Rajya Sabha Seat Equation: આમ આદમી પાર્ટીના 7 રાજ્યસભા સાંસદો ભાજપમાં જોડાયા બાદ વિપક્ષ માટે મુશ્કેલીઓ ઊભી થતી દેખાઈ રહી છે. રાઘવ ચઢ્ઢા અને સંદીપ પાઠકના નેતૃત્વમાં આ સાંસદોએ ગેરલાયક ઠર્યા વગર ભાજપમાં વિલીનીકરણ માટે જરૂરી “જાદુઈ” બે-તૃતીયાંશ બહુમતી હાંસલ કરી લીધી. આ દરમિયાન હવે આ ઉલટફેરથી રાજ્યસભામાં એનડીએ (NDA) અને ભાજપનું સમીકરણ મજબૂત થતું દેખાઈ રહ્યું છે. તો ચાલો જાણીએ કેવી રીતે રાજ્યસભાનું ગણિત હવે એનડીએના પક્ષમાં દેખાઈ રહ્યું છે.
શુક્રવારે થયેલા મોટા પાયે સાંસદોના રાજીનામા પહેલા, રાજ્યસભામાં ભાજપની સંખ્યા અંદાજે 106 હતી, જ્યારે એનડીએ પાસે અંદાજે 121 સભ્યો હતા. રાઘવ ચઢ્ઢા, સંદીપ પાઠક, સ્વાતિ માલીવાલ, હરભજન સિંહ, અશોક મિત્તલ, વિક્રમ સાહની અને રાજેન્દ્ર ગુપ્તા સહિતના “આપ સેવન” ના જોડાવાથી ભાજપની વ્યક્તિગત સંખ્યા વધીને 113 થઈ ગઈ છે.
એનડીએની કુલ બેઠકોની સંખ્યા વધીને 128 થઈ ગઈ
આનાથી પણ વધુ મહત્વની વાત એ છે કે NDAની કુલ બેઠકોની સંખ્યા વધીને 128 થઈ ગઈ છે. 243 સભ્યોવાળા ગૃહમાં બહુમતી માટે 122 બેઠકોની જરૂર હોય છે. 128 બેઠકો સાથે NDAને સાદી બહુમતી સરળતાથી મળી જશે. આ એક ઐતિહાસિક ફેરફાર છે; કોંગ્રેસના એકપક્ષીય વર્ચસ્વના યુગ પછી પહેલીવાર સત્તારૂઢ ગઠબંધનને વિવાદાસ્પદ સામાન્ય કાયદાઓ પસાર કરવા માટે “તટસ્થ” પ્રાદેશિક પક્ષો પર નિર્ભર રહેવાની જરૂર નથી.
એનડીએ તેમ છતાં લક્ષ્યથી 36 બેઠકો દૂર રહી જશે
જોકે સાદી બહુમતી રોજિંદા શાસન માટે એક મોટી જીત છે, પરંતુ ભારતીય સંસદીય શક્તિનું સૌથી મહત્વનું લક્ષ્ય બંધારણીય સુધારાઓ માટે જરૂરી બે-તૃતીયાંશ બહુમતી છે. 245 સભ્યોવાળા પૂર્ણ ગૃહ માટે, આ “અતિ-બહુમતી” 164 મતોની છે. આમ આદમી પાર્ટીના સાંસદોના પક્ષાંતરથી મળેલી અણધારી જીત છતાં, એનડીએ આ લક્ષ્યથી 36 બેઠકો દૂર રહી જશે.
ભાજપને હજુ પણ મથામણની જરૂર
આ તફાવતનો અર્થ એ છે કે જ્યાં સરકાર હવે સામાન્ય વિધેયકોને સરળતાથી પસાર કરી શકે છે, ત્યાં જ “એક રાષ્ટ્ર, એક ચૂંટણી” માળખું અથવા સીમાંકન પ્રક્રિયામાં ઔપચારિક ફેરફાર જેવા મોટા માળખાગત ફેરફારો માટે ભાજપે હજુ પણ બિન-જોડાણવાદી પક્ષો સાથે સંબંધ સુધારવા પડશે અથવા ભવિષ્યની દ્વિવાર્ષિક ચૂંટણીઓની રાહ જોવી પડશે.
ભાજપ રાજ્યસભામાં વધારી શકશે એજન્ડા
નરેન્દ્ર મોદી સરકાર માટે, આ સ્પષ્ટ બહુમતી સામાન્ય કાયદા હેઠળ આવતી મહત્વપૂર્ણ કાયદાકીય પ્રાથમિકતાઓ માટે “લીલી ઝંડી” નો સંકેત છે. ભલે તે સમાન નાગરિક સંહિતા (UCC) નો અમલ હોય કે આવકવેરા અધિનિયમ 2025 માં વધુ સુધારા, સરકાર હવે લોકસભામાં પ્રાપ્ત ગતિની જેમ જ ઉપલા ગૃહમાં પોતાના એજન્ડાને આગળ વધારી શકે છે.
