જયપુર, ૩૧ જાન્યુઆરી: પટકથા લેખક-ગીતકાર જાવેદ અખ્તરે સ્વીકાર્યું છે કે આજના વિશ્વમાં, ખાસ કરીને આઇટી ક્ષેત્રમાં, ટકી રહેવા માટે અંગ્રેજી ભાષા જરૂરી છે, પરંતુ ભાષા શીખવી એ પોતાની માતૃભાષા જાણવાની કિંમતે ન હોવી જોઈએ.
“જો તમે તમારી માતૃભાષા નથી જાણતા, તો તમે તમારા મૂળથી કપાઈ ગયા છો,” અખ્તરે જયપુર લિટરેચર ફેસ્ટિવલ (JLF) દરમિયાન એક સત્રમાં કહ્યું.
અહીં તેમણે પોતાનું પુસ્તક ‘જ્ઞાન સીપિયાં: પર્લ્સ ઓફ વિઝડમ’ વિમોચન કર્યું.
અખ્તરે ભાર મૂક્યો કે પોતાની માતૃભાષા છોડી દેવાથી, બાળકો તેમની સંસ્કૃતિ અને પરંપરાઓ સાથેનું જોડાણ ગુમાવવાનું જોખમ લે છે.
“ભાષા ફક્ત વાતચીતનું માધ્યમ નથી; તે આપણી સંસ્કૃતિ, પરંપરા અને સાતત્યને આગળ ધપાવતું વાહન છે. જો તમે કોઈ બાળકને તેની ભાષાથી અલગ કરો છો, તો તમે તેને તેની સંસ્કૃતિ, ઇતિહાસ અને મૂલ્યોથી અલગ કરી રહ્યા છો.
અખ્તરે કહ્યું કે આજે ભારતમાં અંગ્રેજી માધ્યમના શિક્ષણ પર વ્યાપક ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
“અમે અમારા બાળકોને અંગ્રેજી શાળાઓમાં મોકલવા માંગીએ છીએ, નીચલા-મધ્યમ વર્ગના પરિવારોના બાળકો પણ તેના માટે સંઘર્ષ કરે છે,” તેમણે કહ્યું. હું અંગ્રેજીના મહત્વનો ઇનકાર નથી કરતો, પણ મારું માનવું છે કે બીજી ભાષા શીખવી એ પોતાની ભાષાના ભોગે ન હોવી જોઈએ. ,
અખ્તરે બહુભાષીવાદ પર ભાર મૂક્યો, જ્યાં વ્યક્તિ અંગ્રેજીમાં નિપુણ હોય છે અને સાથે સાથે તેની માતૃભાષામાં મૂળ જાળવી રાખે છે.
તેમણે કહ્યું, “આજના વિશ્વમાં આપણે અંગ્રેજી વિના ટકી શકતા નથી, ખાસ કરીને આઇટી ક્ષેત્રમાં. પણ હું ઈચ્છું છું કે આપણા બાળકો બહુભાષી બને, પોતાની ભાષા તેમજ અન્યની ભાષાઓ પણ જાણે. તમારી માતૃભાષા જાણવી મહત્વપૂર્ણ છે. જ્યારે આપણે તેને છોડી દઈએ છીએ, ત્યારે આપણે આપણા મૂળ સાથેનો સંબંધ ગુમાવી દઈએ છીએ.
આ સત્રમાં એન્જિનિયરમાંથી પરોપકારી બનેલા અને લેખિકા સુધા મૂર્તિ અને ફિલ્મ નિર્માતા અતુલ તિવારી પણ અખ્તર સાથે જોડાયા હતા.
૧૮મો જયપુર સાહિત્ય મહોત્સવ ૩ ફેબ્રુઆરી સુધી ચાલશે.
