PM Modi Birthday School Celebration: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના જન્મદિવસ 17 સપ્ટેમ્બરે મનાવવા માટે દિલ્હીની ઓછામાં ઓછી 75 સરકારી શાળાઓ, જેને CM શ્રી શાળા તરીકે ચિહ્નિત કરવામાં આવી છે, તેમને પરિસરમાં દીવા પ્રગટાવવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે. શિક્ષકોને એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે તેઓ ધોરણ 10ના ટોપર વિદ્યાર્થીઓના ઘરે જઈને તેમને આશીર્વાદ આપે અને ત્યાં દીવો પ્રગટાવે.
શાળાઓને આ તમામ પ્રવૃત્તિઓ અને કાર્યક્રમોના વીડિયો રેકોર્ડ કરવા અને તેનું ફૂટેજ ગૂગલ ડ્રાઇવ પર અપલોડ કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. આ આયોજન માટે જરૂરી સામગ્રી દિલ્હીના છત્રસાલ સ્ટેડિયમથી શાળાઓ સુધી પહોંચાડી દેવામાં આવી છે.
છત્રસાલ સ્ટેડિયમથી શાળાઓ, ખાસ કરીને 75 CM શ્રી શાળાઓને 17 સપ્ટેમ્બરે વડાપ્રધાન મોદીનો જન્મદિવસ નિમિત્તે યોજાનારા ‘આશીર્વાદનો દીવો’ કાર્યક્રમ માટે દીવા, રૂ અને તેલનું વિતરણ કરી દેવામાં આવ્યું છે.
આ ઉપરાંત, ‘સેવા સંકલ્પ ઉત્સવ’ અંતર્ગત 17 સપ્ટેમ્બરથી 17 ઓક્ટોબર સુધી એક મહિના સુધી જન્મદિવસની ઉજવણીના કાર્યક્રમો યોજવાના છે. તેમાં ભાષણ, ચિત્રકલા અને રીલ બનાવવાની જેવી સ્પર્ધાઓનો સમાવેશ થાય છે.
ખાસ વાત એ છે કે આ પ્રવૃત્તિઓ એવા સમયે યોજાઈ રહી છે જ્યારે શાળાઓમાં મધ્યસત્ર પરીક્ષાઓ ચાલી રહી છે.
CM શ્રી શાળાઓને દીવાની સામગ્રી આપવા નિર્દેશ
દિલ્હી શિક્ષણ નિર્દેશાલયમાં સહાયક નિયામક શારીરિક શિક્ષણ અને રાષ્ટ્રીય એકતાની તરફથી જારી કરવામાં આવેલ એક સત્તાવાર યાદી હાથ લાગી છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે, ‘નક્કી કરવામાં આવેલી વ્યવસ્થા અનુસાર દીવાની સામગ્રી માત્ર CM શ્રી શાળાઓને જ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. અન્ય તમામ શાળાઓ ધોરણ 10ના ટોપર વિદ્યાર્થીઓ માટે દીવાની સામગ્રીની વ્યવસ્થા પોતાના સ્તરે કરશે.’
યાદીમાં 17 સપ્ટેમ્બર પછી એક મહિના સુધી શાળાઓમાં કરાવવામાં આવનારી પ્રવૃત્તિઓનો પણ ઉલ્લેખ છે. BJP તરફથી તેને ‘સેવા સંકલ્પ ઉત્સવ’ નામ આપવામાં આવ્યું છે. તેમાં ભાષણ, ચિત્રકલા અને રીલ બનાવવાની સ્પર્ધાઓનો સમાવેશ થાય છે.
જોકે, આ પત્રથી સ્પષ્ટ થતું નથી કે આ પ્રવૃત્તિઓ માત્ર CM શ્રી તરીકે ચિહ્નિત સરકારી શાળાઓમાં જ કરાવવાની છે કે રાજધાનીની તમામ સરકારી શાળાઓમાં. તમામ પ્રવૃત્તિઓનું રેકોર્ડિંગ કરીને તેને અપલોડ કરવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે.
સરકારી શાળાઓ તે સમયે પણ ચર્ચામાં આવી હતી, જ્યારે CJPએ શિક્ષણ મંત્રીના રાજીનામા માટે દબાણ ઊભું કરવામાં અભૂતપૂર્વ સફળતા મેળવ્યા બાદ ‘શાળા ઠીક કરો’ અભિયાન શરૂ કર્યું હતું. આ અભિયાનનો મુખ્ય ભાર દિલ્હી બહારની સરકારી શાળાઓની ખરાબ સ્થિતિ અને પાયાની સુવિધાઓ પર રહ્યો છે, ન કે શાળાઓની અંદર શિક્ષણના નામે થતી પ્રવૃત્તિઓ પર.
