GalaxEye Mission Drishti: બેંગલુરુની એક ખાનગી અંતરિક્ષ સ્ટાર્ટઅપ કંપની ગેલેક્સઆઈ (GalaxEye) એ દુનિયામાં પોતાનું નામ કરી લીધું, જેનાથી ભારતની શાખ પણ ઊંચી થઈ છે. આ કંપનીએ દુનિયાનો પહેલો ઓપ્ટોસાર સેટેલાઇટ લોન્ચ કર્યો હતો, જે ન માત્ર અંતરિક્ષમાં સફળતાપૂર્વક સ્થાપિત થયો, પરંતુ સેટેલાઇટ સાથે સંપર્ક પણ સ્થાપિત કરી લેવામાં આવ્યો છે. આની મદદથી પ્રતિકૂળ હવામાનમાં આપત્તિની અસર, કૃષિ અને સીમા નિરીક્ષણ સાથે જોડાયેલી તસ્વીરો અસરકારક રીતે મેળવી શકાશે. પીએમ મોદીએ પોતે આ કંપનીને પોસ્ટ લખીને અભિનંદન આપ્યા હતા. આ કોઈપણ ભારતીય ખાનગી કંપની દ્વારા નિર્મિત અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો ઉપગ્રહ છે.
કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર ‘મિશન દ્રષ્ટિ’ દુનિયાનો પહેલો ઓપ્ટોસાર ઉપગ્રહ છે, જે ઇલેક્ટ્રો-ઓપ્ટિકલ (EO) અને સિન્થેટિક અપર્ચર રડાર (SAR) સેન્સરને એક જ સંચાલન પ્લેટફોર્મમાં જોડે છે. જણાવી દઈએ કે EO સેન્સર સૂર્યપ્રકાશ અને ચોખ્ખા હવામાનમાં ઉચ્ચ ગુણવત્તાની તસ્વીરો લે છે, જ્યારે SAR સેન્સર ‘રડાર પલ્સ’ દ્વારા દરેક હવામાનમાં તથા દરેક સમયે તસ્વીરો ઉપલબ્ધ કરાવે છે. કંપનીએ કહ્યું કે આ ઉપગ્રહ પરંપરાગત પ્રણાલીઓની મર્યાદાઓથી આગળ વધવામાં મદદ કરશે અને અલગ-અલગ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં વધુ વિશ્વસનીય અને નિરંતર ડેટા ઉપલબ્ધ કરાવશે.
નવી હાઇબ્રિડ પ્રણાલી પર કરે છે કામ
દ્રષ્ટિ મિશનનો મૂળ આધાર ઓપ્ટોસાર નામની એક નવીન હાઇબ્રિડ પ્રણાલી છે, જે એક જ પ્લેટફોર્મ પર ઓપ્ટિકલ ઇમેજિંગ અને સિન્થેટિક એપર્ચર રડાર (SAR) ને સંયોજિત કરનારી ટેકનોલોજી છે. પરંપરાગત રીતે ઉપગ્રહ કાં તો ઓપ્ટિકલ સેન્સર અથવા રડાર પર નિર્ભર કરે છે.
ફાલ્કન 9 રોકેટની મદદથી કરવામાં આવ્યું લોન્ચિંગ
આ સેટેલાઇટમાં એક જ ઉપગ્રહ પર મલ્ટિસ્પેક્ટ્રલ કેમેરા અને સિન્થેટિક એપર્ચર રડાર (SAR) ઇમેજર લાગેલું છે.
190 કિલોના આ સેટેલાઇટને સ્પેસએક્સના ફાલ્કન 9 રોકેટની મદદથી કેલિફોર્નિયામાં લોન્ચ કરવામાં આવ્યો.
લોન્ચિંગ પહેલા 5 વર્ષ સુધી સ્વદેશી રિસર્ચ અને ડેવલપમેન્ટ સાથે પર્યાવરણીય પરીક્ષણ અને પ્રદર્શનનું સત્યાપન કરવામાં આવ્યું.
રેડિયો તરંગોનો ઉપયોગ કરે છે રડાર
આ સેટેલાઇટમાં લેટેસ્ટ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. જણાવી દઈએ કે ઓપ્ટિકલ સિસ્ટમ તસ્વીરો જેવી જ વિસ્તૃત અને કલર્ડ ફોટો કેપ્ચર કરે છે, પરંતુ વાદળ છાયા રહેવા અને અંધારાથી આ જમીની તસ્વીર સ્પષ્ટ નથી મળતી. બીજી તરફ, રડાર સિસ્ટમ વાદળોની આરપાર જોવા માટે રેડિયો તરંગોનો ઉપયોગ કરે છે અને રાત્રે પણ કામ કરે છે, જોકે તે સામાન્ય રીતે ઓછી સ્પષ્ટ તસ્વીરો જનરેટ કરે છે.
Mission Drishti Update : Contact with the satellite is firmly established. https://t.co/hm1qwjCAhC
— GalaxEye (@GalaxEye) May 7, 2026
વાદળ હોવા છતાં મળે છે ક્લિયર તસ્વીરો
ઓપ્ટોસાર એક જ ઉપગ્રહમાં બંને ટેકનોલોજીને એકીકૃત કરીને આ અંતરને દૂર કરે છે. તે એક જ વારમાં ઓપ્ટિકલ અને રડાર ડેટાને એકસાથે કેપ્ચર કરે છે, પછી આઉટપુટને એક એકીકૃત છબીમાં ભેળવી દે છે. પરિણામસ્વરૂપ દરેક હવામાનમાં વાદળો હોવા છતાં પણ પૃથ્વીની અત્યંત વિસ્તૃત તસ્વીરો મળી શકશે. આ ભારતના સૌથી ઉચ્ચ-રિઝોલ્યુશન વાળા ઉપગ્રહોમાંનો એક છે.
