CM Vijay Political Strategy: તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી સી. જોસેફ વિજયની સરકારે પોતાના પહેલા 60 દિવસોમાં ભારે રાજકીય ઉથલપાથલનો સામનો કર્યો છે. મુખ્ય વિરોધ પક્ષ DMK પર આરોપ છે કે તેણે વળતી જોડ-તોડ (કાઉન્ટર હોર્સ-ટ્રેડિંગ) દ્વારા સરકારને અસ્થિર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ આ બે મહિનાની સૌથી મોટી વાર્તા વિજયની મુશ્કેલીઓ નહીં, પરંતુ DMK અને AIADMK ની હાર પછીની ખામોશી છે.
આશરે છ દાયકા સુધી તમિલનાડુની સત્તામાં વારાફરતી આવનારા આ બંને પક્ષો હવે શાંત જણાય છે. બીજી તરફ, વિજય જીત બાદ પણ સતત આક્રમક અભિગમ અપનાવી રહ્યા છે. શાંત અને સંયમિત સ્વભાવની છબી ધરાવતા વિજયમાં અચાનક એક અલગ જ જોશ અને આક્રમકતા દેખાવા લાગી છે, બિલકુલ કોઈ મોટી ફિલ્મની હિરોની જેમ.
તેમણે પોતાની સરકારને અત્યાર સુધી સારી રીતે સંભાળી છે. એવું લાગે છે જાણે તેમણે મુશ્કેલીઓના કાળા વાદળોની ઉપરથી ઉડાન ભરી લીધી હોય અને કોકપિટમાંથી ‘સીટ બેલ્ટ બાંધો’ નો સંકેત પણ હટાવી દીધો હોય. ઓછામાં ઓછા વિજયના સમર્થકો અને રાજકીય વિશ્લેષકો તો DMK અને AIADMK જેવા દ્રવિડ પક્ષો સાથેના તેમના ટકરાવને આ નજરિયાથી જુએ છે. તેમનું માનવું છે કે આ વ્યૂહરચનાનો ફાયદો વિજયને સતત મળી રહ્યો છે.
TVK પાસે હજુ પણ મજબૂત સંગઠન નથી
વિજય સામે સૌથી મોટો પડકાર તેમની પોતાની પાર્ટીનું સંગઠન છે, જે હજુ સુધી સંપૂર્ણ રીતે મજબૂત થઈ શક્યું નથી. પાર્ટીમાં હજુ પણ ઘણા સ્તરો પર ખામીઓ છે. આ પડકારનો સામનો તેમણે બે મોરચે કરવો પડી રહ્યો છે.
પહેલો, AIADMK ના આશરે 75 ટકા ટોચના નેતાઓ TVK માં સામેલ થઈ ચૂક્યા છે. આમ છતાં વિજય હજુ પણ પૂર્વ મુખ્યમંત્રી એડપ્પાડી પલાનીસ્વામી (EPS) ને તે જ જૂથમાં પોતાના સૌથી મોટા રાજકીય પ્રતિસ્પર્ધી માને છે. બીજા મોરચે તેમનો સામનો તેમના અસલી રાજકીય પ્રતિસ્પર્ધી ઉદયનિધિ સ્ટાલિન સાથે છે, જે તમિલનાડુ વિધાનસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા છે.
આ 60 દિવસોમાં વિજયે બંને મોરચાઓને સારી રીતે સંભાળ્યા છે. હવે તેઓ પોતાની જાતને એવા બહુપક્ષીય ગઠબંધનના નેતા તરીકે રજૂ કરી રહ્યા છે, જે એક સમાન વ્યાપક વિચારધારા પર આધારિત છે, પરંતુ જેમાં દ્રવિડ રાજનીતિના જૂના સહયોગી દળો પણ સામેલ છે. વિજય માત્ર પોતાની તાકાત મજબૂત નથી કરી રહ્યા, પરંતુ સતત પોતાનો વ્યાપ વધારી રહ્યા છે. આજે તમિલનાડુમાં વિજય સૌથી મજબૂત અને કોઈ મોટા પડકાર વગરના નેતા બની ગયા છે. વિપક્ષનો કોઈ પણ નેતા હાલ તેમના આસપાસ પણ દેખાતો નથી. રાજકીય રીતે આને એ રીતે સમજી શકાય છે કે જાણે ફોર્મ્યુલા-1 (F1) રેસમાં વિજય ચોથા ગિયરમાં તેજ રફતારથી આગળ વધી રહ્યા હોય.
