સ્તનપાન: બાળક અને માતા બંને માટે વરદાન
સ્તનપાન સપ્તાહ પર વિશેષ: માતાના દૂધના અદ્ભુત ફાયદાઓ જાણો
સુરત. વિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહ, જે દર વર્ષે 1 ઓગસ્ટથી 7 ઓગસ્ટ દરમિયાન ઉજવવામાં આવે છે, તે આ વર્ષે પણ સ્તનપાનના મહત્વને ઉજાગર કરી રહ્યું છે. પરમ ડોક્ટર હાઉસ ખાતે આયોજિત સેમિનારમાં ડો.પ્રશાંત કારીયા અને ડો.પલક જરીવાલા દ્વારા માતાઓને સ્તનપાનને લગતી માન્યતાઓ અને ગેરમાન્યતાઓ વિશે માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. સેમિનારમાં નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું કે સ્તનપાન માત્ર બાળક માટે જ નહીં પરંતુ માતા માટે પણ અત્યંત ફાયદાકારક છે.
ડો.પ્રશાંત કારીયા અને ડો.પલક જરીવાલાએ જણાવ્યું કે જન્મના પ્રથમ કલાકમાં સ્તનપાન કરાવવું ખૂબ જ જરૂરી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન બાળક જે પ્રથમ દૂધ મેળવે છે તે કોલોસ્ટ્રમ બાળક માટે અત્યંત પૌષ્ટિક હોય છે. આ હોવા છતાં, ભારતમાં માત્ર 42% શિશુઓ જન્મના પ્રથમ કલાકમાં જ સ્તનપાન કરાવે છે.
માતાનું દૂધ બાળકને ચેપથી બચાવે છે, તેની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે અને મગજના વિકાસમાં મદદ કરે છે. નિષ્ણાતોના મતે સ્તનપાનથી માત્ર બાળક માટે જ નહીં પરંતુ માતાને પણ ઘણા ફાયદા થાય છે. તે માતાને સ્તન કેન્સર અને ગર્ભાશયના કેન્સર જેવા રોગોથી બચાવવામાં મદદ કરે છે.
સ્તનપાન શા માટે મહત્વનું છે? વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) અનુસાર, જન્મના પહેલા કલાકમાં બાળકને સ્તનપાન કરાવવું ખૂબ જ જરૂરી છે. પરંતુ ભારતમાં ઘણા બાળકો હજુ પણ આ મહત્વપૂર્ણ પોષણથી વંચિત છે.
માતા માટે ફાયદા: સ્તનપાન કરાવવાથી માતાનું વજન ઓછું થાય છે, ગર્ભાશય ઝડપથી સામાન્ય બને છે અને ગર્ભનિરોધકનું પણ કામ કરે છે.
સમાજ માટે ફાયદા: સ્તનપાન શિશુ મૃત્યુદર ઘટાડે છે, આરોગ્ય સંભાળ પરનો બોજ ઘટાડે છે અને રાષ્ટ્રીય વિકાસમાં વધારો કરે છે.
સ્તનપાનના 7 સુવર્ણ નિયમો:
જન્મના પ્રથમ કલાકમાં સ્તનપાન શરૂ કરો.
પ્રથમ છ મહિના માટે ફક્ત સ્તનપાન કરાવો.
સાતમા મહિનાથી પૂરક ખોરાક આપવાનું શરૂ કરો.
એક વર્ષની ઉંમર પહેલા પશુને દૂધ ન આપવું.
સંતુલિત આહાર લો.
પૂરતી ઊંઘ લો.
કોઈપણ સમસ્યા માટે ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો.
નિષ્ણાતોએ માતાઓને સ્તનપાન પ્રત્યે હકારાત્મક વલણ રાખવા અને કોઈપણ સમસ્યા માટે ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવાની સલાહ આપી હતી.
