિયાન પાયાની ચીની ભાષા (મેન્ડરિન) પણ શીખવવામાં આવે છે. આ એટલા માટે જરૂરી છે કારણ કે જ્યારે તમે ત્રીજા-ચોથા વર્ષમાં હોસ્પિટલ જશો ત્યારે ત્યાં ચીની દર્દીઓ સાથે તેમની ભાષામાં વાત કરીને જ તમે તેમની બીમારી સમજી શકશો.
ડિગ્રી પછી પ્રેક્ટિસ કેવી રીતે કરવી?
ચીનમાંથી મેડિકલનો અભ્યાસ પૂરો કર્યા બાદ સીધા ડોક્ટર તરીકે સ્વતંત્ર પ્રેક્ટિસ કરી શકાતી નથી. આ માટે નિયમો નક્કી છે:
ચીનમાં પ્રેક્ટિસ માટે: જો તમે ચીનમાં જ રહીને ડોક્ટર બનવા માંગતા હોવ તો ત્યાંની NMLE (National Medical Licensing Examination) પાસ કરવી પડશે. આ પરીક્ષા ચીની ભાષા (મેન્ડરિન) માં હોય છે અને તેને પાસ કર્યા બાદ ડોક્ટરીનું લાયસન્સ મળે છે.
ભારતમાં પ્રેક્ટિસ માટે: જો તમે અભ્યાસ પૂરો કરીને ભારત પરત ફરો છો તો નેશનલ મેડિકલ કમિશન (NMC) ના નિયમો અનુસાર FMGE/NExT પરીક્ષા પાસ કરવી પડશે. તેને ક્લિયર કર્યા બાદ જ ભારતમાં ડોક્ટર તરીકે રજીસ્ટ્રેશન મળશે.
શું વિદેશી નાગરિકો ચીનમાં ડોક્ટર બની શકે છે?
હા, બિલકુલ. ચીનનો કાયદો વિદેશી નાગરિકોને ત્યાં ડોક્ટર બનવાની અને પ્રેક્ટિસ કરવાની સંપૂર્ણ પરવાનગી આપે છે. બસ શરત એ છે કે તમારી પાસે ચીનની કોઈ માન્યતા પ્રાપ્ત યુનિવર્સિટીની મેડિકલ ડિગ્રી હોય, ૧ વર્ષની ક્લિનિકલ ઈન્ટર્નશિપ પૂરી કરી હોય અને ચીની ભાષામાં થતી નેશનલ મેડિકલ લાયસન્સિંગ પરીક્ષા (NMLE) પાસ કરી લીધી હોય.
ચીનમાં ડોક્ટરનો પગાર કેટલો હોય છે?
ચીનમાં ડોક્ટરનો પગાર એ વાત પર નિર્ભર કરે છે કે તેઓ કયા શહેરમાં (બેઇજિંગ, શાંઘાઈ જેવા ટિયર-૧ અથવા નાના શહેરમાં) છે અને હોસ્પિટલ કેવી છે.
શરૂઆતનો પગાર: મેડિકલ કોર્સ અને લાયસન્સ પૂરું કર્યા બાદ જુનિયર ડોક્ટર કે ઈન્ટર્નનો શરૂઆતનો પગાર લગભગ RMB ૫,૦૦૦ થી RMB ૮,૦૦૦ પ્રતિ માસ (લગભગ ૬૦,૦૦૦ થી ૧,૦૦,૦૦૦ રૂપિયા) હોય છે.
અનુભવી ડોક્ટર: જેમ જેમ અનુભવ વધે છે અથવા તમે પોસ્ટ-ગ્રેજ્યુએશન (MD/MS) કરી લો છો તો આ પગાર ૨ લાખ થી ૫ લાખ રૂપિયા પ્રતિ માસ અથવા વાર્ષિક ૧૫ લાખ થી ૨૫ લાખ રૂપિયા સુધી સરળતાથી પહોંચી જાય છે.