સૌથી પહેલા રાજ્યની આર્થિક વ્યવસ્થાને પાટા પર લાવવી
વિજયે શરૂઆતમાં જ તમિલનાડુની આર્થિક સ્થિતિને સંભાળવા પર ધ્યાન આપ્યું. આ માટે તેમણે એક શ્વેત પત્ર બહાર પાડ્યું. આ પગલાની કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે પણ પ્રશંસા કરી. વિજયે પોતાના વૈચારિક વિરોધી વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી તરફ પણ મિત્રતાનો હાથ લંબાવ્યો, પરંતુ તેમણે આ સંબંધને માત્ર કેન્દ્ર અને રાજ્યના સંબંધ સુધી જ સીમિત રાખ્યો.
વિધાનસભામાં પોતાના પહેલા ભાષણમાં વિજયે પોતાને “તમિલનાડુ ફર્સ્ટ” ના સમર્થક ગણાવ્યા. આ વડાપ્રધાન મોદીના “ઇન્ડિયા ફર્સ્ટ” નારા જેવું હતું. સાથે જ તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે રાજ્યના વિકાસ માટે તે કોઈના પણ દરવાજે જવામાં અચકાશે નહીં. આ દરમિયાન, દિલ્હીમાં તમિલનાડુના રાજ્યપાલ આર.વી. આર્લેકરે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સાથે મુલાકાત કરી. આ એ વાતનો સંકેત પણ છે કે ખૂબ ઓછા બહુમતથી બનેલી વિજય સરકાર પર કેન્દ્ર સરકારની નજર બની રહી છે.
ધારાસભ્યોની ખરીદ-વેચાણના આરોપ, જૂના પણ અને નવા પણ
સત્તારૂઢ TVK અને વિપક્ષ DMK વચ્ચે સતત ધારાસભ્યોની ખરીદ-વેચાણ (હોર્સ-ટ્રેડિંગ) ના આરોપ લાગી રહ્યા છે. બંને પક્ષો એકબીજા પર પોતાના ધારાસભ્યોને તોડવાની કોશિશ કરવાનો આરોપ લગાવી રહ્યા છે. TVK નો આરોપ છે કે DMK ના પૂર્વ મંત્રી વી. સેન્થિલ બાલાજી સરકાર પાડવાની કોશિશ કરી રહ્યા હતા. બીજી તરફ DMK એ રાજ્યપાલ અને ભ્રષ્ટાચાર નિરોધક અને સતર્કતા નિર્દેશાલય (DVAC) ને ફરિયાદ કરી કે વિજય અને MDMK નેતા વાઈકોએ મળીને DMK ના બે ધારાસભ્યોને તોડવાનું કાવતરું રચ્યું.
આ રાજકીય લડાઈ હવે વધુ તેજ થઈ ગઈ છે. ચેન્નાઈ પોલીસે ત્રણ લોકોની ધરપકડ કરી છે. આરોપ છે કે તેમનો સંબંધ સેન્થિલ બાલાજીના ભાઈ સાથે છે. આ લોકોએ TVK ના એક વર્તમાન ધારાસભ્યને 35 કરોડ રૂપિયાની લાંચ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો, જેથી તે કાં તો સરકાર વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવમાં વોટ આપે અથવા તો સીધા પાર્ટી છોડી દે. આના જવાબમાં TVK સરકાર માત્ર બચાવની મુદ્રામાં નથી આવી, પરંતુ તેણે સેન્થિલ બાલાજી વિરુદ્ધ જ કાર્યવાહી તેજ કરી દીધી છે.
