UTI Prevention Tips Women: મહિલાઓમાં વારંવાર થતું યુરિનરી ટ્રેક્ટ ઇન્ફેક્શન (UTI) તેમના દૈનિક જીવનને પ્રભાવિત કરે છે. જ્યારે યુરિન ઇન્ફેક્શન વારંવાર થાય છે ત્યારે કિડની સુધી ચેપ પહોંચવાનું જોખમ વધી જાય છે. UTI થી બચવા માટે પ્રોબાયોટિક્સનું સેવન ફાયદાકારક છે. પ્રોબાયોટિક્સ ગુડ બેક્ટેરિયાને વધારે છે, જેનાથી હાનિકારક બેક્ટેરિયાનો ફેલાવો અટકે છે અને યુરિન ઇન્ફેક્શનની શક્યતા ઘટી જાય છે.
UTI વારંવાર કેમ થાય છે?
વારંવાર UTI થવાનું એક મોટું કારણ યોનિ (Vagina) અને યુરિનરી ટ્રેક્ટમાં ગુડ બેક્ટેરિયાની ઉણપ હોઈ શકે છે. આનાથી હાનિકારક બેક્ટેરિયા વધવા લાગે છે અને યુરિન ઇન્ફેક્શનની શક્યતા વધી જાય છે. યુરિન ઇન્ફેક્શન એવી મહિલાઓને વારંવાર થાય છે જેઓ પાણી ઓછું પીવે છે, સફાઈનું ધ્યાન રાખતી નથી અને લાંબા સમય સુધી પેશાબ રોકી રાખે છે.
પ્રોબાયોટિક્સ UTI ને કેવી રીતે અટકાવે છે?
પ્રોબાયોટિક્સ બેક્ટેરિયાનું સંતુલન જાળવવાની સાથે યુરિનરી ટ્રેક્ટના એપિથિલિયલ બેરિયરને પણ મજબૂત બનાવે છે. આ બેરિયર શરીરના પ્રથમ સુરક્ષા સ્તરની જેમ કામ કરે છે, જે બહારના ઇન્ફેક્શનને શરીરની અંદર પ્રવેશતા અટકાવે છે. પ્રોબાયોટિક્સ સોજો (ઇન્ફ્લેમેશન) ઘટાડવામાં પણ મદદરૂપ છે. પ્રોબાયોટિક્સના સેવનથી ઇન્ફેક્શનને કારણે થતા દુખાવા અને બળતરામાં રાહત મળે છે.
પ્રોબાયોટિક્સમાં જોવા મળતા ગુડ બેક્ટેરિયા શરીરના માઈક્રોબાયોટા એટલે કે બેક્ટેરિયાના સંતુલનને જાળવી રાખે છે. જ્યારે આ સંતુલન બગડે છે અને હાનિકારક બેક્ટેરિયા વધવા લાગે છે, ત્યારે UTI નું જોખમ વધી જાય છે. પ્રોબાયોટિક્સમાં રહેલા ગુડ બેક્ટેરિયા શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે અને હાનિકારક બેક્ટેરિયાના અસંતુલનને સુધારીને ઇન્ફેક્શન સામે લડવામાં મદદ કરે છે.
UTI થી કેવી રીતે બચશો?
યુરિન ઇન્ફેક્શનથી બચવા માટે પ્રોબાયોટિક્સના સેવન સિવાય કેટલીક સરળ પણ મહત્વપૂર્ણ આદતો કેળવવી જરૂરી છે. આ માટે-
પૂરતું પાણી પીવો: યુરિન ઇન્ફેક્શનથી બચવા માટે દરરોજ પૂરતું પાણી પીવો, જેથી બેક્ટેરિયા શરીરની બહાર નીકળતા રહે.
