Gujarat UCC Bill New Rules: પર્વતીય રાજ્ય ઉત્તરાખંડ બાદ ગુજરાત દેશનું બીજું રાજ્ય બની ગયું છે, જેણે યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ (UCC) ને વિધાનસભાથી પાસ કરાવી લીધું છે. રાજ્યપાલના હસ્તાક્ષર બાદ વિધાનસભાથી પાસ થયેલું વિધેયક કાયદો બની જશે. મંગળવારે ખુદ મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે આ વિધેયકને ગૃહમાં રાખ્યું હતું, જેને કોંગ્રેસના વિરોધ બાદ વિધાનસભાએ સાત કલાકની ચર્ચા પછી પાસ કરી દીધું. ગુજરાતના યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ વિધેયક અને તેની જોગવાઈઓ કાયદો બન્યા પછી પણ અનુસૂચિત જનજાતિઓ (STs) ના સભ્યો પર લાગુ થશે નહીં. બિલમાં આદિવાસી સમુદાયને બહાર રાખવામાં આવ્યો છે.
ગુજરાત રજીસ્ટ્રેશન ઓફ મેરેજીસ એક્ટ-2006 થશે ખતમ
યુસીસી વિધેયકમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે લગ્ન અને છૂટાછેડાનું રજીસ્ટ્રેશન ફરજિયાત છે. નિયમ ન માનવા પર ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા સુધીનો દંડ થશે. જ્યારે UCC બિલ કાયદો બની જશે, તો ‘ગુજરાત રજીસ્ટ્રેશન ઓફ મેરેજીસ એક્ટ, ૨૦૦૬’ રદ થઈ જશે. લિવ-ઇન સંબંધો અને તેના અંતનું રજીસ્ટ્રેશન ફરજિયાત છે. લિવ-ઇન સંબંધથી જન્મેલું બાળક વેધ માનવામાં આવશે અને આવા સંબંધમાં તરછોડાયેલી મહિલા ભરણપોષણનો દાવો કરી શકે છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે ગૃહમાં કહ્યું કે યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ તે મુખ્ય સુધારાઓમાંનો એક છે જેને પીએમ નરેન્દ્ર મોદી લાગુ કરવા માટે દ્રઢ છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે કહ્યું કે આ બિલ રજૂ કરવાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સામાજિક સદભાવ અને રાષ્ટ્રીય એકતા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ સૂચન આપ્યું છે કે યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ મહિલાઓના અધિકારોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરશે.
લિવ-ઇન, લગ્ન અને છૂટાછેડા પર કડકાઈ
લિવ-ઇન: તમામ લિવ-ઇન રિલેશનશિપને ફરજિયાતપણે રજીસ્ટર કરાવવા પડશે. આવા સંબંધોના અંતની જાણકારી પણ આપવી પડશે. લિવ-ઇન રિલેશનશિપથી જન્મેલું કોઈ પણ બાળક તે જોડાનું વેધ બાળક માનવામાં આવશે. આવા સંબંધમાં તરછોડાયેલી મહિલા ભરણપોષણનો દાવો કરી શકે છે.
લગ્ન: કોઈ પણ બહુપત્નીત્વ (એકથી વધુ લગ્ન) કરી શકશે નહીં. જબરદસ્તી, છેતરપિંડી કે દબાણથી કરવામાં આવેલા લગ્ન પર ૭ વર્ષ સુધીની જેલ થઈ શકે છે. લગ્ન અને છૂટાછેડાનું ફરજિયાતપણે નોંધણી કરાવવી પડશે. તેમ નહીં કરવા પર ૧૦ હજાર રૂપિયાનો દંડ થશે.
છૂટાછેડા: કોર્ટના આદેશ સિવાય તરછોડવા કે છૂટાછેડા આપવા પર ૩ વર્ષ સુધીની જેલની સજા થશે. બિલના મુસદ્દા મુજબ છૂટાછેડા પછી કોઈ પણ જોડું કોઈ પણ શરત વગર ફરીથી લગ્ન કરી શકે છે. છૂટાછેડાના ફરજિયાત રજીસ્ટ્રેશનનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે, અને નિયમ ન માનવા પર ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા સુધીના દંડની જોગવાઈ છે.
મહિલાઓ-દીકરીઓને મળી આઝાદી: સંઘવી
યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ વિધેયકના પક્ષમાં ગૃહ રાજ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ કહ્યું કે ભારત ૧૯૪૭માં આઝાદ થઈ ગયું હતું, પરંતુ સિવિલ કાયદા ધર્મ, સમુદાય અને જાતિના આધારે અલગ-અલગ રહ્યા. આનાથી મહિલાઓને ઘણું નુકસાન થયું છે. આ નવો કાયદો લગ્ન, વારસો અને તેની સાથે જોડાયેલા મામલાઓ માટે એક સમાન કાનૂની માળખું તૈયાર કરશે. તેમણે કહ્યું કે આ કાયદો કોઈ ખાસ ધર્મને નિશાન બનાવતો નથી. આ તમામ નાગરિકો માટે છે અને કાયદા હેઠળ તમામને સમાન અધિકારોની ગેરંટી આપે છે. સંઘવીએ કહ્યું કે ફ્રાન્સ, જર્મની, તુર્કી, નેપાળ, અઝરબૈજાન અને મુસ્લિમ-બહુમતી વસ્તી ધરાવતા ઘણા અન્ય દેશોમાં પણ આ પ્રકારના કાયદા લાગુ છે. ગુજરાત કોંગ્રેસ પ્રમુખ અને ધારાસભ્ય અમિત ચાવડાએ આરોપ લગાવ્યો કે આ બિલ રજૂ કરવું રાજનીતિથી પ્રેરિત હતું. ચાવડાએ સવાલ ઉઠાવ્યો કે વિધાનસભામાં બિલ રજૂ કરતા પહેલા, ધારાસભ્યોને વાંચવા માટે જસ્ટિસ રંજના દેસાઈ પેનલનો રિપોર્ટ કેમ આપવામાં ન આવ્યો? તેમણે માંગ કરી કે આ બિલને ધારાસભ્યોની એક સમિતિ પાસે મોકલવામાં આવે અને આગામી વિધાનસભા સત્રમાં રજૂ કરવામાં આવે.
