Rahul Gandhi: લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા અને કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ દેશની શિક્ષણ વ્યવસ્થાને લઈને ફરી એકવાર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતની શિક્ષણ પ્રણાલી એ જ યુવા પેઢીને નિરાશ કરી રહી છે, જેને આગળ વધારવા અને વધુ સારું ભવિષ્ય આપવા માટે આ વ્યવસ્થા બનાવવામાં આવી હતી. રાહુલ ગાંધીએ વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ અને શિક્ષકોને પૂછ્યું છે કે આખરે તેમણે શિક્ષણ વ્યવસ્થામાંથી આશા કેમ ગુમાવી દીધી છે.
રાહુલ ગાંધીએ શુક્રવારે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર શિક્ષણ વ્યવસ્થાને લઈને પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરી. તેમણે કહ્યું કે શિક્ષણ પ્રણાલીની ખામીઓને દૂર કરવાની શરૂઆત એ લોકોની વાત સાંભળવાથી થવી જોઈએ, જેઓ દરરોજ આ સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે.
India’s education system is failing the very generation it was meant to lift.
Paper leaks. Crushing fees. Decaying infrastructure. Millions of young Indians work honestly, and the system still lets them down.
Fixing it begins with listening to those who experience its failures… https://t.co/SqAATIbe9z
— Rahul Gandhi (@RahulGandhi) September 11, 2026
‘પેપર લીક, ભારે ફી અને ખરાબ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર’
રાહુલ ગાંધીએ શિક્ષણ વ્યવસ્થાની મુખ્ય સમસ્યાઓનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે દેશમાં પેપર લીક, અત્યંત મોંઘી ફી અને જર્જરિત પાયાનું માળખું વિદ્યાર્થીઓ સામે મોટા પડકારો બની ગયા છે. તેમણે કહ્યું કે લાખો યુવાનો ઈમાનદારીથી મહેનત કરે છે, પરંતુ તેમ છતાં વ્યવસ્થા તેમને નિરાશ કરે છે. રાહુલ ગાંધીના જણાવ્યા અનુસાર, શિક્ષણ વ્યવસ્થાનો હેતુ યુવાનોને તેમના ભવિષ્ય માટે તૈયાર કરવાનો હતો, પરંતુ વર્તમાન સ્થિતિમાં આ જ વ્યવસ્થા યુવા પેઢીના ભવિષ્ય સામે સવાલો ઊભા કરી રહી છે. તેમણે વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ અને શિક્ષકોને સીધો સવાલ કરતાં કહ્યું કે તેઓ પોતાના અનુભવો શેર કરે અને જણાવે કે આખરે તેમણે શિક્ષણ પ્રણાલીમાંથી આશા કેમ ગુમાવી દીધી છે.
અનુભવો, પુરાવા અને સૂચનો માગ્યા
રાહુલ ગાંધીએ માત્ર શિક્ષણ વ્યવસ્થાની ટીકા કરવા પૂરતું પોતાને સીમિત રાખ્યું નથી. તેમણે વિદ્યાર્થીઓ, માતા-પિતા અને શિક્ષકોને પોતાના અનુભવો, પુરાવા અને સૂચનો ઑનલાઇન શેર કરવાની અપીલ કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં સુધારા માટે સૌથી પહેલાં એ લોકોને સાંભળવા જરૂરી છે, જેઓ તેના કામકાજ અને તેની ખામીઓનો પ્રત્યક્ષ અનુભવ કરી રહ્યા છે. રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે સામૂહિક પ્રયાસ દ્વારા શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં ફરીથી આશા પેદા કરી શકાય છે.
‘છાત્રોની ગૂંજ’ અભિયાન સાથે જોડીને જોવામાં આવી રહ્યું છે નિવેદન
રાહુલ ગાંધીનું આ નિવેદન તેમના ‘છાત્રોની ગૂંજ’ (Chhatron Ki Goonj) અભિયાનના આગામી તબક્કા પહેલાં આવ્યું છે. આ અભિયાન હેઠળ રાહુલ ગાંધી દેશના અલગ-અલગ શહેરોમાં વિદ્યાર્થીઓ સાથે સંવાદ કરી રહ્યા છે અને શિક્ષણ, પરીક્ષા, રોજગાર તથા યુવાનો સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર તેમનો અભિપ્રાય સાંભળી રહ્યા છે. આ અભિયાનનો પાંચમો કાર્યક્રમ 19 સપ્ટેમ્બરે મધ્ય પ્રદેશના ઇન્દોરમાં આયોજિત કરવામાં આવશે. રાહુલ ગાંધીએ અગાઉ પણ આ વાત પર ભાર મૂક્યો છે કે શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં પરિવર્તન માટે દેશના દરેક વિદ્યાર્થીનો અવાજ સાંભળવો જરૂરી છે.