સરકારે તેમના વીજળી અને પરિવહન મંત્રી રહેવાના સમયના મામલાઓને ફરીથી ખોલી દીધા છે. જેમાં નોકરીના બદલામાં પૈસા (કેશ-ફોર-જોબ્સ) કૌભાંડ અને 397 કરોડ રૂપિયાના ટ્રાન્સફોર્મર ખરીદ મામલાની તપાસ પણ સામેલ છે. આ જ વિજયનો આક્રમક અંદાજ છે. તે માત્ર DMK ના હુમલાનો જવાબ નથી આપી રહ્યા, પરંતુ દરેક હુમલાને પોતાના નવા રાજકીય હુમલામાં બદલી રહ્યા છે.
ગઠબંધનને લઈને વિજય આશ્વસ્ત
વિજયે પોતાના “મિત્ર પક્ષો” સાથે બેઠકો કરી છે. તેમણે સહયોગી પક્ષોને કહ્યું કે સરકારની સ્થિરતાને લઈને ચિંતા કરવાની જરૂર નથી અને ભરોસો વ્યક્ત કર્યો કે તેમની સરકાર પોતાનો પૂરો કાર્યકાળ પૂર્ણ કરશે. જોકે, તેમની આગામી મોટી પરીક્ષા તેમનું પહેલું બજેટ હશે.
તેમણે અલગ-અલગ ક્ષેત્રના અધિકારીઓ અને ઉદ્યોગ જગતના નેતાઓ સાથે બેઠકો શરૂ કરી દીધી છે. એક સફળ અભિનેતા રહેલા વિજયની સૌથી મોટી તાકાત તેમની તેજ નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા માનવામાં આવે છે. આશા છે કે તેમની સરકાર ઓગસ્ટની શરૂઆત સુધી એવું બજેટ રજૂ કરશે, જે દરેક વર્ગને ખુશ કરવાની કોશિશ કરશે. આર્થિક અને રાજકીય—બંને મોરચે વિજયે પૂર્વ કેન્દ્રીય નાણામંત્રી પી. ચિદમ્બરમની સલાહ લીધી છે. આ તમિલનાડુથી આવતા તે બે મોટા નેતાઓ—પી. ચિદમ્બરમ અને નિર્મલા સીતારમણ—તરફ પણ ઈશારો કરે છે, જેમણે કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કર્યું છે.
બે મહિનામાં વિજયે ઘણી રાજકીય મજબૂતી બતાવી છે. તેમણે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે બે વાર મુલાકાત કરી, નીતિ આયોગની બેઠકમાં ભાગ લીધો અને વિધાનસભામાં પણ આક્રમક અભિગમ અપનાવ્યો, પરંતુ તેમની અસલી પરીક્ષા હજુ બાકી છે. તેમણે એ સાબિત કરવું પડશે કે તેઓ મતદારોની વચ્ચે અને વિધાનસભાની અંદર, બંને જગ્યાએ ઉદયનિધિ સ્ટાલિનને વિપક્ષના સૌથી મોટા ચહેરાના રૂપમાં ઉભરતા કેટલી અસરકારક રીતે રોકી શકે છે.
ચુપચાપ મોદીની વ્યૂહરચના પર ચાલી રહ્યા છે વિજય
કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધી સાથે વિજયના અંગત સંબંધો આશરે 20 વર્ષ જૂના છે. વિચારધારાના સ્તરે વિજય પોતાને મધ્યમાર્ગી (સેન્ટરિસ્ટ) જણાવે છે. રાહુલ ગાંધીની હાજરીમાં પણ તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે TVK પારદર્શિતામાં વિશ્વાસ રાખે છે અને પાર્ટીમાં અંતિમ અધિકાર માત્ર વિજય પાસે છે.
