Intermittent Fasting Facts: ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગ આજકાલ ઓનલાઇન સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહેતી ખાવા-પીવાની રીતોમાંની એક છે. વજન ઘટાડવાથી લઈને લાંબા આયુષ્ય સુધી, તેને ઘણીવાર સ્વાસ્થ્યના મોટા લક્ષ્યોના સરળ ઉકેલ તરીકે રજૂ કરવામાં આવે છે. પરંતુ આ ટ્રેન્ડ પર વિશ્વાસ કરતા પહેલા એ સમજવું જરૂરી છે કે ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગ ખરેખર શું છે.
ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગ શું છે?
ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગ તમે ‘શું ખાઓ છો’ તેના પર નહીં, પરંતુ ‘ક્યારે ખાઓ છો’ તેના પર વધુ ધ્યાન આપે છે. આમાં સામાન્ય રીતે એક નક્કી સમય મર્યાદામાં ખાવાનું હોય છે, જેમ કે દિવસમાં 8 કલાકની અંદર ખોરાક લેવો, અથવા અઠવાડિયામાં એક-બે દિવસ ઉપવાસ રાખવો. ઘણા લોકો ઝડપી પરિણામ મેળવવા માટે તેને અપનાવે છે, પરંતુ મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું આ પદ્ધતિ લાંબા ગાળા માટે ટકાઉ છે?
આ જ પ્રશ્ન ડૉ. ત્રિશા પાસરિચાએ (@trishapasrichamd) ધ વોશિંગ્ટન પોસ્ટ દ્વારા ઇન્સ્ટાગ્રામ પર શેર કરવામાં આવેલા એક વીડિયોમાં ઉઠાવ્યો છે. ડૉ. પાસરિચા હાર્વર્ડ મેડિકલ સ્કૂલમાં આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર છે. આ વીડિયોમાં તેઓ જણાવે છે કે ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગ વિશે વિજ્ઞાન વાસ્તવમાં શું કહે છે.
ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગ ખરેખર શું કરે છે?
ડૉ. પાસરિચાના જણાવ્યા મુજબ, સંશોધનો બતાવે છે કે આનાથી થોડા મહિનાઓ સુધી વજન ઓછું થઈ શકે છે. પરંતુ સમસ્યા એ છે કે “તેને લાંબા સમય સુધી ચાલુ રાખવું ખૂબ મુશ્કેલ હોય છે અને ઘણીવાર ઘટાડેલું વજન પાછું આવી જાય છે.” ડૉ. પાસરિચા એ પણ સ્પષ્ટ કરે છે કે મનુષ્યો પર થયેલા અભ્યાસોમાં એ સાબિત નથી થયું કે ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગ હૃદય રોગ, કેન્સરથી બચાવે છે કે આયુષ્ય વધારે છે. એટલે કે ટૂંકા ગાળામાં ફાયદો દેખાઈ શકે છે, પરંતુ લાંબા ગાળાના ફાયદા હજુ સ્પષ્ટ નથી.
કેમ જરૂરી છે ટકાઉ રીત?
ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગની સૌથી મોટી મુશ્કેલી રેગ્યુલેશનની છે. ખાવાના કડક નિયમો ઓફિસ, સોશિયલ લાઈફ અને રોજિંદા કામો સાથે ટકરાય છે. જ્યારે કોઈ ડાયટ ખૂબ જ કડક લાગે છે, ત્યારે લોકો તેને છોડી દે છે અને વજન ફરી વધવું સામાન્ય બની જાય છે.
બે સરળ આદતો જે વધુ અસરકારક છે
કડક ફાસ્ટિંગને બદલે, ડૉ. પાસરિચા થોડી સરળ રીત અપનાવવાની સલાહ આપે છે:
નાસ્તો જલ્દી કરો: ઉઠ્યાના એક કલાકની અંદર નાસ્તો કરો. નાસ્તો પ્રોટીન અને ફાઈબરથી ભરપૂર હોવો જોઈએ. તે કહે છે, “મીઠા સીરિયલ કે પેસ્ટ્રી નહીં.” સારો નાસ્તો કરવાથી દિવસ દરમિયાન બિનજરૂરી ખાવાની આદત ઓછી થાય છે.
સૂતા પહેલા ખાવાનું બંધ કરો: સૂવાના બે થી ત્રણ કલાક પહેલા ખાવાનું પૂરું કરી લો. મોડી રાત્રે ખાવાથી શરીરની કેલરી બાળવાની ક્ષમતા પર અસર પડે છે, જેનાથી મેદસ્વીતાનું જોખમ વધી શકે છે.
ડૉ. પાસરિચા સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહે છે, “ઈમાનદારીથી કહું તો, આપણે શું ખાઈએ છીએ તે ક્યારે ખાઈએ છીએ તેના કરતા વધુ મહત્વનું છે.” ફળો, શાકભાજી, કઠોળ, આખા અનાજ અને નટ્સથી ભરપૂર ડાયટ સૌથી વધુ અસરકારક છે.
