વન વિસ્તાર ડાંગને વર્ષ 2021માં સંપૂર્ણ કુદરતી ખેતી જિલ્લો જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.
સુરત, 4 ઓગસ્ટ. ‘આપણી ડાંગ, પ્રાકૃતિક ડાંગ’ ઝુંબેશ હેઠળ, રાજ્યના જંગલ વસતી વિસ્તાર એવા ડાંગને વર્ષ 2021માં સંપૂર્ણ કુદરતી ખેતી જિલ્લો જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કુદરતી ખેતીનો વ્યાપ વધારવા માટે સઘન પ્રયાસો શરૂ કર્યા છે અને આ વર્ષે કેન્દ્રીય બજેટમાં પણ સમગ્ર દેશના એક કરોડ ખેડૂતોને કુદરતી ખેતી હેઠળ લાવવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
ગુજરાત સરકારના પ્રયાસોને કારણે આજે રાજ્યમાં કુદરતી ખેતીનો વ્યાપ વધી રહ્યો છે. ડાંગને કુદરતી ખેતીનો જિલ્લો જાહેર કરાયા બાદ ખેતી સાથે સંકળાયેલા યુવાનોના જીવનમાં નોંધપાત્ર પરિણામો જોવા મળ્યા છે. જિલ્લાના મુખ્ય મથક આહવા તાલુકાના ગલકુંડ ગામમાં રહેતા રાજુભાઈ સહરની સફળતાની વાર્તા કુદરતી ખેતીની સફળતા દર્શાવે છે.
40 વર્ષીય રાજુભાઈ બુધાભાઈ સહરે બાગાયત વિભાગમાંથી તાલીમ મેળવ્યા બાદ વૈજ્ઞાનિક અભિગમ સાથે બાગાયતી ખેતીની શરૂઆત કરી હતી. વર્ષ 2021માં તેણે 2 હેક્ટર વિસ્તારમાં કારેલાનું વાવેતર કરીને 55 હજાર રૂપિયાની કમાણી કરી હતી, જેમાં તેમને 40 હજાર રૂપિયાનો નફો થયો હતો. કુદરતી ખેતીમાં સારું ઉત્પાદન મેળવ્યા બાદ તેમણે વિવિધ પાકોનું વાવેતર કરવાનું શરૂ કર્યું અને વર્ષ 2023-24માં મલ્ચિંગ અને ટપક સિંચાઈ પદ્ધતિ દ્વારા મરચાં, કારેલા, ટામેટા અને બ્રોકોલીની વાવણી કરીને 4 લાખ 40 હજાર રૂપિયાની આવક મેળવી. ત્રણ વર્ષમાં તેમની આવકમાં 700 ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો છે.
રાજુભાઈ કુદરતી પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને ખેતી કરવાનો અનુભવ જણાવતાં કહે છે કે આ પદ્ધતિથી સારી ઉપજ મળી રહી છે. કારેલા, ટામેટા, જેકફ્રૂટ, ડાંગર વગેરે પાકો આપણે સીઝન પ્રમાણે વાવીએ છીએ. ડોંગના લોકોમાં બ્રોકોલી બહુ લોકપ્રિય નથી, પણ મેં તેનો ઉપયોગ કર્યો. ગયા વર્ષે મેં સ્ટ્રોબેરીના 7 હજાર છોડ વાવ્યા હતા અને મને તેમાંથી 100% નફો મળ્યો હતો. આ વર્ષે મેં 25 હજાર સ્ટ્રોબેરીના છોડ વાવ્યા છે.
રાજુભાઈએ જણાવ્યું કે તેમના પરિવારમાં કુલ ચાર ભાઈઓ છે, જેઓ કુદરતી ખેતી કરે છે. રાજુભાઈના બાળકોમાં બે મોટી દીકરીઓ અને એક પુત્રનો સમાવેશ થાય છે, જેઓ હાલમાં અભ્યાસ કરે છે. સરકાર તરફથી મળતી સહાય અંગે તેમણે જણાવ્યું કે અમને બાગાયત વિભાગ તરફથી સબસીડી મળે છે. અમને અધિકારીઓ પાસેથી જરૂરી તાલીમ અને સમર્થનની જરૂર છે; બંને મળે છે. બાગાયત વિભાગ કાચા મંડપ, બિયારણ, પ્લાસ્ટિક કવર, પેકિંગ સામગ્રી અને કેરીના રોપાઓ માટે સહાય પૂરી પાડે છે.
ખેડૂતોને કુદરતી ખેતી અપનાવવા પ્રોત્સાહિત કરવા સરકારે તાલીમ અને સહાયની જોગવાઈ કરી છે. રાજ્યમાં ખેડૂતોમાં કુદરતી ખેતીને મોટા પાયે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે અને પરિણામે ખેડૂતો હવે કુદરતી ખેતી તરફ વળ્યા છે. વર્ષ 2023-24 દરમિયાન ત્રણ વર્ષમાં કુદરતી ખેતીમાં રોકાયેલા ખેડૂતોને રૂ. 1,603 લાખની સહાય આપવામાં આવી છે.
