Liver Transplant Alcohol: લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ બાદ જો દર્દી ફરીથી દારૂ પીવાનું શરૂ કરે છે તો તેના સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસર પડી શકે છે. ભારતમાં લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરાવનારા દર્દીઓને લઈને કરવામાં આવેલી નવી સમીક્ષામાં સામે આવ્યું છે કે લગભગ 10 ટકા દર્દીઓ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ બાદ ફરીથી દારૂ પીવાનું શરૂ કરી દે છે. તેનાથી મૃત્યુનું જોખમ લગભગ ત્રણ ગણું વધી શકે છે. આ સમીક્ષા સર ગંગારામ હોસ્પિટલ, નવી દિલ્હીના ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ લિવર ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજી એન્ડ પેન્ક્રિયાટિકો-બિલિયરી સાયન્સિસના પ્રોફેસર અને સિનિયર કન્સલ્ટન્ટ ડૉ. આશિષ કુમાર અને પ્રવીણ શર્માએ કરી છે.
નવું લિવર મળે છે, દારૂની લત જતી નથી
કરન્ટ હેપેટોલોજી રિપોર્ટ્સમાં પ્રકાશિત થયેલી આ સમીક્ષાનો મુખ્ય સંદેશ એ છે કે લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટથી ખરાબ અંગને બદલી શકાય છે, પરંતુ દારૂની લત સમાપ્ત થતી નથી. તેથી ટ્રાન્સપ્લાન્ટ બાદ દર્દીએ દારૂથી સંપૂર્ણપણે દૂર રહેવું અને જરૂર પડે ત્યારે નશામુક્તિ સારવાર લેવી અત્યંત જરૂરી છે. સતત દારૂ પીવાથી નવા લિવરમાં ચરબી જમા થવાની, સોજો આવવાની અને ફાઇબ્રોસિસની પ્રક્રિયા ઝડપી બની શકે છે.
- લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટના દર્દીઓ પર સમીક્ષા.
- તેનાથી મૃત્યુનું જોખમ 3 ગણું વધી શકે છે.
મૃત્યુ માત્ર લિવર ખરાબ થવાથી નથી
અભ્યાસમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ફરીથી દારૂ પીવાનું શરૂ કર્યા બાદ વધતા મૃત્યુનું કારણ માત્ર લિવરની બીમારી નથી હોતું. સમીક્ષા અનુસાર, લાંબા સમયગાળામાં વધતા વધારાના મૃત્યુનો મોટો હિસ્સો હૃદય સંબંધિત બીમારીઓ અને કેન્સર જેવા કારણો સાથે પણ જોડાયેલો જોવા મળ્યો છે.
ભારતમાં સ્થિતિ પશ્ચિમી દેશો કરતાં સારી
સમીક્ષામાં ભારત અને પશ્ચિમી દેશોના આંકડાઓમાં પણ તફાવત સામે આવ્યો છે. ભારતમાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ બાદ ફરીથી દારૂ પીવાનું શરૂ કરવાની નોંધાયેલી દર લગભગ 9-10 ટકા છે, જ્યારે પશ્ચિમી દેશોના કેટલાક અભ્યાસોમાં આ દર 22-26 ટકા સુધી રહી છે. દર્દીની નિયમિત દેખરેખ રાખવામાં આવે તો ફરીથી દારૂ પીવાનું શરૂ કરવાનું જોખમ ઘટાડી શકાય છે.
