Gujarat Tenancy Law: ભાડા કરાર, સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ અને મકાનમાલિક-ભાડૂતની જવાબદારીઓ નક્કી થશે
Gujarat Tenancy Law: લાંબા સમયથી મિલકત ભાડે આપવાથી કબજો ગુમાવવાનો ભય રાખીને મિલકતો ખાલી રાખતા મકાનમાલિકોને હવે ભાડે આપવાનો વધુ વિશ્વાસ મળી શકે છે. ગુજરાત સરકાર ભાડા કરારોનું નિયમન કરવા અને મકાનમાલિકો તથા ભાડૂતોના અધિકારો અને જવાબદારીઓ વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માટે નવો કાયદો તૈયાર કરી રહી છે.
અર્બન ડેવલપમેન્ટ ડિપાર્ટમેન્ટ વિધાનસભાના ચોમાસુ સત્ર દરમિયાન બિલ રજૂ કરશે. કેન્દ્રના મોડલ ટેનન્સી એક્ટ, 2021ના આધારે તૈયાર થનાર આ કાયદાનો હેતુ લેખિત ભાડા કરાર સુનિશ્ચિત કરવાનો, વિવાદોના ઝડપી ઉકેલ માટે વ્યવસ્થા કરવાનો અને બંને પક્ષોની જવાબદારીઓ અંગે વધુ સ્પષ્ટતા લાવવાનો છે.
કાયદો અમલમાં આવ્યા બાદ લેખિત કરાર વિના કોઈ ઘર અથવા પરિસર ભાડે આપી કે ભાડે લઈ શકાશે નહીં. મકાનમાલિક અને ભાડૂતે નિર્ધારિત ફોર્મેટમાં બે મહિનાની અંદર સંયુક્ત રીતે રેન્ટ ઓથોરિટીને કરારની જાણ કરવાની રહેશે. આ માટે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ બનાવવામાં આવશે. બિલમાં ભાડા સંબંધિત વિવાદોનો નિકાલ કરવા અને ઝડપી ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવા માટે રેન્ટ ઓથોરિટી, રેન્ટ કોર્ટ અને રેન્ટ ટ્રિબ્યુનલની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
કરારની મુદત પૂર્ણ થયા બાદ નવીકરણ કર્યા વિના ભાડૂત મિલકતનો કબજો જાળવી રાખે તો તેણે બમણું માસિક ભાડું ચૂકવવું પડશે. જોકે, યુદ્ધ, પૂર અથવા ચક્રવાત જેવી કુદરતી આપત્તિના કિસ્સામાં આપત્તિ સમાપ્ત થયા બાદ એક મહિના સુધી ભાડૂતને કબજો જાળવી રાખવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.
સપ્લિમેન્ટરી એગ્રીમેન્ટ દ્વારા મંજૂરી આપવામાં આવી હોય ત્યાં સુધી ભાડૂત સમગ્ર અથવા મિલકતના કોઈ ભાગને પેટાભાડે આપી શકશે નહીં. સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ ત્રણ મહિનાના ભાડા સુધી મર્યાદિત રહેશે.
મકાનમાલિકો અથવા પ્રોપર્ટી મેનેજરોએ ભાડે આપેલી મિલકતમાં પ્રવેશ કરતા પહેલાં અગાઉથી નોટિસ આપવી પડશે અને સૂર્યોદય પહેલાં અથવા સૂર્યાસ્ત બાદ પ્રવેશ કરી શકશે નહીં.
મકાનમાલિકોની જવાબદારી
મકાનમાલિકો માળખાકીય સમારકામ માટે જવાબદાર રહેશે, સિવાય કે નુકસાન ભાડૂત દ્વારા કરવામાં આવ્યું હોય. આ ઉપરાંત સફેદ રંગ કરાવવો, દરવાજા અને બારીઓને રંગવા, જરૂરી નળ અને પાઇપનું સમારકામ તથા આંતરિક અને બાહ્ય ઇલેક્ટ્રિકલ વાયરિંગની જાળવણી પણ મકાનમાલિકની જવાબદારી રહેશે.
ભાડૂતની જવાબદારી
ભાડૂતો નળના વોશર અને નળ બદલવા, ગટર સાફ કરવા, શૌચાલય, વોશ બેસિન, બાથટબ અને ગીઝરનું સમારકામ કરવા તથા સ્વિચ, સોકેટ અને ઇલેક્ટ્રિકલ ઉપકરણોની જાળવણી જેવી નિયમિત સમારકામની જવાબદારીઓ નિભાવશે.
તેમણે રસોડાના ફિટિંગ્સ, દરવાજા અને બારીઓના હેન્ડલ તથા તાળાં, કાચની પેનલ્સ અને ભાડે આપવામાં આવેલા બગીચા અથવા ખુલ્લી જગ્યાની પણ જાળવણી કરવાની રહેશે. મકાનમાલિકોને ભાડૂતોની આવશ્યક સેવાઓ અથવા પુરવઠો બંધ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. નિર્ધારિત પરિસ્થિતિઓમાં માત્ર ભાડું ન ચૂકવવાથી તરત જ મકાન ખાલી કરાવી શકાશે નહીં; જોકે, સતત બે મહિના સુધી ભાડું ચૂકવવામાં ન આવે તો મકાન ખાલી કરાવવાની કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
ખાલી જમીનનો સમાવેશ કરતી ભાડે આપવામાં આવેલી મિલકતો માટે પણ ખાસ જોગવાઈનો પ્રસ્તાવ કરવામાં આવ્યો છે.
મકાનમાલિકોની જવાબદારી
- માળખાકીય સમારકામ: મકાનનું સમારકામ, રંગકામ, સફેદ રંગ, નળ, પાઇપ અને વાયરિંગ
- પ્રવેશ અને સેવાઓ: પ્રવેશ પહેલાં અગાઉથી નોટિસ આપવી પડશે અને આવશ્યક સેવાઓ બંધ કરી શકાશે નહીં
- સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ: ત્રણ મહિનાના ભાડાથી વધુ સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ માંગી શકાશે નહીં
ભાડૂતોની જવાબદારી
- નિયમિત સમારકામ: નળ, ગટર, શૌચાલય, ગીઝર, સ્વિચ, સોકેટ અને ઉપકરણોનું
- ફિટિંગ્સ અને જાળવણી: રસોડાના ફિટિંગ્સ, તાળાં, કાચની પેનલ્સ, બગીચા અને ખુલ્લી જગ્યાની
- ભાડું અને પેટાભાડું: મંજૂરી વિના પેટાભાડે આપી શકાશે નહીં; નવીકરણ વિના કબજો જાળવી રાખવા બદલ બમણું ભાડું ચૂકવવું પડશે
