Adani cement plant Mumbai environmental clearance rule: ૨૬ સપ્ટેમ્બરના રોજ જારી કરાયેલા તેના ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશનમાં, પર્યાવરણ મંત્રાલયે પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો કે “કેપ્ટિવ પાવર પ્લાન્ટ વિના કાર્યરત સ્વતંત્ર સિમેન્ટ ગ્રાઇન્ડીંગ યુનિટ્સ” ને પૂર્વ પર્યાવરણીય મંજૂરી મેળવવાની જરૂરિયાતમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવે.
જો આ દરખાસ્ત મંજૂર થઈ જાય, તો અદાણી ગ્રુપ માટે કલ્યાણ (જે મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રિજનનો ભાગ છે) માં તેના ₹૧,૪૦૦ કરોડના સિમેન્ટ ગ્રાઇન્ડીંગ પ્લાન્ટ પ્રોજેક્ટ સાથે આગળ વધવું સરળ બનશે.
આ 6 MMTPA (વાર્ષિક 6 મિલિયન મેટ્રિક ટન) પ્લાન્ટ અદાણી ગ્રુપની કંપની અંબુજા સિમેન્ટ લિમિટેડની માલિકીનો છે. કલ્યાણના મોહને ગામ અને આસપાસના 10 અન્ય ગામોના સ્થાનિક લોકો આ પ્રોજેક્ટનો સખત વિરોધ કરી રહ્યા છે.
ધારાવી પુનર્વિકાસ પ્રોજેક્ટ પછી, મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રિજનમાં આ બીજો અદાણી ગ્રુપ પ્રોજેક્ટ છે જેને સ્થાનિક રહેવાસીઓના વિરોધનો સામનો કરવો પડ્યો છે.
ગ્રામજનોના વિરોધના મીડિયા અહેવાલો સામે આવ્યા પછી, મહારાષ્ટ્ર પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (MPCB) એ 16 સપ્ટેમ્બરના રોજ જાહેર સુનાવણી યોજી હતી, જ્યાં રહેવાસીઓએ પ્લાન્ટનો ઉગ્ર વિરોધ કર્યો હતો. રહેવાસીઓએ જણાવ્યું હતું કે સિમેન્ટ પ્લાન્ટના આરોગ્ય અને પર્યાવરણીય અસરો પર પ્રતિકૂળ અસર પડશે અને પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો કે સરકાર તેને આટલા ગીચ વસ્તીવાળા શહેરમાં કેવી રીતે સ્થાપિત કરવાની મંજૂરી આપી શકે છે.
જોકે, સરકારના ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશનમાં હવે જણાવાયું છે કે આવા પ્લાન્ટ માટે જાહેર સુનાવણી અને પર્યાવરણીય અસર મૂલ્યાંકન (EIA) રિપોર્ટની જરૂર રહેશે નહીં. તર્ક એ છે કે એકલા ગ્રાઇન્ડીંગ યુનિટ પ્રદૂષણ ફેલાવે તેવી શક્યતા ઓછી છે.
અધિકારીઓ જણાવે છે કે પ્રસ્તાવિત ગ્રાઇન્ડીંગ યુનિટમાં કેપ્ટિવ પાવર પ્લાન્ટ નહીં હોય, આમ કેલ્સિનેશન અને ક્લિંકરાઇઝેશન જેવી ઉચ્ચ-તાપમાન પ્રક્રિયાઓ દૂર થશે (જેમાં કાચા માલને ગરમ કરવા અને સિમેન્ટને નાના ટુકડાઓમાં તોડવાનો સમાવેશ થાય છે).
આનો અર્થ એ છે કે આવા યુનિટમાં કાર્બન ઉત્સર્જન ઓછું હશે, સિમેન્ટ પ્લાન્ટ કરતાં ઓછો કચરો ઉત્પન્ન થશે અને ઊર્જા વપરાશ ઓછો થશે (કારણ કે તેમાં ઉચ્ચ-તાપમાન પ્રક્રિયાઓનો સમાવેશ થતો નથી). વધુમાં, કાચા માલ અને તૈયાર ઉત્પાદનોનું રેલ અથવા ઈ-વાહનો (અથવા બંનેના મિશ્રણ) દ્વારા પરિવહન પ્રદૂષણની સંભાવનાને વધુ ઘટાડે છે.
જોકે, સ્થાનિકોને ડર છે કે પ્લાન્ટમાંથી નીકળતી ધૂળ અને વાયુઓ ગીચ વસ્તીવાળા શહેર પર પ્રતિકૂળ અસર કરશે. વિરોધ કરી રહેલા ગ્રામજનો હજુ પણ સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા નવા ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશનથી અજાણ છે.
પ્લાન્ટ સામે આંદોલનનું નેતૃત્વ કરી રહેલા ગ્રામસ્થળ મંડળના પ્રમુખ મોહને કોલીવાડાએ જણાવ્યું હતું કે ગ્રામજનોને હજુ સુધી કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા આવા કોઈ નોટિફિકેશનની જાણ નથી.
“મને નથી લાગતું કે આ સરકાર દ્વારા યોગ્ય પગલું છે. અમે તેને વાંચીશું અને પછી સામૂહિક રીતે નક્કી કરીશું કે આગળ શું કરવું.”
દરમિયાન, મહારાષ્ટ્ર પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડના એક અધિકારીએ પુષ્ટિ આપી કે કેન્દ્ર સરકારના પર્યાવરણ મંત્રાલય દ્વારા ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશન જારી કરવામાં આવ્યું છે. તેમણે કહ્યું, “લોકો આ ડ્રાફ્ટ પર તેમના વાંધા અથવા સૂચનો મોકલી શકે છે, અને 60 દિવસનો સમયગાળો પૂરો થતાં જ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવશે. અમે નિયમો અનુસાર કાર્ય કરીશું.”
