RSS Water Conservation Campaign: રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) એ પાણી બચાવવાને લઈને દેશભરમાં એક અનોખું અભિયાન શરૂ કર્યું છે, જેના ચારેય તરફ વખાણ થઈ રહ્યા છે. આ અભિયાન છે જળ સંરક્ષણનું, જેના અંતર્ગત એક લીટર પાણીમાં નહાવાની ટ્રેનિંગ આપવામાં આવી રહી છે. આ અભિયાન એટલા માટે પણ ખૂબ મહત્વનું માનવામાં આવી રહ્યું છે, જ્યારે આખી દુનિયામાં પીવાના પાણીની બાબતમાં ભારત ખૂબ જ પછાત છે. આ ત્યારે છે જ્યારે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીનું જલ જીવન મિશન આ દિશામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. આગામી પાંચ જૂને વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ પહેલા પાણીના મહત્વને લઈને દરેક પાસાથી જાણવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ.
- RSS: 1 લીટર પાણીમાં નહાવાનો વીડિયો વાયરલ
- રાજસ્થાન અને મુંબઈથી સામે આવ્યા ઘણા વીડિયો
- વાજપેયી કહેતા હતા-ત્રીજું વિશ્વયુદ્ધ પાણી માટે થશે
- 2 ટકા ભારતીય ઘરોને જ પીવા લાયક પાણી
- સુરક્ષિત પીવાનું પાણી: ભારતનું રેન્કિંગ 122 દેશોમાં 120માં નંબર પર
- શહેરો અને ગામડાઓને પણ પાણીએ વહેંચી દીધા
- PM ના જળ સંચય અભિયાન બનાવ્યો રેકોર્ડ
- આંધ્ર, છત્તીસગઢ-MP નું શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન
RSS: 1 લીટર પાણીમાં નહાવાનો વીડિયો વાયરલ
સોશિયલ મીડિયા X પર પુણે મિરરની પોસ્ટ કરવામાં આવેલા એક વીડિયોમાં RSS ના સ્વયંસેવકોને માત્ર એક લીટર પાણીથી સ્નાન કરવાનું શીખવતો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ ગયો છે. આ અનોખી પહેલનો ઉદ્દેશ્ય જળ સંરક્ષણ અને મર્યાદિત કુદરતી સંસાધનોના સજાગ ઉપયોગ પ્રત્યે જાગૃતિ વધારવાનો છે, જેનાથી ઓનલાઇન ઘણી બધી પ્રતિક્રિયાઓ સામે આવી છે.
રાજસ્થાન અને મુંબઈથી સામે આવ્યા ઘણા વીડિયો
રાજસ્થાનના ટોંકનો આવો જ એક વીડિયો સામે આવ્યો છે. વળી, દક્ષિણ મુંબઈનો પણ આવો જ એક વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યો છે. જળ સંરક્ષણ અભ્યાસને અત્યંત સૂકાની સ્થિતિનો સામનો કરવા અને સ્વયંસેવકોને ન્યૂનતમ સંસાધનો પર જીવતા રહેવા માટે તૈયાર કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો હતો. 1 લીટર બોટલથી સ્નાન દરમિયાન સ્વયંસેવકોએ સાબુથી નહાવાની પદ્ધતિઓ દર્શાવી, જેનાથી એ સાબિત થયું કે ગંભીર અછત દરમિયાન પણ સ્વચ્છતા જાળવી શકાય છે. ટ્રેનિંગમાં પોતા કરવા, સફાઈ કરવા અને છોડને પાણી આપવા જેવા અન્ય કાર્યો માટે વેસ્ટ વોટરના ફરીથી ઉપયોગ પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
વાજપેયી કહેતા હતા-ત્રીજું વિશ્વયુદ્ધ પાણી માટે થશે
પૂર્વ પ્રધાનમંત્રી અટલ બિહારી વાજપેયી અવારનવાર આ ચેતવણી આપતા હતા કે આવનારા સમયમાં પાણીની ભીષણ અછત થશે અને ‘ત્રીજું વિશ્વયુદ્ધ પાણી માટે થશે’. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પૂર્વ મહાસચિવ બુતરોસ બુતરોસ ઘાલી પણ આ વાતો દોહરાવી ચૂક્યા હતા. વાજપેયી પોતાના ભાષણોમાં જળ સંરક્ષણ પર ખૂબ ભાર આપતા હતા. હવે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી પણ પાણી બચાવવા પર ઘણો ભાર આપતા રહ્યા છે.
