Cabbage and Neurocysticercosis Myth: આ એક ગેરમાન્યતા છે કે કોબીજને કાચી ખાવાથી મગજમાં કરમિયા (કીડા) થાય છે. વાસ્તવમાં આ સ્થિતિ ન્યુરોસિસ્ટીસર્કોસિસ છે, જે ભૂંડના ટેપવોર્મ ‘ટેનિયા સોલિયમ’ ના કારણે થાય છે. આ ઇન્ફેક્શન કોબીજથી નથી થતું. આવી સ્થિતિ ત્યારે આવે છે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ દૂષિત ખોરાક અથવા પાણીના માધ્યમથી ભૂલથી પરજીવી (Parasite) ના ઈંડા ગળી જાય છે. સમસ્યા કોબીજ નથી, પરંતુ તેનું કારણ સફાઈનું ધ્યાન ન રાખવું, બરાબર હાથ ન ધોવા અને ખાતા પહેલા ભોજનને યોગ્ય રીતે સાફ ન કરવું તે છે.
શું કોબીજમાં કીડા હોય છે?
કોબીજમાં કુદરતી રીતે કીડા હોતા નથી, પરંતુ જમીન પાસે ઉગતી હોવાને કારણે ક્યારેક તેના બહારના પાંદડા પર નાના કીડા અથવા લાર્વા જોવા મળી શકે છે. કોબીજને સાફ કરતી વખતે કે કાપતી વખતે સામાન્ય રીતે આ કીડા અને લાર્વા સરળતાથી દેખાઈ જાય છે અને તેને દૂર કરી શકાય છે. આ સમસ્યા ફક્ત કોબીજ સાથે નથી, મોટાભાગની પાંદડાવાળી શાકભાજી કાપતી વખતે સફાઈનું વિશેષ ધ્યાન રાખવું પડે છે.
કાચી કોબીજ ખાવી કેટલી સુરક્ષિત?
કોબીજ પોષક તત્વોથી ભરપૂર છે. ઘણા લોકો સલાડ, રોલ્સ વગેરેમાં કાચી કોબીજ ખાવાનું પસંદ કરે છે. કાચી કોબીજ મોટાભાગના લોકો માટે સુરક્ષિત છે, પરંતુ જો તેને સારી રીતે સાફ ન કરવામાં આવે તો તેમાં ગંદકી અને બેક્ટેરિયાનું જોખમ રહે છે. કોબીજના પાંદડા ગીચ હોય છે, તેથી જંતુનાશકો કે ગંદકી તેમાં ફસાઈ શકે છે. જે લોકોનું પાચન નબળું હોય તેમને કાચી કોબીજ ખાવાથી ગેસની સમસ્યા થઈ શકે છે, તેમના માટે કોબીજને હળવી પકવીને ખાવી વધુ સારો વિકલ્પ છે.
કોબીજને કેવી રીતે સાફ કરવી?
સૌથી પહેલા કોબીજના બહારના પાંદડા હટાવી દો, કારણ કે તેના પર કેમિકલ અને ગંદકી હોવાની શક્યતા વધુ હોય છે.
બાકીની કોબીજને વહેતા પાણી નીચે ધોઈ લો.
જ્યાં ઇન્ફેક્શનનું જોખમ વધુ હોય ત્યાં કોબીજને કાપીને એક વાસણમાં પાણી ભરી તેમાં ચપટી મીઠું અથવા થોડો સરકો (vinegar) ઉમેરીને 10 થી 15 મિનિટ માટે પલાળી રાખો.
ત્યારબાદ તેને સ્વચ્છ પાણીથી ફરી એકવાર ધોઈને ઉપયોગમાં લો.
કોબીજ સેહત માટે કેટલી ફાયદાકારક?
કોબીજમાં વિટામિન C ભરપૂર માત્રામાં હોય છે, જે ઇમ્યુનિટી વધારે છે. તેમાં રહેલું વિટામિન K હાડકાં માટે ફાયદાકારક છે અને ઈજા વખતે લોહી ગંઠાઈ જવાની પ્રક્રિયામાં મદદ કરે છે. કોબીજમાં રહેલા એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ શરીરમાં સોજો ઓછો કરે છે. હાઈ ફાઈબરને કારણે તે પાચન સુધારે છે અને શુગર લેવલ કંટ્રોલ કરવામાં મદદ કરે છે. વજન ઘટાડવા માંગતા લોકો માટે પણ કોબીજ શ્રેષ્ઠ છે કારણ કે તેમાં કેલરી ઓછી હોય છે.
કોબીજ ખાવાની સાચી રીત
કાચી કોબીજ: આમાં વિટામિન C જળવાઈ રહે છે, પણ તેને ખૂબ સારી રીતે સાફ કરવી જરૂરી છે.
રાંધીને: કોબીજને વરાળમાં પકવવી (Steaming) અથવા ફ્રાય કરવી એ પચાવવા માટે સૌથી શ્રેષ્ઠ રીત છે.
મિશ્ર આહાર: કોબીજને દાળ કે અન્ય પ્રોટીન સાથે ખાવાથી સ્વાદ અને પોષણ બંને મળે છે.
વધુ પડતું રાંધશો નહીં: કોબીજને બહુ વધારે પકવવાથી તેના પોષક તત્વો નાશ પામે છે.
કોબીજ ખાવાથી ‘મગજમાં કરમિયા’ થાય છે તે ભ્રમ મનમાંથી કાઢી નાખો. સમસ્યા કોબીજમાં નથી, પણ તેને સાફ કરવાની રીતમાં છે. યોગ્ય રીતે સાફ કરીને ખાવામાં આવે તો તે સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત ગુણકારી છે.
