BLO Workload Supreme Court: સુપ્રીમ કોર્ટે SIR દરમિયાન BLOs (બૂથ લેવલ ઓફિસર્સ) ના મોતો પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. BLOs પરનો કામનો બોજ ઓછો કરવા માટે નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે આ રાજ્યોની જવાબદારી છે. રાજ્ય સરકારો વધારે કર્મચારીઓ લગાવે જેથી કામના કલાકો તે હિસાબે ઓછા કરી શકાય. જો કોઈ કર્મચારી પાસે ડ્યૂટીથી છૂટ માંગવા માટે કોઈ ખાસ વજહ છે તો સંબંધિત અધિકારી કેસ-ટુ-કેસના આધારે આ મુદ્દા પર વિચાર કરી શકે છે. જ્યાં દસ હજાર છે ત્યાં ૨૦ કે ૩૦ હજાર કર્મચારીઓ લગાવી શકાય છે.
જો કોઈ બીમાર કે અસમર્થ છે તો રાજ્ય વૈકલ્પિક કર્મચારી (Alternative Employee) તૈનાત કરી શકે છે. આનો એ મતલબ નહીં કાઢવામાં આવે કે રાજ્ય ECI (ચૂંટણી પંચ) માટે જરૂરી વર્કફોર્સ લગાવવા માટે મજબૂર થશે. અદાલતે કહ્યું કે જરૂરિયાત મુજબ સંખ્યા વધારી શકાય છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે “ચૂંકી આ એક વૈધાનિક કાર્ય (Statutory Function) છે. રાજ્ય સરકારો વધારાના કર્મચારીઓ ઉપલબ્ધ કરાવશે, જેથી વર્તમાન કર્મચારીઓ પરનો કાર્યભાર અને કામના કલાકો પ્રમાણસર રીતે ઓછા થઈ શકે.” સુપ્રીમ કોર્ટે અરજદારના ચૂંટણી પંચ પરના આરોપને માનવાનો ઇનકાર કર્યો.
CJI સૂર્યકાન્ત કાંતે શું કહ્યું?
CJI સૂર્યકાન્ત કાંતે ટિપ્પણી કરી કે BLOs રાજ્ય સરકારના કર્મચારી છે, જો કોઈ બીમાર કે અસમર્થ છે તો રાજ્ય વૈકલ્પિક કર્મચારી તૈનાત કરી શકે છે. અરજદારએ કહ્યું કે ૯ રાજ્યો અને ૩ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાંથી ડેટા આપવામાં આવ્યો છે જ્યાં SIR ચાલી રહ્યું છે. દરેક રાજ્યમાં એવા પરિવાર છે જેના બાળકો અનાથ થઈ ગયા, માતા-પિતા વિખૂટા પડી ગયા કારણ કે ECI, BLOs ને સેક્શન ૩૨ની નોટિસ મોકલી રહી છે. ECI એ અરજીને “સંપૂર્ણપણે ખોટી અને પાયાવિહોણી” જણાવી અને કહ્યું કે તેને રદ્દ કરી દેવી જોઈએ.
ટીવીકેએ દાખલ કરી છે અરજી
ઉલ્લેખનીય છે કે મતદાતા યાદીના વિશેષ ગહન પુનરીક્ષણ એટલે કે SIR પ્રક્રિયાને પડકારવાના સિલસિલામાં તમિલનાડુના રાજકીય દળ ટીવીકે (TVK) ની અરજી પર સુનાવણી દરમિયાન, સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાન્ત અને જસ્ટિસ જોયમાલ્ય બાગચીની બેંચ સમક્ષ દલીલ કરવામાં આવી કે અત્યાર સુધી દેશના અલગ-અલગ રાજ્યોમાં ૩૫-૪૦ BLOs નું મૃત્યુ કામના અતિશય દબાણના કારણે થયું છે. “તેથી અમે વળતર (Compensation) આપવાની માંગ કરી છે.”
વિભિન્ન રાજ્યોમાં આયોગ તરફથી જનપ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમની ધારા ૩૨ ના BLOs ને નોટિસ મોકલવામાં આવી રહી છે કે જો તેમણે લક્ષ્ય પૂરા ન કર્યા તો તેમને જેલમાં જવું પડી શકે છે. અરજદારએ કહ્યું કે “મારી સીમિત પ્રાર્થના હાલ એ છે કે ECI આવા કઠોર પગલાં ન ઉઠાવે.”
“માત્ર ઉત્તર પ્રદેશમાં ૫૦ FIR દાખલ કરવામાં આવી છે. પ્રેસ મીડિયામાં કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે BLOs ને જેલ મોકલશે. તમે સ્કૂલ શિક્ષકો અને આંગણવાડી કાર્યકર્તાઓ સાથે આવું ન કરી શકો.”
અમે કેરળ, તમિલનાડુ, યુપી, ગુજરાત અને અન્ય જગ્યાઓથી પણ ઘણા તથ્યો રેકોર્ડ પર રાખ્યા છે. આના પર ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાન્તે કહ્યું કે “અમે રાજ્યોને કહી શકીએ કે તેઓ કર્મચારીઓને બદલી દે. જો કર્મચારીને કોઈ વાસ્તવિક સમસ્યા છે અને તે BLO નું કામ નથી કરવા માંગતો તો તેને બદલી શકાય છે.” આના પર વરિષ્ઠ વકીલ ગોપાલ શંકરનારાયણન એ કહ્યું કે “તેમને જવાબદારી પરત લેવા એટલે કે પોતાને પાછા ખેંચવા જ નથી દેવામાં આવી રહ્યા.”