જોકે, સરકારી શાળાઓને કાર્યક્રમ સ્થળોમાં ફેરવવા અંગે શિક્ષણ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો અગાઉ પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી ચૂક્યા છે. NCERTના પૂર્વ નિયામક અને શિક્ષણવિદ્ કૃષ્ણ કુમારે આ સંદર્ભમાં લખ્યું છે,
એક અન્ય વરિષ્ઠ શિક્ષિકાએ રાજીનામું આપી દીધું, કારણ કે તેમની પાસેથી કરાવવામાં આવતું વધારાનું કામ તેમનું ધ્યાન અભ્યાસથી ભટકાવતું હતું અને તેમના પર ઘણો બોજ નાખતું હતું. તેમણે મને જણાવ્યું કે તેમની શાળા, જે એક કેન્દ્રીય વિદ્યાલય છે, તેમાં શિક્ષકો હવે ઇવેન્ટ મેનેજર બનતા જઈ રહ્યા છે. ઉપરથી અલગ અલગ પ્રસંગો અને અવસરોની ઉજવણી કરવાના આદેશો આવે છે અને આ આદેશો સાથે કાર્યક્રમના ફોટા અપલોડ કરીને આદેશનું પાલન કરવામાં આવ્યું છે તે સાબિત કરવાની જવાબદારી પણ હોય છે. પ્રિન્સિપાલ એવા શિક્ષકોને પસંદ કરે છે, જે કાર્યક્રમના દિવસોમાં શાળાને સારી રીતે સજાવવા અને કાર્યક્રમને વધુ સારો બનાવવામાં મદદ કરે છે.
શું સરકારી કાર્યક્રમો માટે શાળાઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે?
હિંદુ પરંપરામાં વનવાસ બાદ રામના અયોધ્યા પરત ફર્યાની સ્મૃતિમાં દીવા પ્રગટાવવાની પરંપરા છે, જે વાર્ષિક દિવાળીની ઉજવણીનો એક ભાગ છે. જોકે, નરેન્દ્ર મોદીના કાર્યકાળ દરમિયાન રાજ્ય તરફથી અયોધ્યામાં રામ મંદિરના ઉદ્ઘાટનના પ્રસંગે પણ લોકોને દીવા પ્રગટાવવાની અપીલ કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત દિવાળીના કેટલાક દિવસો બાદ વારાણસીમાં ‘દેવ દીપાવલી’ના આયોજનને પણ મોટા પાયે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યું હતું, જેમાં ઘાટો પર લાખો દીવા પ્રગટાવવામાં આવે છે.
સરકારી કાર્યક્રમો માટે શાળાઓનો ઉપયોગ અગાઉ પણ થતો રહ્યો છે. આ સ્થિતિ CJPના ‘શાળા ઠીક કરો’ અભિયાનમાં સામે આવતી તસવીરોથી અલગ છે.
આ વર્ષની શરૂઆતમાં દિલ્હીની ઓછામાં ઓછી 72 સરકારી શાળાઓનો ઉપયોગ RSS સાથે જોડાયેલા સંગઠનો દ્વારા લાલ કિલ્લા ખાતે યોજાયેલા આદિવાસી સમુદાયના સંમેલનમાં ભાગ લેનારા પ્રતિનિધિઓના રોકાણ માટે કરવામાં આવ્યો હતો. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ આ કાર્યક્રમના મુખ્ય વક્તા હતા.
અનેક આદિવાસી સંગઠનો અને કાર્યકરોએ આ સંમેલનનો બહિષ્કાર કર્યો હતો. તેમનું કહેવું હતું કે ‘આ સંમેલન પાછળની મૂળ વિચારધારા આદિવાસી વિરોધી છે.’
તે સમયે દિલ્હી શિક્ષણ નિર્દેશાલય તરફથી જારી કરવામાં આવેલા એક સત્તાવાર પત્રમાં કહેવામાં આવ્યું હતું, ‘સક્ષમ સત્તાધિકારીએ જનજાતિ સુરક્ષા મંચને 21 મેથી 25 મે સુધી ચિહ્નિત કરવામાં આવેલી 72 શાળાઓમાં પ્રતિનિધિઓ અને મહેમાનોના રોકાણની વ્યવસ્થા કરવાની મંજૂરી આપી છે.’
