Shakbara land dispute Tribal Protest: નર્મદા જિલ્લાના શાકબારા વિસ્તારમાં જમીન ખેડવાના મુદ્દે આદિવાસી ખેડૂતો, વન વિભાગના કર્મચારીઓ અને પોલીસ વચ્ચે ફરી એકવાર તણાવપૂર્ણ સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. ખેડૂતો ખેતી માટે પોતાની જમીન પર પહોંચ્યા હતા, પરંતુ પોલીસ અને વન વિભાગે તેમને આગળ વધતા રોકતા બંને પક્ષો વચ્ચે ઉગ્ર બોલાચાલી અને ઘર્ષણ થયું. ઘટનાના કેટલાક વીડિયો પણ સામે આવ્યા છે, જેમાં ખેડૂતો પોતાની જમીન પર ખેતી કરવાનો અધિકાર હોવાનો દાવો કરતા જોવા મળે છે.
ઘણા દિવસોથી ચાલી રહ્યું છે આંદોલન
શાકબારા વિસ્તારમાં છેલ્લા અનેક દિવસોથી આદિવાસી ખેડૂતો જમીનના હક અને ખેતીના મુદ્દે આંદોલન ચલાવી રહ્યા છે. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે વર્ષોથી તેઓ જે જમીન પર ખેતી કરતા આવ્યા છે, ત્યાં હવે તેમને રોકવામાં આવી રહ્યા છે. તેમના મતે આ નિર્ણયથી અનેક પરિવારોની રોજીરોટી પર સીધી અસર પડી રહી છે.
સાંસદ મનસુખ વસાવાની પહેલ
આ સમગ્ર મુદ્દાને લઈને સાંસદ મનસુખ વસાવાએ કેન્દ્રના ગૃહમંત્રી તેમજ રાજ્યના નાયબ મુખ્યમંત્રી સાથે બેઠક કરી હોવાનું જણાવાયું હતું. બેઠક બાદ તેમણે આદિવાસી સમાજને સંબોધતા કહ્યું હતું કે જ્યાં સુધી આ મુદ્દાનો અંતિમ નિર્ણય નહીં આવે ત્યાં સુધી તમામ આદિવાસીઓએ એકતા સાથે લડત ચાલુ રાખવી પડશે.
તેમણે અગાઉ યોજાયેલી એક સભામાં પણ આદિવાસી સમાજને એક થવા અપીલ કરી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, જેમ વિવિધ વિસ્તારોના વિદ્યાર્થીઓ એક થઈને પોતાના પ્રશ્નો માટે અવાજ ઉઠાવતા હોય છે, તેવી જ રીતે દાહોદ, છોટાઉદેપુર, નર્મદા સહિતના તમામ વિસ્તારોના આદિવાસીઓએ પણ પોતાના અધિકારો માટે એક મંચ પર આવવું જોઈએ.
ખેડૂતોનો દાવો – વર્ષોથી આ જ જમીન પર નિર્ભર છીએ
સ્થળ પર ખેડૂતો અને સ્થાનિક આગેવાનો દ્વારા અધિકારીઓ સમક્ષ રજૂઆત કરવામાં આવી હતી કે ઘણા પરિવારો છેલ્લા 20થી 25 વર્ષથી આ જમીન પર ખેતી કરીને જીવન નિર્વાહ કરી રહ્યા છે. તેઓએ જણાવ્યું કે હાલ ખેતીની મોસમ ચાલી રહી છે અને સમયસર વાવણી નહીં થાય તો આખું વર્ષ આર્થિક મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડશે.
ખેડૂતોનું કહેવું હતું કે વિસ્તારમાં સિંચાઈ માટે પૂરતી સુવિધા નથી અને મોટાભાગના પરિવારો સંપૂર્ણપણે વરસાદ આધારિત ખેતી પર નિર્ભર છે. આવા સમયમાં ખેતી રોકવાથી પરિવારોની આવક પર ગંભીર અસર પડશે.
અધિકારીઓએ કાયદાકીય પ્રક્રિયાની આપી માહિતી
ચર્ચા દરમિયાન અધિકારીઓએ ખેડૂતોને સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો કે સમગ્ર કાર્યવાહી કાયદાકીય પ્રક્રિયાના ભાગરૂપે ચાલી રહી છે. તેઓએ જણાવ્યું કે સરકાર કોઈપણ નિર્ણય યોગ્ય પ્રક્રિયા વિના લેતી નથી અને હાલ જે અભિયાન ચાલી રહ્યું છે તે નિયમો મુજબ આગળ વધી રહ્યું છે.
અધિકારીઓએ ખેડૂતોને એ પણ સમજાવ્યું કે માત્ર વર્ષો સુધી જમીન ખેડવાથી માલિકીનો હક આપોઆપ મળતો નથી. જો જમીન સંબંધિત જરૂરી દસ્તાવેજો ઉપલબ્ધ નહીં હોય તો ભવિષ્યમાં પણ મુશ્કેલીઓ ઉભી થઈ શકે છે. તેથી કાયદાકીય રીતે પ્રશ્નનો ઉકેલ લાવવો જરૂરી હોવાનું તેમણે જણાવ્યું.
ખેડૂતોએ ઉઠાવ્યા ભેદભાવના પ્રશ્નો
ઘટના દરમિયાન કેટલાક ખેડૂતોનો આક્ષેપ હતો કે કેટલાક લોકોને જમીન પર ખેતી કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે જ્યારે અન્ય લોકોને રોકવામાં આવી રહ્યા છે. ખેડૂતોનું કહેવું હતું કે જો કેટલાક લોકો વર્ષોથી ખેતી કરી શકે છે તો તમામ ખેડૂતો સાથે સમાન વર્તન થવું જોઈએ. આ મુદ્દે તેઓએ અધિકારીઓ સમક્ષ ન્યાયની માંગણી કરી હતી.
પોલીસ અને ખેડૂતો વચ્ચે બોલાચાલી બાદ તણાવ
ખેડૂતોને આગળ વધતા રોકવામાં આવતા પોલીસ અને ખેડૂતો વચ્ચે ઉગ્ર બોલાચાલી થઈ હતી. સ્થિતિ વધુ ન બગડે તે માટે પોલીસ દ્વારા સમજાવટ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. સ્થળ પર કેટલાક સમય સુધી તણાવનું વાતાવરણ રહ્યું, જોકે બાદમાં સ્થિતિ નિયંત્રણમાં આવી ગઈ.
મુદ્દાનો ઉકેલ હજુ બાકી
જમીનના અધિકાર અને ખેતીના પ્રશ્નને લઈને આદિવાસી ખેડૂતોની માંગણીઓ યથાવત છે. બીજી તરફ વહીવટી તંત્ર કાયદાકીય પ્રક્રિયા મુજબ કાર્યવાહી કરવાની વાત કરી રહ્યું છે. બંને પક્ષો વચ્ચે ચર્ચા ચાલી રહી હોવા છતાં હજી સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય આવ્યો નથી. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે જ્યાં સુધી સ્પષ્ટ અને કાયમી ઉકેલ નહીં આવે ત્યાં સુધી તેઓ પોતાની માંગણીઓ માટે અવાજ ઉઠાવતા રહેશે.
