Cough Home Remedies: બદલાતા હવામાનનો પ્રકોપ ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો છે. દિવસ દરમિયાન તેજ તડકો અને સાંજે અચાનક તેજ પવન અને વરસાદ થવા લાગે છે. સાથે જ વધતા પ્રદૂષણ અને ધૂળ-માટીના કારણે લોકોના ફેફસામાં કફ જમા થઈ જવો એક સામાન્ય સમસ્યા બની ગઈ છે, જેને લોકો અવારનવાર ગળાની હળવી ખરાશ સમજીને અવગણી દે છે. મુશ્કેલી ત્યારે થાય છે જ્યારે આ પરેશાની લાંબા સમય સુધી બનેલી રહે છે. આનાથી ફેફસામાં વધુ કફ જમા થઈ જાય છે, જેનાથી શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, છાતીમાં ભારેપણું, વારંવાર ઉધરસ અને ગળામાં સામાન્ય ખરાશ કરતાં વધુ પરેશાની થવા લાગે છે.
દેશભરમાં લગભગ 2.5% વસ્તી Chronic Cough એટલે કે સતત રહેતી ઉધરસથી પરેશાન છે. આવા સમયમાં જો આનો સાચો ઈલાજ કરવામાં ન આવે તો ફેફસાથી જોડાયેલી ગંભીર બીમારી થવાનું જોખમ પણ વધી જાય છે. કેટલાય કિસ્સાઓમાં તો જે લોકોને દમ નથી હોતો, તેમને પણ અસ્થમા થઈ જાય છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ફેફસામાં કફ જમા થવો એક મોટી સમસ્યા હોઈ શકે છે, ખાસ કરીને તેમના માટે જેમને અસ્થમા, બ્રોન્કાઇટિસ કે COPD જેવી બીમારી છે. ડોક્ટરોના જણાવ્યા અનુસાર, કફ શરીરને કુદરતી રીતે સુરક્ષિત કરે છે. તે ધૂળ અને બેક્ટેરિયા જેવી વસ્તુઓને ફેફસા સુધી જતા અટકાવે છે, પરંતુ જ્યારે આ કફ જરૂરિયાત કરતાં વધુ વધી જાય છે ત્યારે તે એક મુશ્કેલીનું રૂપ લઈ લે છે. આવા સમયમાં ઘણા લોકો દવાઓની આડઅસરોથી બચવા માટે કુદરતી અને ઘરગથ્થુ રીતો અપનાવવાનું પસંદ કરે છે. વળી આ ઘરગથ્થુ ઉપાયો માત્ર છાતીમાં જમેલા બલગમને ઢીલો કરીને બહાર નથી કાઢતા, પરંતુ આપણા Respiratory System ને પણ મજબૂત બનાવે છે.
વરાળ લેવી અને હાઇડ્રેટેડ રહેવું
ફેફસામાં જમા થયેલા કફને ઢીલો કરવા માટે વરાળ લેવી સૌથી સરળ ઘરગથ્થુ ઉપાયોમાંથી એક માનવામાં આવે છે. જ્યારે તમે ગરમ પાણીની વરાળ લો છો, ત્યારે હવાના રસ્તામાં ભેજ પહોંચે છે, જેનાથી ઘટ્ટ બલગમ પાતળો થઈ જાય છે અને ઉધરસ ખાવા પર સરળતાથી બહાર આવી જાય છે. સાથે જ આને વધુ અસરકારક બનાવવા માટે પાણીમાં નીલગિરીના તેલના થોડા ટીપાં મેળવી શકાય છે. આવું કરવાથી છાતીની જકડન ઓછી થઈ જાય છે અને શ્વાસ લેવામાં રાહત મળે છે.
