Tata Chemicals Case: મે 2026: ગુજરાત હાઈકોર્ટે ટાટા કેમિકલ્સ કંપની સામે આકરું વલણ અપનાવ્યું. મિઠાપુરનો દરિયો કાળો કરી નાખવાનો ગંભીર આરોપ.
1. કેસ શું છે? – ‘કાળું રણ’ કેમ બન્યું?
સ્થળ: દ્વારકા જિલ્લાનું મિઠાપુર. અહીં *ટાટા કેમિકલ્સ*નો મોટો પ્લાન્ટ છે. કંપની સોડા એશ, સોલ્ટ, સિમેન્ટ બનાવે છે.
આરોપ: ટાટા કેમિકલ્સ વર્ષોથી પોતાનો ઈન્ડસ્ટ્રિયલ વેસ્ટ – રાખોડી, કેમિકલયુક્ત પાણી – સીધો દરિયામાં છોડે છે.
પરિણામ: મિઠાપુરનો દરિયાકિનારો અને મરીન નેશનલ પાર્ક/સેન્ચ્યુરીનો વિસ્તાર સંપૂર્ણ બરબાદ થઈ ગયો.
– દરિયાનું પાણી કાળું થઈ ગયું
– મરીન લાઈફ – માછલી, કોરલ, કાચબા મરી ગયા
– મેંગ્રુવ્સ સુકાઈ ગયા
– સ્થાનિક માછીમારોની રોજીરોટી છીનવાઈ ગઈ
– આખો વિસ્તાર ‘કાળા રણ’ જેવો બની ગયો
2. ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં PIL – કોણ લઈ ગયું?
પર્યાવરણ કાર્યકરો અને સ્થાનિક માછીમારોએ જાહેર હિતની અરજી – PIL કરી.
અરજદારની દલીલ:
1. ટાટા કેમિકલ્સ પર્યાવરણના તમામ નિયમોનો ભંગ કરી રહી છે.
2. GPCB – ગુજરાત પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ આંખ આડા કાન કરે છે.
3. મરીન સેન્ચ્યુરી જે કાયદાથી સુરક્ષિત છે, ત્યાં ખુલ્લેઆમ પ્રદૂષણ ફેલાવાય છે.
3. હાઈકોર્ટનો બોમ્બ – 26 મે 2026નો આદેશ 💣
ગુજરાત હાઈકોર્ટે સુનાવણી દરમિયાન ટાટા કેમિકલ્સ અને સરકાર બંનેને આડે હાથ લીધા.
કોર્ટે શું કહ્યું:
> “ટાટા કેમિકલે મરીન સેન્ચ્યુરીને કાળા રણમાં ફેરવી નાખી છે. આ અક્ષમ્ય ગુનો છે.”
કોર્ટનો આકરો આદેશ:
1. 3 મહિનામાં નુકસાનનું આંકલન કરો: સરકાર અને GPCBએ એક્સપર્ટ કમિટી બનાવીને કેટલું પર્યાવરણીય નુકસાન થયું એનો રિપોર્ટ આપવો.
2. વળતર વસૂલો: નુકસાનના આંકલન બાદ ટાટા કેમિકલ્સ પાસેથી કરોડોનું વળતર વસૂલવાનું.
3. કડક પગલાંની ચીમકી: જો કંપની ન સુધરે તો ઉદ્યોગને બંધ કરવા સહિતના કડક પગલાં લેવા સરકારને છૂટ.
4. GPCBને ફટકાર: “તમે રેગ્યુલેટર છો કે કંપનીના એજન્ટ? વર્ષોથી આ ચાલતું હતું તો તમે શું કરતા હતા?”
4. ટાટા કેમિકલ્સનો બચાવ
કંપનીએ કોર્ટમાં કહ્યું કે:
1. અમે તમામ પર્યાવરણીય મંજૂરીઓ લઈને પ્લાન્ટ ચલાવીએ છીએ.
2. ઝીરો લિક્વિડ ડિસ્ચાર્જ ટેકનોલોજી વાપરીએ છીએ.
3. CSR હેઠળ અમે મેંગ્રુવ પ્લાન્ટેશન પણ કર્યું છે.
પણ કોર્ટ કંપનીની દલીલથી સંતુષ્ટ નથી. જજે કહ્યું – “જમીન પર જે દેખાય છે એ કાગળ પર લખેલા કરતા અલગ છે.”
5. હવે આગળ શું?
1. આગામી સુનાવણી: 3 મહિના બાદ. સરકારે નુકસાનનો રિપોર્ટ રજૂ કરવાનો.
2. ટાટા પર જોખમ: જો રિપોર્ટમાં મોટું નુકસાન સાબિત થાય તો સેંકડો કરોડનો દંડ અને પ્લાન્ટનો અમુક ભાગ બંધ પણ થઈ શકે.
3. રાજકીય ગરમાવો: વિપક્ષે મુદ્દો પકડ્યો – “ગુજરાત મોડેલમાં ઉદ્યોગોને પર્યાવરણ લૂંટવાની છૂટ છે”.
નિષ્કર્ષ: આ કેસ ‘વિકાસ vs પર્યાવરણ’ની લડાઈનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ છે. એક તરફ ટાટા જેવી દેશની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત કંપની, બીજી તરફ ‘કાળું રણ’ બનેલો દરિયો.
હાઈકોર્ટે ચોખ્ખું કરી દીધું છે – “વિકાસ જરૂરી છે, પણ મરીન સેન્ચ્યુરીને કબ્રસ્તાન બનાવવાની છૂટ કોઈને નથી.”
આ પણ વાંચો: Vapi MD Drugs Raid: કોંગ્રેસ નેતા જ બનાવતો હતો MD ડ્રગ્સ! ATSએ ગોડાઉનમાં પાડ્યો દરોડો – Newz Cafe
