Mumbai Ahmedabad Bullet Train ના કામમાં મોટું અપડેટ સામે આવ્યું છે. ગુજરાતમાં Bullet Train કોરિડોરના મોટા ભાગમાં ઇલેક્ટ્રિફિકેશન (વિદ્યુતીકરણ) નું કામ પૂર્ણ કરી દેવામાં આવ્યું છે. નેશનલ હાઈ સ્પીડ રેલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (NHSRCL) એ તાજા અપડેટમાં Bullet Train માટે લગભગ તૈયાર થઈ ગયેલા ટ્રેકનો વિડિયો શેર કર્યો છે, જ્યાં સૌથી પહેલા Bullet Train દોડશે. નોંધનીય છે કે 508 કિલોમીટર લાંબા મુંબઈ-અમદાવાદ Bullet Train પ્રોજેક્ટનું કામ ગુજરાતના ભાગમાં ખૂબ જ આગળના તબક્કામાં પહોંચી ગયું છે. ગુજરાતમાં આ વર્ષના અંત સુધી Bullet Train ની ટ્રાયલ પ્રક્રિયા શરૂ થઈ શકે છે. રેલ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આવતા વર્ષે 15 ઑગસ્ટે Bullet Train શરૂ કરવાની તારીખ નક્કી કરી છે. આવી સ્થિતિમાં હવે માત્ર 12 મહિનાનો સમય બાકી રહ્યો છે.
પ્રથમ હાઈ-સ્પીડ રેલવે વિદ્યુતીકરણ
મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈ સ્પીડ રેલ (MAHSR) કોરિડોરને આધુનિક 2×25 KV Overhead Traction System થી સજ્જ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જે વિશ્વભરમાં હાઈ-સ્પીડ રેલ માટે ઉપયોગમાં લેવાતી સૌથી આધુનિક રેલવે વિદ્યુતીકરણ ટેક્નોલોજીમાંની એક છે. આ ટેક્નોલોજી ભારતમાં પ્રથમ વખત શરૂ કરવામાં આવી રહી છે અને ખાસ કરીને 320 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે દોડતી ટ્રેનોને સ્થિર અને સતત વીજ પુરવઠો આપવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે. રાષ્ટ્રીય વીજ ગ્રીડમાંથી વીજ પુરવઠો ખાસ ડિઝાઇન કરાયેલા ગ્રીડ સબસ્ટેશનો સુધી પહોંચાડવામાં આવશે.
કુલ 14 સબસ્ટેશનમાંથી મળશે વીજ પુરવઠો
નેશનલ ગ્રીડમાંથી વીજળી મળ્યા બાદ તેને કોરિડોરની સાથે વ્યૂહાત્મક રીતે સ્થાપિત 14 ટ્રેક્શન સબસ્ટેશનો સુધી પહોંચાડવામાં આવશે. તેમાં પાંચ ટ્રેક્શન સબસ્ટેશન મહારાષ્ટ્રમાં (મુંબઈ, ઠાણે, વિરાર, બોઈસર અને ઠાણે ડેપો) સ્થિત છે, જ્યારે બાકીના નવ ગુજરાતમાં (વાપી, બિલીમોરા, સુરત, ભરૂચ, વડોદરા, આણંદ, મહેમદાવાદ, અમદાવાદ અને સાબરમતી ડેપો) સ્થિત છે.
મુસાફરોને ખબર પણ નહીં પડે
આ સબસ્ટેશનો માર્ગના અલગ-અલગ ભાગોને વીજ પુરવઠો આપશે. તેના કારણે Bullet Train એક વિભાગમાંથી બીજા વિભાગમાં જશે ત્યારે વીજ પુરવઠામાં ફેરફાર કોઈપણ અવરોધ વગર અને મુસાફરોને જાણ પણ થયા વગર થઈ જશે. આ કોરિડોરમાં 31 સ્વિચિંગ પોસ્ટ પણ બનાવવામાં આવશે, જેથી વીજ પુરવઠો સતત ચાલુ રહે અને જરૂર પડ્યે ખામીવાળા વિભાગને તરત અલગ કરી શકાય. Bullet Train ને વીજ પુરવઠો આપવા ઉપરાંત સ્ટેશનો, સિગ્નલિંગ સિસ્ટમ, જાળવણી સુવિધાઓ અને અન્ય કામગીરી માટે જરૂરી માળખાને વીજ પુરવઠો આપવા માટે 16 ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સબસ્ટેશન પણ બનાવવામાં આવી રહ્યા છે.
