Summer Immunity Boost Diet: ઉનાળાની ઋતુ શરૂ થતાની સાથે જ હોસ્પિટલોમાં દર્દીઓની સંખ્યા પણ વધવા લાગે છે. આનું મોટું કારણ તેમની નબળી ઈમ્યુનિટી (રોગપ્રતિકારક શક્તિ) હોય છે. કાળઝાળ ગરમીની આ ઋતુમાં હેલ્ધી ફૂડ, પ્રોપર હાઇડ્રેશન, એક્સરસાઇઝ અને અનહેલ્ધી આદતોથી દૂર રહીને રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત રાખી શકાય છે.
ખરેખર, જેમ જેમ ઉનાળાના મહિનાઓમાં તાપમાન વધે છે, તેમ તેમ ડિહાઇડ્રેશન, હીટ સ્ટ્રેસ, ઇન્ફેક્શન અને પાચનને લગતી સમસ્યાઓ વધતી જાય છે. ઘણીવાર તો ગંભીર સ્થિતિમાં હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની નોબત પણ આવી જાય છે. જોકે, જો ઈમ્યુનિટી મજબૂત હોય, તો આ પ્રકારની મોસમ સંબંધિત સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓથી બચી શકાય છે.
મજબૂત ઇમ્યુન સિસ્ટમનું મહત્વ
શું છે ઇમ્યુન સિસ્ટમ: ઇમ્યુન સિસ્ટમ શરીરનું કુદરતી રક્ષા તંત્ર છે. તે ઇન્ફેક્શન, વાયરસ, બેક્ટેરિયા અને અન્ય હાનિકારક પેથોજન્સથી સ્વાસ્થ્યને બચાવી રાખે છે.
કેવી રીતે કરે છે કામ: ઇમ્યુન સિસ્ટમ સેલ્સ, ટિશ્યુઝ અને ઓર્ગનના જટિલ નેટવર્કથી બનેલી હોય છે, જે શરીરમાં ઘૂસતા કે પનપતા હાનિકારક તત્વોની ઓળખ કરી તેનો નાશ કરે છે.
ડાયાબિટીસ જેવી ક્રોનિક ડિસીઝ વાળા લોકો માટે મજબૂત ઈમ્યુનિટી વધુ મહત્વની હોય છે, કારણ કે બ્લડ શુગરના સ્તરમાં ઉતાર-ચઢાવ શરીરની ઇન્ફેક્શન સામે લડવાની ક્ષમતાને વધુ નબળી બનાવી શકે છે.
ઉનાળામાં કઈ વસ્તુઓ ઈમ્યુન સિસ્ટમને પ્રભાવિત કરી શકે છે
અત્યંત ગરમી
ડિહાઇડ્રેશન
અનિયમિત ખાન-પાન
દૂષિત ખોરાક કે પાણીના સંપર્કમાં આવવું આ વસ્તુઓ ઈમ્યુનિટી પર નકારાત્મક અસર પાડી તેને નબળી બનાવે છે, જેનાથી લોકો ઇન્ફેક્શન અને બીમારીઓની લપેટમાં સરળતાથી આવી શકે છે.
નબળી ઈમ્યુનિટીના કારણે ઉનાળામાં થતી સમસ્યાઓ
પેટ અને આંતરડાનું ઇન્ફેક્શન
ફૂડ પોઇઝનિંગ અને ઝાડા
ગરમીથી થતો અત્યંત થાક
લૂ લાગવી
સ્કીન ઇન્ફેક્શન અને ફંગલ ઇન્ફેક્શન
વાયરલ ઇન્ફેક્શન- ફ્લૂ જેવી બીમારીઓ
લક્ષણો: થાક કે નબળાઈ રહેવી, તાવ, ડિહાઇડ્રેશન, પેટ ખરાબ થવું, માથાનો દુખાવો અને વારંવાર ઇન્ફેક્શન થવું.
ગરમીમાં મજબૂત ઈમ્યુનિટી માટે ડાયટ પ્લાન
ડાયટમાં સામેલ કરો આ વસ્તુઓ:
મોસમી ફળો: જેમ કે તરબૂચ, પપૈયું, કેરી, ખાટા ફળો અને બેરીઝ. આ વિટામિન અને એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સથી ભરપૂર હોય છે.
લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી: આનાથી શરીરને જરૂરી પોષક તત્વો અને મિનરલ્સ મળે છે.
દહીં અને પ્રોબાયોટિક્સ: તે પેટના સ્વાસ્થ્યને સુધારે છે, જે સીધી ઈમ્યુનિટી પર અસર કરે છે.
હાઇડ્રેશન: પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી, કાકડી, નાળિયેર પાણી, છાશ વગેરે, જેથી શરીરમાં પાણીની અછત પૂરી કરી શકાય.
પ્રોટીન રિચ ફૂડ: જેમ કે દાળ, બીન્સ, ઈંડા, માછલી, ડ્રાય ફ્રૂટ્સ વગેરે. આ ઈમ્યુનિટી વધારતા કોષો બનાવવા અને તેના સમારકામમાં મદદરૂપ સાબિત થાય છે.
ડાયટથી દૂર રાખો આ વસ્તુઓ:
વધારે તેલવાળું કે મસાલેદાર ખાવાનું
પ્રોસેસ્ડ અને પેકેજ્ડ ફૂડ, ખાસ કરીને જેમાં પ્રિઝર્વેટિવ્સ હોય
સ્વીટ કે હાઈ શુગર ડ્રિંક્સ અને મીઠાઈઓ
વધારે કેફીન અને કાર્બોનેટેડ ડ્રિંક્સ (આનાથી શરીરમાં પાણીની અછત થઈ શકે છે)
ઉનાળામાં એક્સરસાઇઝ દરમિયાન રાખો આ ધ્યાન
વ્યાયામ કરવાથી શરીર તંદુરસ્ત રહે છે અને ઈમ્યુનિટી પણ બૂસ્ટ થાય છે. જોકે, ઉનાળામાં કેટલીક ખાસ વાતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે:
ઉનાળામાં બપોરના સમયે તાપમાન ખૂબ વધી જાય છે, તેથી સવારે વહેલા અથવા સાંજે વ્યાયામ કરો.
મીડિયમ ઇન્ટેન્સિટી વાળું વર્કઆઉટ પસંદ કરો, જેમ કે ફાસ્ટ વોકિંગ, યોગા, સ્વિમિંગ અને સાયકલિંગ.
જો હાઈ ઇન્ટેન્સિટી વર્કઆઉટ ચાલુ રાખવું હોય તો કોશિશ કરો કે ખૂબ ગરમ દિવસે તે ન કરો.
એક્સરસાઇઝ પહેલા, તે દરમિયાન અને પછી પાણી પીને શરીરને હાઇડ્રેટ જરૂર કરો.
લાઈફસ્ટાઈલ સાથે જોડાયેલી આદતો જે ઈમ્યુનિટી મજબૂત કરશે
પૂરતી ઊંઘ લો, આદર્શ રીતે 7-8 કલાક સૂવું સારું છે.
ધ્યાન, યોગ અથવા ડીપ બ્રીધિંગ જેવી એક્ટિવિટીઝથી સ્ટ્રેસ મેનેજ કરો.
હાઈજીન (સ્વચ્છતા) નું પૂરું ધ્યાન રાખો, ખાસ કરીને કંઈપણ ખાતા પહેલા હાથ જરૂર સાફ કરો.
દૂષિત ખોરાક કે પાણીથી બચો.
સ્મોકિંગ અને દારૂથી દૂર રહો.
રેગ્યુલર હેલ્થ ચેકઅપ કરાવતા રહો, ખાસ કરીને જેઓ પહેલેથી જ કોઈ ક્રોનિક ડિસીઝથી પીડાતા હોય.
યાદ રાખો કે ઈમ્યુનિટી રાતોરાત બનતી નથી. ભલે ગમે તે મોસમ હોય, તમારે તમારી રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત રાખવા માટે હેલ્ધી હેબિટ્સ અને લાઈફસ્ટાઈલને રેગ્યુલર રાખવી જોઈએ. સાથે જ જો સ્વાસ્થ્ય બગડતું જણાય, તો ડોક્ટરનો સંપર્ક કરવામાં બિલકુલ સંકોચ ન કરવો જોઈએ.