કોટાથી શરૂ થયું હતું અભિયાન
‘છાત્રોની ગૂંજ’ અભિયાન હેઠળ રાહુલ ગાંધી અત્યાર સુધી કોટા, દેહરાદૂન, પ્રયાગરાજ અને પુણેમાં વિદ્યાર્થીઓ સાથે સંવાદ કરી ચૂક્યા છે. આ અભિયાનનો પ્રથમ કાર્યક્રમ 17 જૂને રાજસ્થાનના કોટામાં યોજાયો હતો. ત્યારબાદ દેહરાદૂન અને પ્રયાગરાજમાં કાર્યક્રમો યોજાયા હતા. અભિયાનનો અગાઉનો કાર્યક્રમ 22 ઑગસ્ટે પુણેમાં વિદ્યાર્થીનીઓ માટે આયોજિત કરવામાં આવ્યો હતો.
પેપર લીક અને પરીક્ષા વ્યવસ્થા પર અગાઉ પણ સવાલ
શિક્ષણ વ્યવસ્થાને લઈને રાહુલ ગાંધી આ પહેલાં પણ સતત કેન્દ્ર સરકારને નિશાન બનાવતા રહ્યા છે. જુલાઈમાં તેમણે ભારતીય શિક્ષણ પ્રણાલીને અત્યંત કડક શબ્દોમાં નિશાન બનાવતાં તેને વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના પરિવારો પર આર્થિક અને માનસિક દબાણ ઊભું કરતી વ્યવસ્થા ગણાવી હતી. તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે પેપર લીક જેવી ઘટનાઓથી લાખો વિદ્યાર્થીઓની વર્ષોની મહેનત પ્રભાવિત થાય છે અને વિદ્યાર્થીઓને પોતાના ભવિષ્યને લઈને અનિશ્ચિતતાનો સામનો કરવો પડે છે. તેમણે શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં વ્યાપક પરિવર્તન અને સુધારાની જરૂરિયાત જણાવી હતી. પ્રયાગરાજમાં ‘છાત્રોની ગૂંજ’ કાર્યક્રમ પહેલાં પણ રાહુલ ગાંધીએ પેપર લીક, અટકેલી ભરતી અને વર્ષો સુધી નિમણૂકની રાહ જોઈ રહેલા યુવાનોનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે શિક્ષણ અને રોજગારના ક્ષેત્રમાં યુવાનો સામે ભવિષ્યને લઈને ગંભીર સંકટ છે.
યુવાનોના અવાજને રાજકીય મુદ્દો બનાવવાનો પ્રયાસ
રાહુલ ગાંધીની તાજેતરની અપીલને તેમના વિદ્યાર્થી અને યુવા કેન્દ્રિત અભિયાનની આગામી કડી તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. કોંગ્રેસ નેતા સતત શિક્ષણ, સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ, પેપર લીક, બેરોજગારી અને યુવાનોના ભવિષ્યને રાજકીય ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. રાહુલ ગાંધીનો ભાર એ વાત પર છે કે શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં સુધારો માત્ર સરકારી નિર્ણયોથી થઈ શકે નહીં, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને વાલીઓની વાસ્તવિક સમસ્યાઓ તથા અનુભવોને પણ નીતિ નિર્માણમાં સામેલ કરવા પડશે. તેમની તાજેતરની અપીલનો મૂળ સંદેશ એ જ છે કે શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં સુધારાની શરૂઆત વિદ્યાર્થીઓની વાત સાંભળવાથી થવી જોઈએ. હવે જોવાનું રહેશે કે 19 સપ્ટેમ્બરે ઇન્દોરમાં યોજાનારા ‘છાત્રોની ગૂંજ’ કાર્યક્રમમાં વિદ્યાર્થીઓ કઈ સમસ્યાઓ અને સૂચનો રાહુલ ગાંધી સમક્ષ રજૂ કરે છે.
