India Azerbaijan Diplomacy Update: ભારત અને અઝરબૈજાન વચ્ચે ફરીથી રાજદ્વારી સંબંધોની સારી હલચલ શરૂ થઈ ચૂકી છે. એક વર્ષ પહેલા ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન અઝરબૈજાન, તુર્કીના પ્રભાવમાં પાકિસ્તાનની ભાષા બોલવા લાગ્યું હતું. પરંતુ, એકવાર ફરીથી ભારત સાથે તેના સંબંધો પાટા પર આવવા લાગ્યા છે.
ભારત અને અઝરબૈજાનના વિદેશ મંત્રાલયોના અધિકારીઓ આ દિવસોમાં બાકુમાં પરસ્પર વિશ્વાસ બહાલી માટે ચર્ચા શરૂ કરી રહ્યા છે. આ માટે ભારતથી એક વરિષ્ઠ અધિકારી બાકુ પહોંચી રહ્યા છે, જે બંને દેશો વચ્ચે થઈ રહેલી ચર્ચાઓનો હિસ્સો બનશે. આ પ્રકારની પ્રક્રિયા લગભગ એક વર્ષથી વિલંબમાં પડી ગઈ હતી.
ભારતીયોની મદદ કરીને લંબાવ્યો દોસ્તીનો હાથ
ભારતને અઝરબૈજાન ભટકેલા રસ્તા પરથી ત્યારે પાટા પર પરત ફરતું દેખાયું, જ્યારે તેણે પશ્ચિમ એશિયા યુદ્ધ વચ્ચે ઈરાનથી 200 ભારતીયોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં મદદ કરી. ભારતે આ માટે તેનો આભાર પણ માન્યો છે. ભારતનો આ સંદેશ બુધવારે બાકુમાં નવનિયુક્ત ભારતીય રાજદૂત અભય કુમારે અઝરબૈજાનના વિદેશ મંત્રી જેહુન બૈરામોવ સાથેની મુલાકાતમાં પહોંચાડ્યો છે.
સંબંધોમાં કડવાશ બાદ પણ વધ્યું ભારતીય રોકાણ
જોકે ભારત અને અઝરબૈજાન વચ્ચે સંબંધોમાં કડવાશ હોવા છતાં આર્થિક સંબંધોમાં મજબૂતી કાયમ હતી. 2025 માં રાજદ્વારી અંતર બાદ પણ ત્યાં ભારતના રોકાણમાં ઘણો વધારો જોવા મળ્યો. સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ અઝરબૈજાન અનુસાર 2025 માં ત્યાં ભારતનું રોકાણ વધીને 56 મિલિયન ડોલરથી વધુ પહોંચી ગયું. 2024 ની સરખામણીમાં આ લગભગ 13 મિલિયન ડોલર અથવા આશરે 30% નો વધારો છે.
ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન આપ્યો પાકિસ્તાનનો સાથ
ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન તુર્કીનો પિછલગ્ગુ બનીને અઝરબૈજાને ખુલ્લેઆમ પાકિસ્તાનનું સમર્થન કર્યું હતું. પહલગામમાં થયેલા આતંકી હુમલા વિરુદ્ધ પાકિસ્તાનમાં ભારતની મિલિટરી કાર્યવાહીની અઝરબૈજાને ન માત્ર નિંદા કરી હતી, પરંતુ ખુલ્લેઆમ પાકિસ્તાન સાથે એકતા પણ દર્શાવી હતી. અઝરબૈજાન ન માત્ર રાજદ્વારી રીતે ત્યારે પાકિસ્તાન સાથે ઊભું રહ્યું, પરંતુ તેની સરકારના પ્રભાવવાળી મીડિયા ભારત વિરુદ્ધ માત્ર ઝેર જ ઓકવા લાગી હતી.
ભારતીય પ્રવાસીઓ ગયા વર્ષે જ શીખવી ચૂક્યા છે પાઠ
પાકિસ્તાન માટે છાતી કૂટવાને કારણે અઝરબૈજાનને પાઠ પણ મળી ચૂક્યો છે. 2025 માં માત્ર મે થી ઓગસ્ટ વચ્ચે ત્યાં જનારા ભારતીય પ્રવાસીઓની સંખ્યામાં 56% નો ઘટાડો આવ્યો. જ્યારે, જે તુર્કી સાથે તેણે આ હરકત કરી, તેને 33.3% પ્રવાસીઓનું નુકસાન વેઠવું પડ્યું. પશ્ચિમ એશિયાના આ બંને દેશો ખૂબ જ ઝડપથી ભારતીય પ્રવાસીઓ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનીને ઉભરી રહ્યા હતા, પરંતુ પોતાની કરતૂતોને કારણે તેમને મોટો ઝટકો લાગી ચૂક્યો છે.
પાકિસ્તાનને લઈને જલ્દી થઈ ગયો મોહભંગ!
અઝરબૈજાન તરફથી ઈરાનમાં ફસાયેલા 200 ભારતીયોને બહાર કાઢવામાં સહયોગને તેને ગયા વર્ષે લાગેલા રાજદ્વારી ઝટકાઓની અસર તરીકે જોઈ શકાય છે. આ બધા છતાં ત્યાં ભારતના રોકાણમાં કોઈ ઘટાડો આવ્યો નથી અને તેનાથી તેને પણ સમજાઈ ગયું કે પાકિસ્તાન માટે ઉછળવાથી આર્થિક સમૃદ્ધિ આવી શકતી નથી, આ માટે ભારત જેવા ભરોસાપાત્ર દોસ્ત સાથે જ ચાલવું સમયની માંગ છે.
