MBBS vs BSc Nursing: ૧૨મા ધોરણમાં બાયોલોજી (PCB) વિષય લેનાર દરેક વિદ્યાર્થીનું સૌથી મોટું સપનું મેડિકલ ફિલ્ડમાં કરિયર બનાવવાનું હોય છે. જ્યારે પણ આ સેક્ટરની વાત આવે છે ત્યારે મગજમાં માત્ર બે જ સૌથી મોટા નામ ફરે છે – MBBS અને BSc નર્સિંગ. જોકે, આ બંને મેડિકલ કોર્સનું સમાજમાં પોતાનું અલગ માન અને મહત્વ છે, પરંતુ ઘણીવાર વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓ તેમની વચ્ચેના પાયાના તફાવતને લઈને મુંઝવણમાં હોય છે.
ઘણીવાર NEET UG પરીક્ષાનું કટ-ઓફ ખૂબ ઊંચું જવાને કારણે વિદ્યાર્થીઓ નિરાશ થઈ જાય છે, જ્યારે તેમની સામે BSc નર્સિંગના રૂપમાં એક શ્રેષ્ઠ અને સુરક્ષિત કરિયર વિકલ્પ હાજર હોય છે. આ બંને મેડિકલ કોર્સના અભ્યાસની રીત, જવાબદારી, ફી અને પગારનું માળખું એકબીજાથી બિલકુલ અલગ છે. જાણો ૧૨મા ધોરણ પછી MBBS કરવું કે BSc નર્સિંગ, કોનું કરિયર સ્કોપ વધારે સારું છે અને શેમાં વધારે પગાર મળશે.
MBBS અને BSc નર્સિંગ વચ્ચે શું તફાવત છે?
MBBS (બેચલર ઓફ મેડિસિન એન્ડ બેચલર ઓફ સર્જરી): આ કોર મેડિકલ ડિગ્રી છે. આના અંતર્ગત વિદ્યાર્થીઓ રોગોની ઓળખ (Diagnosis), તેમની સારવાર, સર્જરી અને દવાઓ પ્રિસ્ક્રાઈબ કરતા શીખે છે. MBBS ડોક્ટર હોસ્પિટલનો મુખ્ય મેડિકલ ડિસીઝન મેકર હોય છે.
BSc Nursing (બેચલર ઓફ સાયન્સ ઇન નર્સિંગ): આ ૪ વર્ષનો પ્રોફેશનલ કોર્સ છે જે સંપૂર્ણપણે ‘પેશન્ટ કેર’ (દર્દીઓની સારવાર) પર કેન્દ્રિત છે. નર્સિંગ ઓફિસર ડોક્ટરની મદદ કરે છે, દર્દીઓને ક્રિટિકલ કેર આપે છે, દવાઓનો ચાર્ટ સંભાળે છે અને મેડિકલ ટેકનોલોજી ઓપરેટ કરે છે.
MBBS vs BSc નર્સિંગ: બંને કોર્સની અવધિ કેટલી છે?
MBBS: આ કોર્સ કુલ ૫.૫ વર્ષનો હોય છે. તેમાં ૪.૫ વર્ષની થિયરી અને પ્રેક્ટિકલ અભ્યાસ હોય છે અને ત્યારબાદ ૧ વર્ષની અનિવાર્ય રોટેટરી ઇન્ટર્નશિપ કરવાની હોય છે.
BSc નર્સિંગ: આ કોર્સ કુલ ૪ વર્ષનો હોય છે. તેમાં ૩.૫ વર્ષની ક્લાસરૂમ અને ક્લિનિકલ ટ્રેનિંગ હોય છે અને છેલ્લા ૬ મહિનામાં અનિવાર્યપણે ઇન્ટર્નશિપ કરવી પડે છે.
MBBS vs BSc નર્સિંગ: એડમિશન કેવી રીતે મળે છે?
