Puffy Eyes in Morning: સવારે ઊંઘમાંથી જાગ્યા પછી અરીસામાં આંખોની નીચે હળવો સોજો દેખાવવો ખૂબ સામાન્ય છે. ઘણીવાર થોડા સમય પછી તે આપમેળે ઓછો પણ થઈ જાય છે. પરંતુ જો આંખોની નીચે સોજો દરરોજ સવારે દેખાય, લાંબા સમય સુધી રહે અથવા તેની સાથે શરીરના અન્ય ભાગોમાં પણ સોજો, થાક, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અથવા વજનમાં ફેરફાર જેવા લક્ષણો હોય, તો તેને માત્ર ઊંઘની કમી માનવી યોગ્ય નથી. આંખોની આસપાસની ત્વચા શરીરના અન્ય ભાગોની સરખામણીમાં ઘણી પાતળી હોય છે. તેથી આ ભાગમાં થોડું ફ્લુઇડ રિટેન્શન પણ સરળતાથી દેખાઈ શકે છે. ઉંમર વધવાની સાથે આંખોની આસપાસના ટિશૂ અને ત્વચામાં ફેરફાર થવાને કારણે પણ સોજો વધુ દેખાઈ શકે છે. આગળ જાણીએ કે આંખોની નીચેનો સોજો કઈ સમસ્યાઓનો સંકેત હોઈ શકે છે.
સવારે આંખોની નીચે સોજો કેમ આવે છે?
ઊંઘતી વખતે ઘણા કલાકો સુધી શરીર પથારી પર ફ્લેટ સ્થિતિમાં રહે છે. આ દરમિયાન શરીરના કેટલાક ભાગોમાં ફ્લુઇડનું વિતરણ બદલાઈ શકે છે. મેયોક્લિનિક અનુસાર આંખોની આસપાસના ટિશૂમાં થોડી માત્રામાં ફ્લુઇડ જમા થવાથી સવારે હળવો સોજો દેખાઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, અગાઉની રાત્રે વધારે મીઠું ધરાવતો ખોરાક ખાવાની ભૂલ, દારૂનું સેવન, પૂરતી ઊંઘ ન લેવી અથવા રડ્યા પછી પણ આંખોની આસપાસ સોજો વધી શકે છે.
સવારે આંખોની સોજો કઈ બીમારીઓનો સંકેત હોઈ શકે છે?
કિડની રોગ
નેશનલ કિડની ફાઉન્ડેશન અનુસાર કિડની શરીરમાં ફ્લુઇડ અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સનું સંતુલન જાળવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. જ્યારે કિડનીની ફિલ્ટર કરવાની ક્ષમતા પ્રભાવિત થાય છે, ત્યારે શરીરમાં વધારાનું ફ્લુઇડ જમા થઈ શકે છે અને એડિમા દેખાઈ શકે છે.
ખાસ કરીને નેફ્રોટિક સિન્ડ્રોમ જેવી કિડની કંડિશનમાં શરીરના વિવિધ ભાગોમાં સોજો આવી શકે છે. આ કંડિશનમાં યુરિનના રસ્તે પ્રોટીન લીક (પેશાબમાં ફીણ) થવા લાગે છે અને બ્લડમાં એલ્બ્યુમિન જેવા મહત્વપૂર્ણ પ્રોટીનની ઉણપ થવા લાગે છે, જેના કારણે શરીરમાં અને ખાસ કરીને આંખોની નીચે સોજો આવવા લાગે છે. આ સમસ્યા બાળકોમાં સોજાનું એક મહત્વપૂર્ણ કારણ હોય છે. વયસ્કોમાં પણ કિડની રોગ અને નેફ્રોટિક સિન્ડ્રોમ સાથે ચહેરા અથવા આંખોની આસપાસ સોજો આવી શકે છે. ડૉક્ટરની સલાહ અને કેટલાક સરળ ટેસ્ટથી કિડનીની બીમારીની સચોટ ઓળખ કરી શકાય છે.
થાઇરોઇડની સમસ્યા
NCBI અનુસાર થાઇરોઇડ ડિસઓર્ડરમાં પણ ચહેરા અને આંખોની આસપાસ ફેરફાર થઈ શકે છે. ખાસ કરીને હાઇપોથાઇરોઇડિઝમમાં શરીરના ટિશૂમાં સોજો દેખાઈ શકે છે. થાઇરોઇડ હોર્મોન ઓછું થવા પર શરીરમાં થાક, વજન વધવું, કબજિયાત અને મેટાબોલિક ફેરફાર થવા લાગે છે. આ દરમિયાન કેટલાક લોકોને આંખોમાં ડ્રાયનેસ અને સોજા જેવા લક્ષણો અનુભવાય છે.
એલર્જીની સમસ્યા
NCBI અનુસાર એલર્જીના કારણે આંખોમાં સોજો ત્યારે થાય છે, જ્યારે ધૂળ, પરાગકણ, પાળતુ પ્રાણીઓની રૂંવાટી અથવા ધુમાડા જેવા એલર્જન્સ પ્રત્યે શરીરની ઇમ્યુન સિસ્ટમ પ્રતિક્રિયા કરે છે. આ દરમિયાન હિસ્ટામિન જેવા રસાયણો બહાર પડે છે, જેના કારણે આંખોની આસપાસની રક્તવાહિનીઓ ફેલાય છે અને આસપાસના ટિશૂમાં પ્રવાહી જમા થઈ શકે છે. આ લક્ષણ સવારે અનુભવાઈ શકે છે.
સાઇનસની સમસ્યા
મેડિકલ ન્યૂઝટુડે અનુસાર નાક અને આસપાસની સાઇનસ કેવિટીમાં ઇન્ફ્લેમેશન થવાથી આંખોની આસપાસ દબાણ અથવા સોજો અનુભવાઈ શકે છે. સાઇનસમાં સામાન્ય રીતે બ્લોક અથવા માથાનો દુખાવો, નાકમાં મ્યુકસ જમા થવું, નેઝલ ડિસ્ચાર્જ અને સૂંઘવામાં તકલીફ જેવા લક્ષણો હોઈ શકે છે. આ દરમિયાન ચહેરાની આસપાસ દબાણને કારણે સવારે આંખો પર હળવો સોજો અનુભવાઈ શકે છે.
સવારે આંખોની નીચે દેખાતો હળવો સોજો હંમેશા બીમારીનો સંકેત હોતો નથી. ઊંઘની કમી, મીઠાવાળો ખોરાક, ફ્લુઇડ રિટેન્શન, ઉંમર અને એલર્જી જેવા સામાન્ય કારણો પણ તેની પાછળ હોઈ શકે છે. પરંતુ જો સોજો સતત રહે અથવા તેની સાથે પગમાં સોજો, પેશાબમાં ફેરફાર, થાઇરોઇડ, સતત નાક બંધ રહેવું, આંખોમાં દુખાવો અથવા જોવામાં તકલીફ અનુભવાય, તો તેને અવગણવું જોઈએ નહીં.
