Burning Feet Syndrome Symptoms: પગમાં બળતરા થવી એ એક સામાન્ય લક્ષણ છે, પરંતુ તેને અવગણવું જોઈએ નહીં. આ રોગનો સંકેત હોઈ શકે છે. પગમાં બળતરાના અહેસાસને ‘બર્નિંગ ફીટ સિન્ડ્રોમ’ કહેવામાં આવે છે. પગના તળિયામાં અનેક કારણોસર બળતરા થઈ શકે છે જેમ કે વિટામિન B12 ની ઉણપ, હોર્મોનલ ફેરફાર, ડાયાબિટીસ અથવા કિડનીના રોગ. સાચું કારણ જાણીને તેનો યોગ્ય ઈલાજ કરી શકાય છે. આ લેખમાં આપણે પગમાં બળતરાના કારણો, લક્ષણો અને બચવાના ઉપાયો જણાવી રહ્યા છીએ.
પગમાં બળતરાના કારણો
પગમાં બળતરાના અનેક કારણો હોઈ શકે છે. ક્યારેક ક્યારેક પગમાં બળતરા થવી સામાન્ય છે, પરંતુ લાંબા સમય સુધી બળતરા જળવાઈ રહે તો તે કોઈ રોગનો સંકેત હોઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે પગમાં બળતરાના નીચે મુજબના કારણો હોઈ શકે છે:
ડાયાબિટીસ: જે લોકોને ડાયાબિટીસ છે તેમનું વધેલું સુગર લેવલ નાની નસો (પેરિફેરલ ન્યુરોપેથી) ને નુકસાન પહોંચાડે છે, જેનાથી પગમાં બળતરા, ઝણઝણાટી કે સોય ભોંકાતી હોય તેવો અનુભવ થઈ શકે છે.
કિડનીના રોગ: ક્રોનિક કિડની ડિસીઝથી પીડાતા લોકોના શરીરમાં ઝેરી તત્વોનો જમાવડો નસોને ઉત્તેજિત કરીને પગમાં બળતરા પેદા કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં તરત જ તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.
વિટામિન B12 ની ઉણપ: શરીરમાં વિટામિન B12 (અને અન્ય B વિટામિન્સ) ની ઉણપની અસર નસોના સ્વાસ્થ્ય પર પડે છે. આનાથી નસોની કાર્યપ્રણાલી પ્રભાવિત થાય છે અને પગમાં બળતરા, સુન્નતા કે ઝણઝણાટીની તકલીફ થવા લાગે છે.
હાઇપોથાઇરોડિઝમ: થાઇરોઇડ હોર્મોનનું સ્તર ઓછું થવાથી નર્વ કન્ડક્શન ધીમું પડી જાય છે, જેનાથી પગમાં બળતરાની સમસ્યા થઈ શકે છે.
રક્ત સંચારની ઉણપ: રક્ત પ્રવાહ ઓછો થવાથી નસો અને ટિશ્યુને પૂરતું ઓક્સિજન અને પોષક તત્વો મળી શકતા નથી. આનાથી બેચેની, ભારેપણું કે પગમાં બળતરા અનુભવાઈ શકે છે.
ન્યુરોલોજીકલ કારણો: ડાયાબિટીસ, દારૂ પીવો, દવાઓનું સેવન અને નર્વ ડેમેજ થવાની સ્થિતિમાં પગમાં બળતરા, ઝણઝણાટી કે સુન્ન થવા જેવી અસામાન્ય સંવેદનાઓ થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં રોગનો ઈલાજ કરવાથી પગમાં બળતરા થવી બંધ થઈ જાય છે.
ખરાબ લાઈફસ્ટાઈલથી પગમાં બળતરા
રોગો ઉપરાંત ખરાબ લાઈફસ્ટાઈલના કારણે પણ પગમાં બળતરા થઈ શકે છે. લાઈફસ્ટાઈલ સાથે જોડાયેલા આ કારણો પગમાં બળતરાની સમસ્યાને વધારીને અસુવિધા પેદા કરી શકે છે:
ટાઈટ કે ખરાબ ફિટિંગવાળા પગરખાં
લાંબા સમય સુધી ઉભા રહેવું
પગના તળિયામાં વધુ પડતો પરસેવો
પગના તળિયામાં ફંગલ ઇન્ફેક્શન
સમસ્યાનું કારણ જાણો
પગમાં બળતરાથી બચવા માટે સૌથી પહેલા તેનું કારણ જાણો. ડાયાબિટીસના દર્દીઓ સુગર લેવલ કંટ્રોલ કરીને આ સમસ્યામાંથી રાહત મેળવી શકે છે. વિટામિનની ઉણપ દૂર કરવા માટે હેલ્ધી ડાયટ લો. થાઈરોઈડના દર્દીઓ નિયમિત દવા લે, જેથી થાઈરોઈડને કંટ્રોલ કરી શકાય. આનાથી પગમાં બળતરાની તકલીફમાં રાહત મળશે. બ્લડ સર્ક્યુલેશન સાથે જોડાયેલી સમસ્યાઓ પર ધ્યાન આપો. યોગ્ય ઉપચારથી પગમાં બળતરાની સમસ્યાથી બચી શકાય છે.
પગમાં બળતરાથી બચવાના ઉપાયો
પગમાં બળતરાથી થોડા સમય માટે આરામ મેળવવા માટે નીચે મુજબના ઉપાયો કરી શકાય છે:
ઠંડા પાણીમાં પગ પલાળો
એપ્સમ સોલ્ટ (Epsom Salt) મેળવેલા પાણીમાં પગ પલાળો
આરામદાયક અને હવાઉજાસવાળા પગરખાં પહેરો
ટાઈટ કે ખરાબ ફિટિંગવાળા પગરખાં ન પહેરો
પગમાં બળતરાને અવગણશો નહીં
જો પગમાં સતત બળતરા, ઝણઝણાટી, સોય ભોંકાતી હોય તેવો અહેસાસ જળવાઈ રહે છે, સમસ્યા વધતી જાય છે, તો તેને અવગણશો નહીં. આ ગંભીર રોગના સંકેત હોઈ શકે છે. પગમાં બળતરાના કારણે ઊંઘ પૂરી ન થઈ શકે અથવા રોજના કામ કરવા મુશ્કેલ થઈ જાય, તો તરત જ તપાસ કરાવવી જરૂરી છે. જલ્દી ઈલાજથી રોગને વધતો અટકાવી શકાય છે. આની સાથે જ લાઈફસ્ટાઈલમાં ફેરફાર કરીને પગમાં બળતરાની સમસ્યામાંથી રાહત મેળવી શકાય છે.
