PM PRAGATI Initiative: જમ્મુ-ઉધમપુર-શ્રીનગર-બારામુલ્લા રેલ લિંકનો 40 ટકા હિસ્સો પૂરો થવામાં 20 વર્ષથી વધુ સમય લાગ્યો હતો, જ્યારે બાકીનું 60 ટકા કામ 11 વર્ષથી પણ ઓછા સમયમાં પૂર્ણ કરી લેવામાં આવ્યું. આને ‘પ્રગતિ’ની રફ્તાર કહી શકાય. એટલું જ નહીં, દેશમાં એવા હજારો પ્રોજેક્ટ્સ છે, જેની કુલ કિંમત 85 લાખ કરોડ રૂપિયા છે અને જે પોતાની ધીમી ગતિ માટે કુખ્યાત હતા. પરંતુ, હવે આ પ્રોજેક્ટ્સ ખૂબ જ ઝડપથી પૂર્ણ થયા છે અને ઘણા પૂર્ણ થવાની તૈયારીમાં છે. આ બધું ‘PRAGATI’ (પ્રગતિ) ને કારણે શક્ય બન્યું છે, જેનો અર્થ છે ‘પ્રો-એક્ટિવ ગવર્નન્સ એન્ડ ટાઈમલી ઈમ્પ્લીમેન્ટેશન’. આ પ્રયોગ ગુજરાતમાં પહેલેથી જ સફળ રહ્યો છે, જે ‘SWAGAT’ (સ્વાગત) ના નામે ઓળખાય છે.
2049 માં બનત નવી મુંબઈ એરપોર્ટ
જમ્મુ-ઉધમપુર-શ્રીનગર-બારામુલ્લા રેલ લિંક જેની આપણે ઉપર વાત કરી તે 42,760 કરોડ રૂપિયાનો પ્રોજેક્ટ હતો. આ પ્રોજેક્ટ એન્જિનિયરિંગ માટે એક મોટો પડકાર રહ્યો છે, કારણ કે આમાં હિમાલય કાપીને 38 સુરંગો અને 943 પુલોનું નિર્માણ થયું છે. જો ‘પ્રગતિ’ હેઠળ આ કામમાં ઝડપ લાવવામાં ન આવી હોત, તો તે જૂની ગતિ મુજબ 2038 સુધીમાં પૂર્ણ થવાનો હતો. તેવી જ રીતે જો ‘પ્રગતિ’ પહેલ હેઠળ નવી મુંબઈ એરપોર્ટના વિલંબના કારણો શોધીને ઉકેલ ન લાવવામાં આવ્યો હોત, તો તે 2049 પહેલા ચાલુ થઈ શક્યું ન હોત.
‘પ્રગતિ’ માં 7,156 મુદ્દાઓનું સમાધાન
આવી રેલવે લાઈનો અને એરપોર્ટ તે 3,300 થી વધુ પ્રોજેક્ટ્સમાં સામેલ છે, જે 85 લાખ કરોડ રૂપિયાની યોજનાઓ છે અને તેને ‘પ્રગતિ’ના દાયરામાં લાવવામાં આવ્યા છે. કેબિનેટ સચિવ ટી.વી. સોમનાથને જણાવ્યું છે કે ‘પ્રગતિ’ હેઠળ 50 બેઠકો થઈ અને પ્રોજેક્ટ્સને લગતા 7,735 મુદ્દાઓ સામે લાવવામાં આવ્યા, જેમાંથી 7,156 નો નિકાલ કરવામાં આવ્યો છે.
PM એ 382 પ્રોજેક્ટની સમીક્ષા કરી
કેબિનેટ સચિવના જણાવ્યા મુજબ, જે 7,156 મુદ્દાઓ ઉકેલવામાં આવ્યા તેમાં 35 ટકા જમીન સંપાદન, 20 ટકા જંગલ અને પર્યાવરણ, 18 ટકા રસ્તાના અધિકાર (Right of Way) અને બાકીના કાયદો-વ્યવસ્થા તેમજ નાણાકીય બાબતોને લગતા હતા. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ પોતે આમાંથી 382 પ્રોજેક્ટ્સનું રિવ્યુ કર્યું અને 3,187 મુદ્દાઓમાંથી 2,958 નો હલ કાઢ્યો. આ પ્લેટફોર્મ પર વન નેશન-વન રેશન કાર્ડ, પીએમ આવાસ યોજના અને સ્વચ્છ ભારત મિશન જેવી 61 મુખ્ય સરકારી યોજનાઓની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવી છે.
‘પ્રગતિ’ ની શરૂઆત ક્યારે થઈ?
પ્રગતિ (PRAGATI) પહેલની શરૂઆત પ્રોજેક્ટ્સને વધુ સક્રિય બનીને સમયસર લાગુ કરવા માટે કરવામાં આવી છે. તેને પીએમ મોદીના સરકારમાં આવ્યાના એક વર્ષ પૂર્ણ થયા પહેલા જ 25 માર્ચ, 2015 ના રોજ લોન્ચ કરવામાં આવી હતી. આ પહેલની ચર્ચા વિદેશોમાં પણ થાય છે અને ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટીએ આના પર આખો અભ્યાસ (Study) પણ કર્યો છે.
ગુજરાતમાં પણ સફળ થયું ‘સ્વાગત’
હકીકતમાં, જ્યારે નરેન્દ્ર મોદી આ દાયકાની શરૂઆતમાં ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી બન્યા હતા, ત્યારે તેમણે વર્ષ 2003 માં ‘સ્વાગત’ (SWAGAT – State Wide Attention on Grievances by Application of Technology) નામનું પ્લેટફોર્મ લોન્ચ કર્યું હતું. આ પ્રોજેક્ટમાં ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ફરિયાદોના નિવારણ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેની સફળતા બાદ કેન્દ્ર સ્તરે ‘પ્રગતિ’ મોડેલ અપનાવવામાં આવ્યું છે.