પર્સનલ હાઇજીન જાળવો: સફાઈનું ધ્યાન ન રાખવાથી યુરિન ઇન્ફેક્શનની શક્યતા વધી જાય છે. આનાથી બચવા માટે પર્સનલ હાઇજીન જાળવો, ખાસ કરીને માસિક ધર્મ (Periods) દરમિયાન.
યુરિન રોકશો નહીં: લાંબા સમય સુધી પેશાબ રોકી રાખવાથી યુરિન ઇન્ફેક્શનનું જોખમ વધી જાય છે. ઘરની બહાર રહેતી વખતે, ખાસ કરીને વર્કિંગ વુમન લાંબા સમય સુધી યુરિન રોકી રાખે છે. આવી મહિલાઓને UTI થવાનું જોખમ વધારે રહે છે.
પ્રોબાયોટિક ફૂડ ખાઓ: યુરિન ઇન્ફેક્શનથી બચવા માટે પ્રોબાયોટિક ફૂડ ખાઓ જેમ કે દહીં, છાશ અને આથો આવેલા (Fermented) ખોરાકને ડાયટમાં સામેલ કરો.
UTI થવા પર શું કરવું?
UTI થવા પર સૌથી પહેલા તેનું કારણ જાણવાનો પ્રયત્ન કરો. યુરિન ઇન્ફેક્શનના લક્ષણોને ઓળખીને તરત જ તેની સારવાર કરાવો. UTI થવા પર આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો-
UTI ના લક્ષણો ઓળખો: જો તમને પેશાબ કરતી વખતે બળતરા, વારંવાર પેશાબ આવવો અથવા પેટના નીચેના ભાગમાં દુખાવો અનુભવાય, તો તેને અવગણશો નહીં. આ UTI ના શરૂઆતી સંકેતો હોઈ શકે છે. તેની સમયસર સારવાર ખૂબ જરૂરી છે.
UTI ની સારવાર અધવચ્ચે ન છોડો: યુરિન ઇન્ફેક્શન થવા પર વિલંબ કર્યા વગર તેની સારવાર કરાવો. ઇન્ફેક્શન ફેલાવા પર તેની અસર કિડની પર પણ પડી શકે છે. સારવાર દરમિયાન દવાનો કોર્સ પૂરો કરવો જરૂરી છે. અધવચ્ચે દવા છોડવાથી ઇન્ફેક્શન ફરી થવાની શક્યતા વધી જાય છે.
પતિ-પત્ની બંનેની સારવાર જરૂરી: જો પતિ-પત્નીમાંથી કોઈ એકને યુરિન ઇન્ફેક્શન થાય, તો પણ સારવાર બંનેએ કરાવવી જોઈએ. આનાથી યુરિન ઇન્ફેક્શન એકથી બીજા પાર્ટનરમાં ફેલાવવાનું જોખમ રહેતું નથી.
દવાની પસંદગીમાં સાવધાની: યુરિન ઇન્ફેક્શન થવા પર દવાની પસંદગી સમજી-વિચારીને કરો અને પોતાની મરજીથી દવા લેશો નહીં. ખોટી દવા લેવાથી સમસ્યા વધી શકે છે અને બેક્ટેરિયામાં એન્ટિબાયોટિક રેઝિસ્ટન્સ વધી શકે છે, જેનાથી દવાઓ અસર કરવાનું બંધ કરી દે છે.
UTI ને હળવાશથી ન લો
UTI એક સામાન્ય સમસ્યા જરૂર છે, પરંતુ તેને હળવાશથી લેવી યોગ્ય નથી. સાચો આહાર, પૂરતું પાણી અને પ્રોબાયોટિક્સને ડાયટમાં સામેલ કરીને આ સમસ્યાથી ઘણો બચાવ કરી શકાય છે. તેની સાથે જ પર્સનલ હાઇજીનનું ધ્યાન રાખવું પણ અનિવાર્ય છે. આમ છતાં જો યુરિન ઇન્ફેક્શન થઈ જાય, તો તેની તરત જ સારવાર કરાવવી જોઈએ.