પરંતુ આ કહેતા પણ વિજય પોતાની 25 વર્ષની સત્તાની યોજના વડાપ્રધાન મોદીની વ્યૂહરચનાની જેમ તૈયાર કરી રહ્યા છે. એટલે કે ધીરે-ધીરે અને યોજનાબદ્ધ રીતે પોતાની રાજકીય પકડ મજબૂત કરવી. જે રીતે મોદીએ પોતાને “પ્રધાન સેવક” કહ્યા હતા, તે જ રીતે વિજયે પોતાને “સેવકન” (જનસેવક) જણાવ્યા છે.
જેમ મોદીએ 2023 માં “કોંગ્રેસ-મુક્ત ભારત” નો નારો આપ્યો હતો, તે જ રીતે વિજયે 2026 માં બંને દ્રવિડ પક્ષોને ખતમ કરવાનો લક્ષ્ય જાહેર કરતા કહ્યું છે—”કઝગમ ઈલ્લાથા તમિલનાડુ” (એટલે કે દ્રવિડ પાર્ટીઓથી મુક્ત તમિલનાડુ). વિધાનસભામાં માત્ર TVK ના દમ પર બહુમત મેળવવાની તેમની રાજકીય ગણિત પણ આ લક્ષ્યને મજબૂત કરે છે.
ચૂંટણી પહેલા વિજયે સમજદારી બતાવતા ઘણી નાની પાર્ટીઓને પોતાની સાથે જોડી લીધી હતી. તે સમયે ઘણા લોકોએ આ પગલાને વધારે મહત્વ આપ્યું ન હતું, પરંતુ ચૂંટણી પરિણામો પછી DMK ના ઘણા ચૂંટણી પછીના સહયોગી પણ વિજયની મોટી જીત પછી તેમની સાથે આવી ગયા અને ફરી ચૂંટણીની કોઈ પણ ચર્ચાથી અંતર જાળવી લીધું. વિજયની બીજી વ્યૂહરચના પણ એટલી જ વિચારીને બનાવવામાં આવી હતી—ભાજપને તમિલનાડુમાં પોતાની અલગ રાજકીય જમીન બનાવતા રોકવી.
234 સભ્યોની તમિલનાડુ વિધાનસભામાં TVK પાસે 108 સીટો છે. પરંતુ વિજયે વિશ્વાસ મત 144-22 થી જીતી લીધો. એટલે કે તેમને પોતાની પાર્ટીની સંખ્યા કરતા 36 વોટ વધારે મળ્યા. આ તે જ વ્યૂહરચના છે, જેને વડાપ્રધાન મોદીએ પણ કેન્દ્રમાં અપનાવી. 240 સાંસદો હોવા છતાં તેમણે પ્રાદેશિક પક્ષોને સાથે લઈને કામકાજી બહુમત બનાવી રાખી.
અસલી વાર્તા
માત્ર 60 દિવસોમાં વિજયે પોતાને સાબિત પણ કર્યા અને સરકારને પણ સંભાળીને બતાવી. તેમણે એક સાથે તમિલનાડુની બે મોટી દ્રવિડ પાર્ટીઓનો મુકાબલો કર્યો, પરંતુ સૌથી મોટી વાર્તા પડદાની પાછળ ચાલી રહી છે. હાર બાદ DMK અને AIADMK હજુ પણ પોતાની હારમાંથી બહાર આવવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે અને લગભગ ખામોશ છે. બીજી તરફ વિજયે તેમને સંભાળવાની કોઈ તક આપી નથી. તેમનું પૂરું ધ્યાન એ વાત પર છે કે ઉદયનિધિ સ્ટાલિનને તમિલનાડુની રાજનીતિમાં આગળનો મોટો પડકાર આપનાર નેતા બનવાની તક જ ન મળે.
