Yellow Tongue Causes: સવારે બ્રશ કરતી વખતે જો તમારી જીભ પર પીળું પડ દેખાય, તો તેને અવગણશો નહીં. જોકે, દરેક વખતે જીભ પીળી થવી કોઈ ગંભીર બીમારીનો સંકેત હોતો નથી. ઘણા કિસ્સાઓમાં તેની પાછળ મોઢાની યોગ્ય રીતે સફાઈ ન કરવી, મોઢામાં લાળની અછત, સ્મોકિંગ, તમાકુ અથવા કેટલાક ખાદ્ય પદાર્થો હોઈ શકે છે. કેટલીક મેડિસિન અને માઉથવૉશ પણ જીભના રંગમાં ફેરફાર સાથે સંકળાયેલા હોઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે યોગ્ય ઓરલ હાઇજીનથી આ સમસ્યામાં સુધારો થઈ શકે છે. પરંતુ જો પીળાશ સતત રહે અથવા તેની સાથે અન્ય લક્ષણો પણ હોય, તો ડૉક્ટર અથવા ડેન્ટિસ્ટ પાસે તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.
ઓરલ હાઇજીન ખરાબ હોવાથી જીભ પર પીળું પડ કેવી રીતે બને છે?
ક્લીવલેન્ડ ક્લિનિક અનુસાર, જીભની સપાટી પર નાના-નાના ઊપસેલા ભાગો હોય છે, જેને પેપિલી કહેવામાં આવે છે. તેમની વચ્ચે ખોરાકના બારીક કણો, મૃત કોષો અને બૅક્ટેરિયા જમા થઈ શકે છે. જો દાંત અને જીભની નિયમિત સફાઈ કરવામાં ન આવે, તો આ જમાવટ વધી શકે છે અને જીભ પર સફેદ-પીળું અથવા પીળું પડ દેખાવા લાગે છે. કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં જીભની પેપિલી (Papillae) સામાન્ય કરતાં લાંબી થઈ શકે છે. તેનાથી તેમની વચ્ચે મૃત કોષો અને રંગ છોડતા પદાર્થો ફસાઈ જાય છે. આ સ્થિતિને હેરી ટંગ (Hairy Tongue) કહેવામાં આવે છે. તેનો અર્થ એ નથી કે જીભ પર ખરેખર વાળ ઊગી રહ્યા છે, પરંતુ તેની સપાટી પરના ઊપસેલા ભાગો લાંબા દેખાવા લાગે છે.
મોઢું સુકાવું અને લાળની અછતથી જીભનો રંગ કેમ બદલાઈ શકે છે?
લાળ (Saliva) મોઢાને ભીનું રાખવાની સાથે ખોરાકના નાના કણોને દૂર કરવામાં અને મોઢામાં બૅક્ટેરિયાનું સંતુલન જાળવવામાં મદદ કરે છે. જ્યારે લાળ ઓછી બને છે, ત્યારે જીભની સપાટી પર કોષો, ખોરાકના કણો અને બૅક્ટેરિયા વધુ સરળતાથી જમા થઈ શકે છે. તેનાથી જીભ પર પડ બનવાની અને રંગ બદલાવાની શક્યતા વધી શકે છે. મોઢું સુકાવાની સમસ્યાનાં અનેક કારણો હોઈ શકે છે. ઓછું પાણી પીવું, શરીરમાં પાણીની અછત, ઊંઘતી વખતે મોઢા દ્વારા શ્વાસ લેવો અને કેટલીક દવાઓ તેનાં સંભવિત કારણો છે. કેટલાક લોકોમાં ડાયાબિટીસ અથવા સ્જોગ્રેન રોગ (Sjögren’s Disease) જેવી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ પણ મોઢાના સૂકાપા સાથે સંકળાયેલી હોઈ શકે છે. NIDCR અનુસાર, લાળ ખોરાકના કણોને દૂર કરવામાં અને મોઢામાં હાનિકારક જીવાણુઓને નિયંત્રિત રાખવામાં મદદ કરે છે. લાળ ઓછી થવાથી મોઢામાં ચેપ અને દાંતમાં સડો થવાનું જોખમ પણ વધી શકે છે.
સ્મોકિંગ અને તમાકુ જીભને પીળી કરી શકે છે?