MBBS માટે: સમગ્ર દેશમાં ફક્ત અને ફક્ત એક જ પરીક્ષા છે – NEET-UG (નેશનલ એલિજિબિલિટી કમ એન્ટ્રન્સ ટેસ્ટ). જેમાં ખૂબ જ હાઈ રેન્ક અને સ્કોર લાવનાર વિદ્યાર્થીઓને જ સરકારી અથવા પ્રાઈવેટ મેડિકલ કોલેજોમાં MBBS ની સીટ મળે છે.
BSc નર્સિંગ માટે: આ માટે ઘણા રસ્તાઓ છે. AIIMS, PGIMER અથવા JIPMER જેવી દેશની ટોચની સંસ્થાઓમાં એડમિશન માટે તેમની પોતાની નેશનલ એન્ટ્રન્સ ટેસ્ટ હોય છે. ઘણી જગ્યાએ હવે NEET ના સ્કોરના આધારે પણ BSc નર્સિંગમાં દાખલો મળવા લાગ્યો છે, જ્યારે કેટલાક રાજ્યો અલગ પ્રવેશ પરીક્ષા પણ આયોજિત કરે છે.
MBBS vs BSc નર્સિંગ: ફીનું ગણિત
| કોર્સ | સરકારી કોલેજની ફી | પ્રાઈવેટ કોલેજની ફી |
| MBBS | ૫૦ હજાર થી ૨ લાખ રૂપિયા (વાર્ષિક) | ૧૦ લાખ થી ૨૫ લાખ રૂપિયા (વાર્ષિક) |
| BSc નર્સિંગ | ૫ હજાર થી ૩૦ હજાર રૂપિયા (વાર્ષિક) | ૫૦ હજાર થી ૧.૫ લાખ રૂપિયા (વાર્ષિક) |
નોંધ: પ્રાઈવેટ મેડિકલ કોલેજમાંથી MBBS કરવાનો કુલ ખર્ચ ૫૦ લાખ થી ૧ કરોડ રૂપિયા સુધી જઈ શકે છે, જ્યારે નર્સિંગ ખૂબ ઓછા બજેટમાં પૂરી થઈ જાય છે.
MBBS vs BSc નર્સિંગ: શેમાં કેટલો પગાર મળશે?
MBBS માં સ્કોપ અને પગાર: MBBS કર્યા પછી સીધા સરકારી કે પ્રાઈવેટ હોસ્પિટલમાં ‘જૂનિયર રેસિડેન્ટ’ અથવા મેડિકલ ઓફિસર બની શકાય છે. શરૂઆતમાં જ અહીં ૬૦,૦૦૦ થી ૧,૦૦,૦૦૦ રૂપિયા પ્રતિ માસનો પગાર સરળતાથી મળી જાય છે. જોકે, કરિયરમાં મોટી છલાંગ માટે MD કે MS (પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન) કરવું જરૂરી માનવામાં આવે છે.
BSc નર્સિંગમાં સ્કોપ અને પગાર: નર્સિંગ કર્યા પછી વિદ્યાર્થીઓને AIIMS જેવી સરકારી હોસ્પિટલમાં ‘નર્સિંગ ઓફિસર’ બનવાની તક મળે છે, જ્યાં શરૂઆતનો પગાર જ ૭૦,૦૦૦ થી ૮૦,૦૦૦ રૂપિયા પ્રતિ માસ (7th Pay Commission હેઠળ) હોય છે. પ્રાઈવેટ સેક્ટરમાં શરૂઆત ૨૦,૦૦૦ થી ૩૫,૦૦૦ રૂપિયાથી થાય છે. સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે ભારતીય નર્સિંગ ડિગ્રી ધારકોની વિદેશો (જેમ કે UK, કેનેડા, ગલ્ફ દેશો) માં ભારે માંગ છે, જ્યાં તેઓ લાખો રૂપિયા મહિને કમાય છે.
આ પણ વાંચો: BBA vs BCA? કયો કોર્સ તમારા ભવિષ્ય માટે છે બેસ્ટ? જાણો પગાર અને કારકિર્દીના તમામ પાસાઓ – Newz Cafe

