Burning Feet Reasons: પગમાં બળતરા હંમેશા વિટામિનની ઉણપને કારણે નથી થતી, ડાયાબિટીસ સહિત આ કારણો પણ જવાબદાર

પગના તળિયામાં અચાનક ગરમી, બળતરા કે ઝણઝણાટ કેમ થાય છે, શું વિટામિન B12ની ઉણપ છે કારણ?

Burning Feet Reasons: ક્યારેક પગના તળિયામાં અચાનક ગરમી, બળતરા, ચુભન અથવા ઝણઝણાટ અનુભવાય છે. કેટલાક લોકોને એવું લાગે છે જાણે પગ ગરમ પાણીમાં રાખ્યા હોય અથવા તળિયામાં હળવી આગ જેવી બળતરા થઈ રહી હોય. રાત્રે આ તકલીફ વધુ અનુભવાઈ શકે છે અને ઊંઘ પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે. પગમાં બળતરાને ઘણા લોકો તરત જ વિટામિન B12ની ઉણપ સાથે જોડે છે. જોકે, દરેક વખતે તેનું કારણ વિટામિનની ઉણપ હોતી નથી. ડાયાબિટીસ, પેરિફેરલ ન્યુરોપથી, કેટલીક દવાઓ, આલ્કોહોલનું વધુ સેવન, થાઇરોઇડની સમસ્યા અને અન્ય તબીબી સ્થિતિઓ પણ ચેતાને અસર કરીને પગમાં બળતરા પેદા કરી શકે છે.

પગમાં અચાનક બળતરા કેમ અનુભવાય છે

NIH અનુસાર પગમાં બળતરાનું એક મહત્વપૂર્ણ કારણ ચેતાઓમાં થતી ગડબડ હોઈ શકે છે. પેરિફેરલ નર્વ્સ શરીરના અલગ-અલગ ભાગોમાંથી સેન્સરી ઇન્ફોર્મેશન મગજ અને સ્પાઇનલ કોર્ડ સુધી પહોંચાડે છે. જ્યારે આ નર્વ્સને નુકસાન પહોંચે છે અથવા તેમની કામગીરી પ્રભાવિત થાય છે, ત્યારે સામાન્ય ટચ અથવા ટેમ્પરેચર સિગ્નલ્સ પણ અસામાન્ય સેન્સેશન તરીકે અનુભવાઈ શકે છે. આ જ કારણસર વ્યક્તિને બળતરા, ઝણઝણાટ, પિન જેવી ચુભન, ઇલેક્ટ્રિક શોક જેવી સુન્નતા અનુભવાઈ શકે છે. ન્યુરોપેથિક પેઇન ઘણીવાર પગ અને હાથ જેવા શરીરના દૂરના ભાગોમાં શરૂ થાય છે.

શું વિટામિન B12ની ઉણપ પગમાં બળતરાનું કારણ બની શકે છે

NCBI અનુસાર વિટામિન B12ની ઉણપ નર્વ્સને અસર કરી શકે છે અને તેના કારણે ઝણઝણાટ, સુન્નતા તથા કેટલાક કિસ્સાઓમાં બળતરા જેવી ન્યુરોલોજિકલ સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. વિટામિન B12 શરીરમાં લાલ રક્તકણો બનાવવાની સાથે સામાન્ય ન્યુરોલોજિકલ કામગીરી માટે પણ જરૂરી છે. જો લાંબા સમય સુધી વિટામિન B12ની ઉણપ રહે છે, તો ન્યુરોલોજિકલ લક્ષણો જોવા મળી શકે છે. કેટલાક લોકોને હાથ-પગમાં ઝણઝણાટ, સુન્નપણું, બેલેન્સની સમસ્યા અથવા સંવેદનશીલતામાં ફેરફાર થઈ શકે છે.

