Cough Syrup Safety for Kids:હમણાં થોડા સમય અગાઉ જ મધ્યપ્રદેશના છિંદવાડાના 4 વર્ષના બાળક વિકાસ યદુવંશીનું 27 સપ્ટેમ્બરના રોજ શંકાસ્પદ કિડની ચેપને કારણે મૃત્યુ થયું હતું. સપ્ટેમ્બરમાં છિંદવાડા જિલ્લામાં આ સાતમું મૃત્યુ હતું. આ મૃત્યુ મહારાષ્ટ્રના પડોશી રાજ્ય નાગપુરની એક હોસ્પિટલમાં થયું હતું. બાળકના અંતિમ સંસ્કાર 28 સપ્ટેમ્બરના રોજ તેના વતન ખાતે કરવામાં આવ્યા હતા.
છેલ્લા એક મહિનામાં મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં આશરે 11 બાળકોના મોત થયા છે. કિડની ચેપ અને મોસમી તાવ આ બધા કેસોના કારણો હતા. શરૂઆતની તપાસમાં પાછળથી જાણવા મળ્યું કે આ બધા કેસમાં ક્યાંકને ને ક્યાંક એક કંપનીની કફ સીરપ કે તેની અંદરના સેમ કન્ટેન્ટ જવાબદાર હતા.
તપાસમાં અત્યાર સુધી શું બહાર આવ્યું છે?
ચાલુ તપાસ દરમિયાન, મધ્યપ્રદેશ ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન કંટ્રોલર ઓફિસે કોલ્ડ્રિફ કફ સીરપ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો આદેશ પણ જારી કર્યો છે. આદેશમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, મધ્યપ્રદેશના છિંદવાડા જિલ્લામાં બાળકોના મૃત્યુ નોંધાયા છે. આ સંદર્ભમાં, ચેન્નાઈ સ્થિત તમિલનાડુના ડ્રગ કંટ્રોલ ડિરેક્ટરની ઓફિસે અહેવાલ આપ્યો છે કે ‘કોલ્ડ્રિફ સીરપ’ ના નમૂનાઓને NSQ (માનક ગુણવત્તાના નથી) જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. તેમાં ડાયથિલિન ગ્લાયકોલ (48.6% w/v), કે જે જયારે વધુ માત્રામાં વાપરવામાં આવે ત્યારે તે એક ઝેરી પદાર્થ બને છે અને તેની સામગ્રી સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે.
હવે અહીં પ્રશ્ન ઊભો થાય છે: ડાયથિલિન ગ્લાયકોલ શું છે? માનવ શરીર પર તેની શું અસરો થાય છે? WHO વેબસાઇટ અનુસાર, તે એક ઝેરી પદાર્થ છે.
DEG શું છે?
WHO વેબસાઇટ અનુસાર, ડાયથિલિન ગ્લાયકોલ (DEG) એ એક ઝેરી પદાર્થ છે જેનો ઉપયોગ સોલવન્ટ્સ અને એન્ટિફ્રીઝ એજન્ટોમાં થાય છે. ખૂબ ઓછી માત્રામાં પણ તે જીવલેણ બની શકે છે, ખાસ કરીને બાળકો માટે. તેને એક હલકી ગુણવત્તાનું ઉત્પાદન માનવામાં આવે છે. તે સૌપ્રથમ આફ્રિકન દેશ ગેમ્બિયામાં ઓળખાયું હતું. ત્યારબાદ, તે દક્ષિણપૂર્વ એશિયા, યુરોપ, પશ્ચિમ પેસિફિક અને મધ્ય પૂર્વમાં ફેલાયું છે. પૂર્વીય ભૂમધ્ય સમુદ્રના વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનના પ્રદેશોમાં પણ આવી સમસ્યાઓ નોંધાઈ હતી. એવો અંદાજ છે કે તેના ઉપયોગથી વિશ્વભરમાં 300 બાળકો મૃત્યુ પામ્યા છે.
ડાયથિલિન ગ્લાયકોલ (DEG) નો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે એન્ટિફ્રીઝ અને એડહેસિવ ઉત્પાદનો બનાવવા માટે થાય છે. WHO એ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે DEG એ બાળકોની દવાઓ, જેમ કે કફ સિરપ અને પેરાસીટામોલ સિરપમાં પણ પ્રવેશ કર્યો છે. 2022 માં ગેમ્બિયા, ઉઝબેકિસ્તાન, ઇન્ડોનેશિયા, પાકિસ્તાન, કેમરૂન, નાઇજીરીયા, લાઓસ પીડીઆર, માલદીવ્સ, માર્શલ આઇલેન્ડ્સ અને માઇક્રોનેશિયાના તાજેતરના અહેવાલોમાં બાળકો પર આરોગ્ય પર થતી અસરો જાહેર કરવામાં આવી છે. DEG કિડની અને ચેતાતંત્ર સહિત ઘણા અવયવોને અસર કરે છે, અને સેંકડો બાળકોના મૃત્યુ તરફ દોરી જાય છે.
સીરપ વેચાણ પર પ્રતિબંધ
આ ઘટનાઓ બાદ, મધ્યપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવે કહ્યું, “સીરપ બનાવતી ફેક્ટરી તમિલનાડુના કાંચીપુરમમાં આવેલી છે. તેથી, ઘટનાની જાણ થયા પછી, રાજ્ય સરકારે તમિલનાડુ સરકારને તપાસ કરવા જણાવ્યું છે. તપાસ રિપોર્ટ આજે સવારે મળ્યો હતો, અને તેના આધારે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.”
કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે શનિવારે સવારે એક પ્રેસ રિલીઝમાં જણાવ્યું હતું કે CDSCO એ પરીક્ષણ માટે એકત્રિત કરાયેલા છ સીરપ નમૂનાઓનું પરીક્ષણ કર્યું હતું. બધા છ નમૂનાઓ DEG/EG મુક્ત હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. વધુમાં, મધ્યપ્રદેશ ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (MPFDA) એ અહેવાલ આપ્યો હતો કે તેણે વિશ્લેષણ કરેલા 13 નમૂનાઓમાંથી ત્રણ પણ આ પદાર્થોથી મુક્ત હતા
ત્યારે તમે પણ એક પેરેન્ટ છો અને તમારે પણ 5 વર્ષથી ઓછી ઉંમરનું બાળક છે તો તમે પણ જયારે કફ સીરપ ખરીદો ત્યારે તેના કન્ટેન્ટ અવશ્ય જુવો.જેથી સાવચેત રહી શકાય.અન્યથા કફ સીરપ જેવી સામાન્ય લાગતી મેડિસિન કોઈના મૃત્યુનું કારણ બની શકે છે.
