Coal India Emergency Order: “કોલ ઈન્ડિયાને ઈમરજન્સી ઓર્ડર: ગરમીએ ગ્રિડની હાલત ખરાબ કરી” – ફુલ સ્ટોરી
1. શું થયું? – હીટવેવનો બ્લેકઆઉટ ખતરો
મે 2026ના છેલ્લા અઠવાડિયે ભારતમાં રેકોર્ડબ્રેક ગરમી પડી. બાંદા UPમાં 48°C – આ વર્ષનું સૌથી વધુ તાપમાન.
પરિણામ: દેશની પાવર ડિમાન્ડ 270.8 ગીગાવોટ પહોંચી – અત્યાર સુધીની સૌથી વધુ. AC, કુલર, પંખા ફૂલ સ્પીડમાં ચાલ્યા.
સમસ્યા: રાતે સોલાર પાવર બંધ થઈ જાય. એટલે લોડ આખો કોલસા પર આવ્યો. પણ કોલસો ઓછો પડવા લાગ્યો.
2. કોલ ઈન્ડિયાને ઈમરજન્સી ઓર્ડર કેમ?
*સેન્ટ્રલ ઇલેક્ટ્રિસિટી ઓથોરિટી*ના ડેટા મુજબ:
21 પાવર પ્લાન્ટ પાસે ‘ક્રિટિકલી લો’ કોલસો – એટલે 1 અઠવાડિયું ચાલે એટલો જ સ્ટોક.
ઘણા રાજ્યોમાં રાતે પાવર કટ શરૂ થઈ ગયા. એલ નીનોને કારણે ગરમી વધારે.
સરકારની ટેન્શન: જો કોલસો ન પહોંચે તો દેશભરમાં બ્લેકઆઉટ થઈ શકે. હોસ્પિટલ, મેટ્રો, ફેક્ટરી બધું ઠપ્પ.
3. કોલ ઈન્ડિયાનું એક્શન – “બધું વાપરીને કોલસો પહોંચાડો”
26 મે 2026: સરકારી કંપની કોલ ઈન્ડિયા*એ પોતાની *8 સબસિડિયરીઓને ઈમરજન્સી આદેશ આપ્યો:
આદેશ શું છે?
1. બધા મોડથી ડિસ્પેચ વધારો – ટ્રેન, ટ્રક, રોપવે, બેલ્ટ કન્વેયર. જે મળે એ વાપરો.
2. મેરીડ-ગો-રાઉન્ડ ટ્રેન – ખાણથી પાવર પ્લાન્ટ સુધી ડાયરેક્ટ કોલસો લઈ જતી ટ્રેન ફૂલ કેપેસિટીએ ચલાવો.
3. લોજિસ્ટિકલી ચેલેન્જિંગ એરિયા – પહાડી/દૂરના પ્લાન્ટમાં પહેલા સ્ટોક ભરો.
4. કોલ ઈન્ડિયા પાસે કોલસો છે પણ પ્રોબ્લેમ શું છે?
સ્ટોક છે: કોલ ઈન્ડિયા પાસે 168 મિલિયન ટન કોલસો પડ્યો છે.
– પાવર પ્લાન્ટ પાસે: 47.6 મિલિયન ટન – 19 દિવસ ચાલે એટલો
– ખાણોમાં: 113.5 મિલિયન ટન – પાછલા વર્ષ કરતા 10% વધારે
તો પ્રોબ્લેમ શું?
1. પ્રોડક્શન ઘટ્યું: એપ્રિલમાં કોલ ઈન્ડિયાનું ઉત્પાદન 9.7% ઘટીને 56.1 મિલિયન ટન થયું. ગરમી અને ચોમાસાની તૈયારીને કારણે.
2. ટ્રાન્સપોર્ટ બોટલનેક: ખાણમાં કોલસો છે પણ રેલ્વે રેક ઓછા પડે છે. પાવર પ્લાન્ટ સુધી સમયસર પહોંચતો નથી.
3. ડિમાન્ડ રોકેટ: 270.8 GW ડિમાન્ડ – નોન-ફોસિલ 228 GW હોવા છતાં 70% વીજળી કોલસાથી જ બને છે.
5. હવે આગળ શું? – તારી લાઈટ જશે?
1. શોર્ટ ટર્મ: આગામી 7 દિવસ ક્રિટિકલ. જો ગરમી ચાલુ રહે અને કોલસો ન પહોંચે તો ઉત્તર ભારત, રાજસ્થાન, ગુજરાતમાં રાતે 2-3 કલાકના કટ આવી શકે.
2. કોલ ઈન્ડિયાનો ટાર્ગેટ: મે મહિનાના અંત સુધીમાં પાવર પ્લાન્ટમાં 21 દિવસનો સ્ટોક પહોંચાડવો.
3. હવામાન: IMD કહે છે 22-27 મે “સીવિયર હીટવેવ”. એટલે ડિમાન્ડ હજી વધશે.
નિષ્કર્ષ: દેશ પાસે કોલસો છે, પણ “ગોડાઉનમાં અનાજ છે પણ થાળીમાં રોટલી નથી” જેવી હાલત છે.
આ પણ વાંચો: Jamnagar Refinery Pollution: જામનગર રિફાઈનરી – દુનિયાની સૌથી મોટી, પણ ગુજરાત માટે ઝેર? – Newz Cafe