વિટામિન B6ની ઉણપ અથવા વધુ પડતી માત્રાથી ચેતાઓ પર શું અસર થઈ શકે છે

વિટામિન B6નો મામલો થોડો અલગ છે. સામાન્ય રીતે લોકો વિટામિનને સુરક્ષિત માનીને પોતાની રીતે લાંબા સમય સુધી સપ્લિમેન્ટ્સ લેતા રહે છે. પરંતુ વિટામિન B6ની ખૂબ વધુ માત્રા પણ પેરિફેરલ ન્યુરોપથીનું કારણ બની શકે છે.

NCBI અનુસાર વિટામિન B6 અને પેરિફેરલ ન્યુરોપથી સાથે જોડાયેલા 20 સ્ટડીનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું. તેમાં જાણવા મળ્યું કે વિટામિન B6ની વધુ માત્રા લેવી, ખાસ કરીને સપ્લિમેન્ટ્સના રૂપમાં, વિટામિનની વધેલી માત્રા અને સેન્સરી ન્યુરોપથી સાથે જોડાયેલી હોઈ શકે છે. તેના લક્ષણોમાં બળતરા, સુન્નતા જેવી સમસ્યાઓ સામેલ હોઈ શકે છે.

ડાયાબિટીસ અને પગમાં બળતરા વચ્ચે શું સંબંધ છે

NCBI અનુસાર ડાયાબિટીસ પગમાં બળતરાનું એક મહત્વપૂર્ણ કારણ હોઈ શકે છે. લાંબા સમય સુધી બ્લડ ગ્લુકોઝનું વધેલું સ્તર ચેતાઓ અને તેમની સાથે જોડાયેલી નાની રક્તવાહિનીઓને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. તેનાથી ડાયાબિટિક પેરિફેરલ ન્યુરોપથી વિકસી શકે છે. તેમાં શરૂઆતમાં પગમાં બળતરા, સોય જેવી ચુભન થઈ શકે છે. બાદમાં તે પગ સુન્ન થવાનું કારણ બની શકે છે.

પગમાં બળતરા સાથે કયા લક્ષણો ચિંતાનું કારણ છે

જો પગમાં ક્યારેક હળવી બળતરા થાય છે અને ઝડપથી ઠીક થઈ જાય છે, તો તેનું કારણ અલગ હોઈ શકે છે. પરંતુ જો સમસ્યા સતત વધી રહી હોય, તો તબીબી તપાસ જરૂરી બની શકે છે.

ખાસ કરીને આ લક્ષણો પર ધ્યાન આપો.

• પગમાં સતત બળતરા અથવા ઝણઝણાટ અનુભવવો.
• પગ સુન્ન થવા.
• સંવેદનશીલતા ઘટવી.
• ચાલવામાં બેલેન્સ બગડવું.
• પગમાં નબળાઈ.
• રાત્રે વધતો ચેતાઓનો દુખાવો.
• ઘા અથવા ઈજાની જાણ મોડી થવી.
• ડાયાબિટીસ સાથે સતત બળતરા અનુભવવી.
• બંને પગમાં ધીમે-ધીમે વધતી સમસ્યા.

પગમાં અચાનક અથવા વારંવાર થતી બળતરાને હંમેશા વિટામિનની ઉણપ સમજવી યોગ્ય નથી. જોકે ઘણા કિસ્સાઓમાં તે વિટામિન B12ની ઉણપ સાથે જોડાયેલી હોઈ શકે છે, પરંતુ આ ઉપરાંત ડાયાબિટીસ પણ તેનું કારણ હોઈ શકે છે. કેટલીકવાર સપ્લિમેન્ટના રૂપમાં વિટામિન B6 લેવાથી પણ પગમાં બળતરા અનુભવાઈ શકે છે. જો બળતરા સતત રહે છે, તેની સાથે ઝણઝણાટ, નબળાઈ, ચાલવામાં બેલેન્સ બગડવું, સુન્નતાની સમસ્યા હોય, અથવા વ્યક્તિને ડાયાબિટીસ હોય, તો ડૉક્ટર પાસે તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.