આની સાથે જ, શરીરને પૂરી રીતે Hydrated રાખવું પણ ખૂબ જ જરૂરી છે. પૂરતી માત્રામાં હુફાળું પાણી, Herbal Tea કે મધ-લીંબુનું પાણી પીવાથી બલગમ ઘટ્ટ થતો નથી. સાથે જ ડોક્ટર પણ જણાવે છે કે પૂરતું પાણી પીવાથી કફ પાતળો થાય છે અને ઉધરસ દ્વારા બહાર નીકળવામાં સરળતા રહે છે. જણાવી દઈએ કે સૂકા ફેફસામાં બલગમ વધુ ચોંટે છે, તેથી Humidifier નો ઉપયોગ કરીને રૂમની હવામાં ભેજ જાળવી રાખવાથી પણ શ્વાસ નળીનો સોજો ઓછો થઈ જાય છે.
રસોડાની કુદરતી વસ્તુઓ
આપણા રસોડામાં એવી કેટલીય વસ્તુઓ હાજર છે જે કુદરતી રીતે કફને કાપવાનું કામ કરે છે. જેમ કે આદુ અને હળદરમાં Anti-inflammatory ગુણો હોય છે જે ફેફસાની જકડન ઓછી કરવામાં મદદ કરે છે. જણાવી દઈએ કે આદુમાં એવા ગુણો જોવા મળે છે જે સોજો ઓછો કરવામાં મદદ કરી શકે છે. જ્યારે હળદરમાં હાજર Curcumin શરીરને ઇન્ફેક્શન સામે લડવામાં સહાયતા કરે છે. આ સિવાય મધ ગળાને આરામ પહોંચાડે છે અને કફને પાતળો કરવામાં મદદ કરી શકે છે. સાથે જ રાત્રે હળદરવાળું દૂધ પીવાથી છાતીને ખૂબ આરામ મળે છે. વળી કાળા મરીમાં જોવા મળતું Piperine બલગમને તોડવામાં મદદ કરે છે અને લસણ પણ એક Natural Antibiotic ની જેમ કામ કરીને ઇન્ફેક્શનને અટકાવે છે.
આ સિવાય, Herbal Tea જેવી કે ફુદીનાની ચા, અજમાની ચા અને જેઠીમધની ચાનું સેવન કરવાથી પણ શ્વાસની નળીઓ સાફ થાય છે. વળી જો કફની સાથે ગળામાં ખરાશ કે બળતરાની સમસ્યા પણ હોય, તો હુફાળા મીઠાના પાણીથી ગાર્ગલ કરવા ફાયદાકારક હોઈ શકે છે. આ ગળામાં હાજર બેક્ટેરિયાને ઓછા કરવા અને જમા થયેલા બલગમને ઢીલો કરવામાં મદદ કરે છે. દિવસમાં બે થી ત્રણ વાર ગાર્ગલ કરવાથી ગળાને રાહત મળી શકે છે.
શારીરિક પ્રવૃત્તિઓ અને ડૉક્ટરની સલાહ
ફેફસામાં જમેલા કફને ઠીક કરવા માટે તમારી શારીરિક પ્રવૃત્તિઓ પણ ખૂબ મદદ કરે છે. આમાં Deep Breathing Exercise સામેલ છે, જેને કરવાથી ફેફસામાં ઓક્સિજનનો પ્રવાહ વધે છે, જેનાથી કફ ઢીલો થાય છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર રોજ થોડી મિનિટો સુધી ઊંડા શ્વાસ લેવાનો અભ્યાસ કરવાથી ફેફસાની કાર્યક્ષમતા બહેતર થઈ શકે છે.
કેટલાય કિસ્સાઓમાં ઘરગથ્થુ ઉપાયો પછી પણ કફ કેટલાય દિવસો સુધી બનેલો રહે છે અને શ્વાસ લેવામાં વધુ મુશ્કેલી થાય, છાતીમાં દુખાવો થાય, તાવ આવે કે ઉધરસ સતત વધતી જાય, તો આને અવગણવું જોઈએ નહીં. આ દરમિયાન તરત જ ડોક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે. ઘણીવાર વધુ કફ અસ્થમા, બ્રોન્કાઇટિસ, ન્યુમોનિયા કે ફેફસાની અન્ય બીમારીઓનો સંકેત પણ હોઈ શકે છે. આવા મામલાઓમાં માત્ર ઘરગથ્થુ ઉપાયો પર નિર્ભર રહેવું યોગ્ય માનવામાં આવતું નથી.