સ્મોકિંગ અને તમાકુનો ઉપયોગ જીભના રંગમાં ફેરફારનું કારણ બની શકે છે. તમાકુમાં રહેલા રંગ છોડતા પદાર્થો જીભની સપાટી પર જમા થયેલા કોષો પર ડાઘ પાડી શકે છે. આ ઉપરાંત, સ્મોકિંગ મોઢાના પેશીઓને અસર કરી શકે છે અને કેટલાક લોકોમાં મોઢાનો સૂકાપો પણ વધારી શકે છે. આ કારણોથી જીભ પર પીળું અથવા ભૂરું પડ દેખાઈ શકે છે. મેયો ક્લિનિક અનુસાર, તમાકુ જીભની સપાટી પર જમા થયેલા કોષોને રંગી શકે છે. સ્મોકિંગ છોડવાથી અને ઓરલ હાઇજીન સુધારવાથી કેટલાક કિસ્સાઓમાં જીભ પરનું પડ ઓછું થઈ શકે છે.
ચા-કૉફી અને કેટલાક ખાદ્ય પદાર્થોથી જીભ પર પીળું પડ કેમ દેખાઈ શકે છે?
ચા, કૉફી અને ઘેરા રંગવાળા કેટલાક ખાદ્ય પદાર્થો મોઢામાં અસ્થાયી ડાઘ પાડી શકે છે. જ્યારે આ પદાર્થોના રંગ જીભ પર રહેલા કોષો, બૅક્ટેરિયા અથવા અન્ય જમાવટ સાથે ભળે છે, ત્યારે જીભ પીળી, પીળી-ભૂરી અથવા ઘેરા રંગની દેખાઈ શકે છે. આ અસર દરેક વ્યક્તિમાં એકસરખી હોતી નથી. જો કોઈ ખાદ્ય પદાર્થ ખાધા પછી જીભ પર રંગનું પડ દેખાય અને મોઢું સાફ કરવાથી તે ઓછું થઈ જાય, તો તે અસ્થાયી ડાઘ હોઈ શકે છે. જોકે, દરેક પીળા પડને માત્ર ચા-કૉફીની અસર માનવી યોગ્ય નથી. ઓરલ હાઇજીન, મોઢાનો સૂકાપો અને અન્ય કારણો પણ તેમાં ભૂમિકા ભજવી શકે છે. મેયો ક્લિનિક અનુસાર, ખોરાક અને તમાકુમાંથી આવતા રંગ જીભની સપાટી પર જમા થયેલા કોષો પર ડાઘ પાડી શકે છે.
શું એન્ટિબાયોટિક્સ અથવા કેટલીક દવાઓથી જીભનો રંગ બદલાઈ શકે છે?
કેટલીક દવાઓ જીભના રંગમાં ફેરફાર સાથે સંકળાયેલી હોઈ શકે છે. કેટલીક દવાઓ મોઢામાં લાળનું ઉત્પાદન ઘટાડીને ડ્રાય માઉથનું કારણ બને છે, જ્યારે કેટલીક દવાઓ જીભની સપાટી પર બૅક્ટેરિયાનું સંતુલન અથવા રંગ બદલાવાની પ્રક્રિયાને અસર કરી શકે છે. કેટલીક એન્ટિબાયોટિક્સના ઉપયોગ પછી પણ જીભ પર અસામાન્ય પડ દેખાઈ શકે છે. NCBI અનુસાર, એન્ટિબાયોટિક્સ, તમાકુ અને માઉથવૉશમાં રહેલા કેટલાક ઘટકો પીળી જીભ અથવા તેની સાથે સંકળાયેલા રંગના ફેરફારમાં ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
જીભ પર પીળું પડ ઘણીવાર ખરાબ ઓરલ હાઇજીન, ડ્રાય માઉથ, સ્મોકિંગ, ચા-કૉફી અથવા કેટલીક મેડિસિન સાથે સંકળાયેલું હોય છે. નિયમિત સફાઈ, પૂરતું પાણી પીવું અને તમાકુથી દૂર રહેવાથી ઘણા કિસ્સાઓમાં સુધારો થઈ શકે છે. પરંતુ જો પીળાશ સતત રહે અથવા આંખો અને ત્વચા પર પણ પીળાશ દેખાય, તો તેને અવગણશો નહીં અને યોગ્ય કારણ જાણવા માટે ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો.
