Gujarat Local Body Election Deposit Loss: ગુજરાતની તાજેતરની સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓના પરિણામોએ રાજકીય વિશ્લેષકોને ચોંકાવી દીધા છે. ભાજપના ભવ્ય વિજયની સામે વિપક્ષી પાર્ટીઓ એવી રીતે ધરાશાયી થઈ છે કે તેમના હજારો ઉમેદવારો પોતાની ડિપોઝિટ પણ બચાવી શક્યા નથી. જિલ્લા પંચાયત, તાલુકા પંચાયત, નગરપાલિકા અને મહાનગરપાલિકાઓના સંયુક્ત આંકડાઓ જોતા માલૂમ પડે છે કે જનતાએ વિપક્ષને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢ્યો છે. આ પરિણામો માત્ર બેઠકોની હાર નથી, પરંતુ વિપક્ષી પાર્ટીઓ પ્રત્યે મતદારોના ઘટતા વિશ્વાસનો જીવંત પુરાવો છે.
આમ આદમી પાર્ટી અને કોંગ્રેસની દયનીય સ્થિતિ
આંકડાકીય વિગતો મુજબ, આમ આદમી પાર્ટી (AAP) ના સૌથી વધુ 3,365 ઉમેદવારોની ડિપોઝિટ જપ્ત થઈ છે. જોકે પક્ષે તમામ બેઠકો પર ઉમેદવારો ઉતારીને તાકાત બતાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ જનમત મેળવવામાં તેઓ ઊંધા માથે પટકાયા છે. બીજી તરફ, રાજ્યની સૌથી જૂની પાર્ટી ગણાતી કોંગ્રેસના પણ 2,223 ઉમેદવારોની ડિપોઝિટ જપ્ત થઈ છે. કોંગ્રેસ માટે આ સ્થિતિ વધુ ચિંતાજનક છે કારણ કે તેના પરંપરાગત ગ્રામીણ ગઢ ગણાતા વિસ્તારોમાં પણ હવે મતદારોનો સાથ છૂટી રહ્યો હોય તેવું આ આંકડા પરથી સ્પષ્ટ જણાય છે.
શહેરી અને ગ્રામીણ સ્તરે ગાબડાં
ચૂંટણીના ઊંડાણપૂર્વકના વિશ્લેષણ મુજબ, મહાનગરપાલિકાઓ અને નગરપાલિકાઓ જેવા શહેરી વિસ્તારોમાં આમ આદમી પાર્ટીએ આક્રમક પ્રચાર કર્યો હતો, તેમ છતાં અનેક બેઠકો પર તેમના ઉમેદવારો નોંધપાત્ર મતો મેળવી શક્યા નથી. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં જિલ્લા અને તાલુકા પંચાયતોમાં કોંગ્રેસની સ્થિતિ પણ એવી જ રહી છે. મતદારોએ કાં તો ભાજપના શાસન પર મહોર મારી છે અથવા તો વિપક્ષી મતોનું એટલી હદે વિભાજન થયું છે કે કોઈ એક પક્ષ મજબૂત વિકલ્પ તરીકે ઊભરી શક્યો નથી. આ સ્થિતિ આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીઓ માટે વિપક્ષ માટે ખતરાની ઘંટડી સમાન છે.
ડિપોઝિટ જપ્ત થવાનો નિયમ અને તેની અસર
ચૂંટણી પંચના નિયમ મુજબ, જો કોઈ ઉમેદવારને જે-તે બેઠક પર પડેલા કુલ માન્ય મતોના છઠ્ઠા ભાગના (અંદાજે 16.66%) મતો ન મળે, તો તેની સુરક્ષા રાશિ એટલે કે ડિપોઝિટ જપ્ત કરવામાં આવે છે. આટલી મોટી સંખ્યામાં ઉમેદવારોની ડિપોઝિટ જપ્ત થવી એ પક્ષની પ્રતિષ્ઠા પર મોટો ડાઘ સમાન છે. જે ઉમેદવારો 10 ટકા મતોનો આંકડો પણ સ્પર્શી શક્યા નથી, તે સાબિત કરે છે કે તેમની પસંદગી અથવા પક્ષની રણનીતિમાં મોટી ખામી રહી ગઈ છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આ પરાજય બાદ કોંગ્રેસ અને ‘આપ’ પોતાના સંગઠનમાં કેવા સુધારા કરે છે.