OHE તારોનું અત્યંત ચોકસાઈભર્યું નેટવર્ક
આ ટ્રેનો ઓવરહેડ વીજ તારોના અત્યંત ચોકસાઈભર્યા નેટવર્ક પર દોડશે. આ નેટવર્ક લગભગ 22,000 સ્ટીલના થાંભલા અને 25,700થી વધુ કૅન્ટિલીવર એસેમ્બલીના સહારે ઉભું રહેશે અને ડેપો સહિત કુલ 1,125 ટ્રેક કિલોમીટર સુધી ફેલાયેલું હશે. અંદાજે 10.5 થી 14.5 મીટર ઊંચાઈ ધરાવતા, એટલે કે લગભગ ત્રણથી ચાર માળની ઇમારત જેટલી ઊંચાઈ ધરાવતા આ માસ્ટ આધુનિક Compound Catenary System ને આધાર આપશે. આ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ પણ ભારતમાં પ્રથમ વખત કરવામાં આવી રહ્યો છે.
મોટાભાગના સાધનોનું ઉત્પાદન ભારતમાં જ
320 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધીની ઝડપ મેળવવા માટે આ સિસ્ટમમાં દરેક તારને અત્યંત ચોકસાઈથી ગણતરી કરાયેલા મિકેનિકલ ટેન્શન સાથે લગાવવામાં આવ્યો છે. તેના કારણે ટ્રેનનો પેન્ટોગ્રાફ કોઈપણ સ્પાર્ક, અવરોધ અથવા વીજ પુરવઠામાં ઉતાર-ચઢાવ વગર સરળતાથી અને સતત વીજળી મેળવી શકે છે. આ પ્રોજેક્ટની સૌથી મોટી સિદ્ધિઓમાંની એક મહત્વપૂર્ણ વીજ માળખાનું વ્યાપક સ્વદેશીકરણ છે. હાઈ-સ્પીડ વિદ્યુતીકરણ સિસ્ટમના અનેક મુખ્ય ઘટકો હવે ભારતમાં જ બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. તેમાં તમામ મુખ્ય ટ્રાન્સફોર્મર, OHE માસ્ટ પર લગાવવામાં આવતા ક્રોસ આર્મ્સ તેમજ ગ્રાઉન્ડ વાયર, પ્રોટેક્શન વાયર અને ફીડર વાયરનો સમાવેશ થાય છે, જે ઓવરહેડ સિસ્ટમના મુખ્ય વીજ નેટવર્કનું નિર્માણ કરે છે.
ભૂકંપ આવે તો Bullet Train તરત જ અટકી જશે
14 ટ્રેક્શન સબસ્ટેશનમાંથી દરેકમાં પ્રારંભિક ભૂકંપ શોધી કાઢતા સિસ્મોમીટર લગાવવામાં આવશે, જે ભૂકંપની ગતિવિધિ ઓળખીને થોડા જ સેકન્ડમાં સુરક્ષા પ્રક્રિયા શરૂ કરી શકશે, જેથી ભૂકંપ આવે તો ટ્રેનોને તરત રોકી શકાય. કુલ 28 સિસ્મોમીટર સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેમાંના 22 હાઈ-સ્પીડ કોરિડોર પર આવેલા ટ્રેક્શન સબસ્ટેશન અને સ્વિચિંગ પોસ્ટ પર હશે, જ્યારે વધારાના 6 સિસ્મોમીટર મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતના ભૂકંપ સંભાવિત વિસ્તારોમાં લગાવવામાં આવશે. કુલ 28 સિસ્મોમીટરમાંથી 12 મહારાષ્ટ્રમાં મુંબઈ, ઠાણે, વિરાર, બોઈસર, ખેડા, રત્નાગીરી, લાતૂર અને પંગરી નજીક સ્થાપિત કરવામાં આવશે, જ્યારે 16 ગુજરાતમાં વાપી, બિલીમોરા, સુરત, ભરૂચ, વડોદરા, આણંદ, મહેમદાવાદ, અમદાવાદ, અડેસર અને જૂના ભુજ નજીક સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
