Dietary Supplements Scam: ડાયેટરી સપ્લિમેન્ટ્સના નામે ચાલે છે મોટો ખેલ… ‘ફાયદો’ બતાવીને લોકોને કેવી રીતે છેતરવામાં આવે છે?
આજકાલ ડાયેટરી સપ્લિમેન્ટ્સનું માર્કેટ એટલું મોટું બની ગયું છે કે સામાન્ય વ્યક્તિને એવું લાગવા લાગે છે કે સ્વસ્થ રહેવા માટે રોજ કોઈને કોઈ સપ્લિમેન્ટ લેવું જરૂરી છે.
કોઈ પ્રોડક્ટ કહે છે થાક દૂર કરો, કોઈ કહે છે વજન ઘટાડો, કોઈ વાળ ઉગાડવાની વાત કરે છે, તો કોઈ ત્વચા યુવાન રાખવાના દાવા કરે છે. મોટા ભાગે આ દાવાઓને આકર્ષક જાહેરાતો, સેલિબ્રિટી અને સોશિયલ મીડિયા દ્વારા લોકો સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે.
આમાં સૌથી મોટો ખેલ છે ડર ઊભો કરવાનો.
‘તમારા શરીરમાં આ વિટામિનની કમી છે’, ‘આ પોષક તત્વ વગર શરીર નબળું પડી જશે’, ‘આજથી લેવાનું શરૂ કરો’ જેવા સંદેશાઓ દ્વારા લોકોને પોતાની જરૂરિયાત કરતાં વધુ વસ્તુઓ ખરીદવા માટે પ્રેરિત કરવામાં આવે છે.
બીજો ખેલ છે ઝડપી પરિણામનો.
થોડા દિવસોમાં વજન ઘટાડવું, વાળ ખરવાનું બંધ કરવું, ચહેરા પર ચમક લાવવી કે શરીરમાં અદભુત ઊર્જા લાવવાના દાવા લોકોને આકર્ષે છે. પરંતુ દરેક દાવા પાછળ મજબૂત વૈજ્ઞાનિક પુરાવો હોય એવું જરૂરી નથી.
ત્રીજો ખેલ છે ‘નેચરલ’ એટલે સંપૂર્ણ સલામત એવી માન્યતા.
કોઈ વસ્તુ કુદરતી કે હર્બલ છે એટલે તે દરેક વ્યક્તિ માટે અને કોઈપણ માત્રામાં સલામત જ હોય એવું નથી.
અને સૌથી મહત્વની વાત સપ્લિમેન્ટ એટલે ખોરાકનો વિકલ્પ નથી. આપણા સામાન્ય ભારતીય આહારમાં દાળ, કઠોળ, અનાજ, શાકભાજી, ફળો, દૂધ-દહીં, સૂકા મેવા અને બીજ જેવા અનેક પોષક ખાદ્ય પદાર્થો ઉપલબ્ધ છે.
હા, ચોક્કસ પોષક તત્વની ઉણપ હોય અથવા ડૉક્ટર સલાહ આપે ત્યારે સપ્લિમેન્ટ ખરેખર ઉપયોગી બની શકે છે. પરંતુ માત્ર જાહેરાત જોઈને કે કોઈ સેલિબ્રિટી/ઇન્ફ્લુએન્સરની વાત માનીને તેને શરૂ કરવું યોગ્ય નથી.
આખરે પ્રશ્ન એ નથી કે માર્કેટમાં કેટલા સપ્લિમેન્ટ્સ છે…
પ્રશ્ન એ છે કે આપણા શરીરને ખરેખર તેમાંથી કેટલાની જરૂર છે?
સ્વાસ્થ્યના નામે ખર્ચ કરતા પહેલાં એક વાર વિચારીએ
કદાચ જે પોષણ આપણે મોંઘી બોટલમાં શોધી રહ્યા છીએ, તે આપણા સંતુલિત ખોરાકમાં જ હાજર છે.
