Urinary Retention Risks: જો તમે પણ એવા લોકોમાંથી એક છો જે લાંબા સમય સુધી પેશાબ રોકી રાખે છે, તો તમારે સાવધ થઈ જવાની જરૂર છે. હું આવું એટલા માટે કહી રહી છું કારણ કે આ સામાન્ય લાગતી આદત કિડની અને બ્લેડર (મૂત્રાશય) ના ફંક્શનને પ્રભાવિત કરીને તેમને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. આ સિવાય યુટીઆઈ (UTI), પેશાબ ન રોકી શકવો, પથરી થવી અને બ્લેડર ફાટવા જેવી ગંભીર સ્થિતિઓ પણ પેદા થઈ શકે છે.
પેશાબ રોકી રાખવાથી થતી શારીરિક સમસ્યાઓ
દુખાવો અને મરોડ: પેશાબને લાંબો સમય રોકી રાખવો બ્લેડરની સાથે આખા યુરિનરી સિસ્ટમ પર દબાણ વધારવાનું કામ કરે છે. પરિણામે વ્યક્તિને પેટમાં દુખાવો અને મરોડની સમસ્યાનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
કિડની-બ્લેડરમાં પથરી બનવી: વધુ વાર પેશાબ રોકવો તેને વધુ ઘટ્ટ બનાવવા લાગે છે. આ સ્વરૂપમાં જો તે કિડની-બ્લેડરમાં વધુ સમય રહે તો પેશાબમાં રહેલા એસિડ, ઓક્ઝલેટ અને કેલ્શિયમ ઓક્ઝલેટ જેવા મિનરલ્સ નાના-નાના ક્રિસ્ટલનું રૂપ લેવા લાગે છે. આ કણો સમયની સાથે વધુ કઠોર થતા જાય છે, જે આગળ જતાં પીડાદાયક પથરી બની જાય છે.
બ્લેડરનું કદ મોટું થવું: પેશાબને રોકી રાખવામાં બ્લેડર મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. તેની ૪૦૦ થી ૬૦૦ મિલીલીટરની ક્ષમતા હોય છે. જ્યારે તે અડધું ભરાઈ જાય ત્યારે મગજ શરીરને પેશાબ બહાર કાઢવાનો સિગ્નલ આપે છે. જો આવું ન થાય તો પેશાબનું પ્રમાણ અંદર ને અંદર બ્લેડર પર દબાણ કરવા લાગે છે. લાંબા સમય સુધી આવું થતું રહે તો બ્લેડરનું કદ વધવા લાગે છે અને તેના સ્નાયુઓ નબળા પડી જાય છે.
પેશાબ લીક થવો, બ્લેડર ખાલી ન થવું: બ્લેડરના સ્નાયુઓ નબળા પડવાથી બે પ્રકારની સ્થિતિ સર્જાય છે. પહેલી સ્થિતિમાં પેશાબ રોકી રાખવા છતાં તે લીક થવા લાગે છે. ખાંસી, છીંક કે અન્ય ફિઝિકલ એક્ટિવિટી દરમિયાન તે ઝટકા સાથે બહાર આવી શકે છે. બીજી સ્થિતિમાં વ્યક્તિ પેશાબ કરી લે તો પણ બ્લેડર પૂરી રીતે ખાલી થઈ શકતું નથી.
બ્લેડર ફાટવું: આવા કિસ્સાઓ ખૂબ જ દુર્લભ હોય છે, પરંતુ અત્યંત લાંબા સમય સુધી યુરિન હોલ્ડ કરવાને કારણે બ્લેડર ફાટવું અશક્ય નથી. અંદર રહેલો પેશાબ સ્નાયુઓ પર જબરદસ્ત દબાણ લાવે છે, જેનાથી તેની પરત પાતળી થઈ જાય છે. જો દબાણ ન હટે તો બ્લેડર ફાટી શકે છે અને ઇમરજન્સી સર્જરીની જરૂર પડી શકે છે.
યુટીઆઈ (UTI) નું જોખમ: પેશાબ એક માધ્યમ છે જેના દ્વારા શરીર અંદર રહેલા ટોક્સિન્સને બહાર કાઢે છે. જો પેશાબ રોકવામાં આવે તો બેક્ટેરિયાને ફળવા-ફૂલવાની તક મળે છે, જેનાથી યુરિનરી ટ્રેક્ટ ઇન્ફેક્શનનું જોખમ વધી જાય છે.
પાયલોનેફ્રીટીસનું જોખમ: પેશાબ રોકવાની આદત બેક્ટેરિયાને કિડની સુધી પહોંચવાની તક આપે છે. જો સમયસર સારવાર ન મળે તો E.coli જેવા બેક્ટેરિયા કિડનીમાં ફેલાઈ જાય છે, જે પાયલોનેફ્રીટીસ જેવું ગંભીર કિડની ઇન્ફેક્શન પેદા કરે છે. આ માટે હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની નોબત પણ આવી શકે છે.
સ્મોકર્સને બ્લેડર કેન્સરનું જોખમ: સિગારેટમાં રહેલા કેન્સર પેદા કરનારા તત્વો પેશાબ વાટે બહાર નીકળે છે. જો આવા ઝેરી તત્વોવાળો પેશાબ બ્લેડરમાં ભરેલો રહે, તો તે કેન્સરની આશંકા વધારી દે છે.
નેચરલ કોલને સમજો, યુરિન ન રોકો
શરીરને હાઈડ્રેટ રાખો અને જ્યારે બ્લેડર ફૂલ હોવાને કારણે પેશાબનું પ્રેશર બને ત્યારે તેને રોકશો નહીં. જો તમે પેશાબ કરવા જઈ શકતા નથી, તો પણ એક કે બે કલાકથી વધુ સમય તેને હોલ્ડ ન કરો. આનાથી વધુ સમય થવા પર કિડની અને બ્લેડર પર દબાણ વધશે અને ગંભીર શારીરિક સમસ્યાઓ જન્મી શકે છે.
