PM Modi SCO Summit: રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધથી ઈરાન-અમેરિકા સંઘર્ષ સુધી, PM મોદીએ શાંતિ માટે આપ્યો સંદેશ
PM Modi SCO Summit: પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી શાંઘાઈ સહયોગ સંગઠન (SCO)ના શિખર સંમેલનમાં ભાગ લેવા માટે હાલમાં કિર્ગિસ્તાનની રાજધાની બિશ્કેકમાં છે. આ દરમિયાન તેમની રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશ્કિયાન સાથે મુલાકાત થઈ. આ બેઠકો દરમિયાન બંને દેશોના દિગ્ગજ નેતાઓ સાથે શાંતિ પુનઃસ્થાપિત કરવા અંગે ચર્ચા થઈ. PM મોદીની વિશ્વમાં શાંતિ પુનઃસ્થાપિત કરવાની અપીલ એવા સમયે સામે આવી છે જ્યારે પાકિસ્તાન અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ લાગુ કરાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે.
રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધમાં શાંતિની હિમાયત
જોકે, બિશ્કેકમાં પુતિન સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠકની શરૂઆતમાં PM મોદીએ યુક્રેન યુદ્ધની ચર્ચા કરી. તેમણે કહ્યું કે આપણે ક્યારેય સમાપ્ત ન થતા યુદ્ધમાંથી બહાર આવીને તેના અંત તરફ આગળ વધવું પડશે, કારણ કે તેમાં જ માનવતાનું કલ્યાણ છે.
મોદીની પુતિન સાથે મુલાકાતમાં શાંતિ પુનઃસ્થાપિત કરવા પર ભાર
રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને લઈને PM મોદીએ પુતિનને કહ્યું, ‘યુક્રેનના વિષય પર પણ આપણે ચર્ચા કરતા રહ્યા છીએ. અગાઉ જ્યારે આપણે મળ્યા હતા ત્યારે પણ તમે મને વિગતવાર માહિતી આપી હતી. ભારત શાંતિના તમામ પ્રયાસોનું સમર્થન કરે છે અને શાંતિના દરેક પ્રયાસ માટે આગળ પણ સમર્થન કરતું રહેશે. યુદ્ધમાં પસાર થતો દરેક દિવસ માનવતાને પાછળ ધકેલે છે અને શાંતિ તરફ આગળ વધારવામાં આવેલું દરેક પગલું નવી આશા અને ઉમંગોથી ભરી દે છે.’ – PM મોદી પુતિન સાથેની મુલાકાતમાં બોલ્યા
ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધનો અંત ભારત લાવી શકે છે: પેજેશ્કિયાન
ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશ્કિયાને પણ PM મોદી સાથેની મુલાકાત દરમિયાન કહ્યું કે ભારત શાંતિ પુનઃસ્થાપિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. પેજેશ્કિયાને કહ્યું કે ભારત પોતાના સંપર્કોનો ઉપયોગ કરીને ઈરાન યુદ્ધનો અંત લાવી શકે છે. તેમણે પ્રધાનમંત્રી મોદીની પ્રશંસા કરતા તેમને શાંતિપ્રિય નેતા પણ ગણાવ્યા હતા.
ઈરાને ભારતને શું અપીલ કરી?
પેજેશ્કિયાને પ્રદેશ અને વિશ્વમાં ભારતની મહત્વપૂર્ણ સ્થિતિ અને ક્ષમતાઓ સાથે બંને દેશો વચ્ચેના ગાઢ ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક સંબંધોનો ઉલ્લેખ કરતા ભારતીય પ્રધાનમંત્રીને આગ્રહ કર્યો કે તેઓ વિવિધ પક્ષો સાથે ભારતના વ્યાપક સંપર્કોનો ઉપયોગ કરીને તેમને યુદ્ધ અને રક્તપાતના માર્ગથી દૂર લઈ જઈને સંવાદ અને સમજૂતીના માર્ગ પર પાછા ફરવામાં મદદ કરે.
PM મોદી અલગ-અલગ પક્ષો સાથે ભારતના વ્યાપક સંપર્કોનો ઉપયોગ કરીને તેમને યુદ્ધ અને લોહિયાળ સંઘર્ષના માર્ગથી દૂર કરીને વાતચીત અને સમજૂતીના માર્ગ પર પાછા ફરવામાં મદદ કરે. – મસૂદ પેજેશ્કિયાન, ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ
ધીમે ધીમે ભારત પર વધી રહ્યો છે વિશ્વાસ
- શાંઘાઈ સહયોગ સંગઠનમાં સામે આવેલા ઉપરોક્ત ઘટનાક્રમ ભારત પ્રત્યેના વિશ્વાસની સાક્ષી આપે છે. વાસ્તવમાં, પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થીમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સ્થાયી શાંતિ સમજૂતીને લઈને પ્રારંભિક પ્રયાસ નિષ્ફળ રહ્યો.
- ઈસ્લામાબાદમાં એપ્રિલ 2026માં અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ J.D. વેન્સ અને ઈરાનના સંસદીય અધ્યક્ષ મોહમ્મદ-બાકર ગાલિબફ વચ્ચે 21 કલાકથી વધુ સમય સુધી વાતચીત ચાલી, પરંતુ કોઈ લાંબા ગાળાની સમજૂતી પર પહોંચ્યા વિના તે સમાપ્ત થઈ ગઈ.
ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચે પાકિસ્તાન સમાધાન કરાવી શક્યું નહીં
- અમેરિકાની માંગ હતી કે ઈરાન પોતાના પરમાણુ કાર્યક્રમને સંપૂર્ણપણે બંધ કરે અને મુખ્ય સંયંત્રોને નષ્ટ કરે, જેને ઈરાને સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો.
- સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝમાં જહાજોની અવરજવર અને અમેરિકાની નૌકાદળની નાકાબંધીને લઈને ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ઊંડો વિવાદ યથાવત રહ્યો. પાકિસ્તાન આ ગતિરોધને સમાપ્ત કરાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યું.
- ઈરાને અમેરિકા પર અનુચિત માંગણીઓ રાખવાનો અને જૂના વચનોમાંથી પીછેહઠ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો. પાકિસ્તાન આ મુદ્દે અસરકારક દેખાયું નહીં.
- સૌથી મોટી વાત એ છે કે ઈરાનને શંકા હતી કે પાકિસ્તાન તટસ્થ મધ્યસ્થીની ભૂમિકા ભજવવાને બદલે અમેરિકાની તરફ વધુ ઝુકેલું છે.
- પાકિસ્તાન બંને દેશોની મૂળભૂત વ્યૂહાત્મક અને સુરક્ષા ચિંતાઓ ઉકેલવામાં અથવા સ્થાયી શાંતિ સમજૂતી પર હસ્તાક્ષર કરાવવામાં અસમર્થ રહ્યું.