2 ટકા ભારતીય ઘરોને જ પીવા લાયક પાણી
Counter Currents ના એક રિપોર્ટ અનુસાર, સપાટી પરના જળ સ્ત્રોતોનો ૭૦ ટકાથી વધુ હિસ્સો સીધા વપરાશ માટે અસુરક્ષિત માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે સીવેજ, ઔદ્યોગિક કચરો અને કૃષિ વહેણથી દૂષિત છે. ભૂગર્ભ જળ પણ ફ્લોરાઈડ, આર્સેનિક અને નાઈટ્રેટ જેવા હાનિકારક તત્વોથી પ્રદૂષિત છે. એક સર્વેક્ષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે માત્ર ૨ ટકા ભારતીય ઘરોને જ સ્થાનિક સપ્લાયમાંથી પીવા લાયક ગુણવત્તાવાળું પાણી મળે છે, જ્યારે ૬૫ ટકા લોકો ઘરેલું વોટર પ્યુરિફાયર (RO, ફિલ્ટર, ઉકાળવું) નો ઉપયોગ કરે છે. અંદાજિત રીતે, સુરક્ષિત પાણીની અપૂરતી ઉપલબ્ધતાના કારણે પ્રતિવર્ષ ૨ લાખ લોકોના મોત થાય છે.
जहां कभी पानी लाने में घंटों लगते थे,
आज वही घरों में सम्मान, सुविधा और स्वच्छ जल पहुंच रहा है।
माननीय प्रधानमंत्री श्री @narendramodi सर के नेतृत्व में बीते 7 वर्षों में जल जीवन मिशन ने ग्रामीण भारत की तस्वीर बदल दी है, 15 करोड़ से अधिक परिवारों तक नल से जल पहुंचाना, सुशासन के… pic.twitter.com/g3ac1c0LfN
— C R Paatil (@CRPaatil) June 2, 2026
સુરક્ષિત પીવાનું પાણી: ભારતનું રેન્કિંગ 122 દેશોમાં 120માં નંબર પર
આજે ભારત સુરક્ષિત પીવાના પાણીની ઉપલબ્ધતાની બાબતમાં ૧૨૨ દેશોમાંથી ૧૨૦માં સ્થાન પર છે. માત્ર બે દેશોની સ્થિતિ આનાથી પણ વધુ ખરાબ છે. આ કોઈ ટેકનિકલ રિપોર્ટમાં દબાયેલો નજીવો આંકડો નથી; આ સભ્યતા પર એક ગંભીર કલંક છે.
શહેરો અને ગામડાઓને પણ પાણીએ વહેંચી દીધા
જળ ગુણવત્તા પર ભારતનું રેન્કિંગ એક ગંભીર સંકટને ઉજાગર કરે છે, જ્યાં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પાઇપથી સુરક્ષિત પાણીની અછત સૌથી વધુ છે (૮૪% ને આની જરૂરિયાત છે) અને તેઓ ભૂગર્ભ જળ પર અત્યંત નિર્ભર છે, જ્યારે શહેરી વિસ્તારોમાં ઝડપથી ભૂગર્ભ જળનું ક્ષરણ, સીવેજ/ઉદ્યોગથી પ્રદૂષણ અને અપૂરતી ટ્રીટમેન્ટ જેવી સમસ્યાઓ વધી રહી છે, જેનાથી ડાયરિયા અને ટાઇફોઇડ જેવી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ વધુ ખરાબ થઈ રહી છે. જલ જીવન મિશન જેવી સરકારી પહેલો હોવા છતાં, આ શહેર અને ગામડાઓમાં પાણીની ઉપલબ્ધતાના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ગુણવત્તામાં સ્પષ્ટ તફાવત દર્શાવે છે. PM નું જલ જીવન મિશન જો કે પાણી બચાવવા અને સંગ્રહ કરવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે.
माननीय प्रधानमंत्री श्री @narendramodi सर के ‘हर घर जल’ के संकल्प और मजबूत बनाते हुए, आज जल जीवन मिशन 2.0 के तहत जल शक्ति मंत्रालय एवं झारखंड सरकार के बीच MoU पर हस्ताक्षर किए गए।
इस अवसर पर झारखंड के माननीय मुख्यमंत्री श्री हेमंत सोरेन जी, माननीय जल शक्ति राज्य मंत्री श्री वी.… pic.twitter.com/mBrJDy8KZQ
— C R Paatil (@CRPaatil) June 2, 2026
PM ના જળ સંચય અભિયાન બનાવ્યો રેકોર્ડ
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના ‘Catch the Rain’ અને ‘જળ સંચય જનભાગીદારી’ ની અપીલ પછી દેશે માત્ર ૨૧ મહિનામાં આશરે ૧.૫ કરોડ જળ સંચય સ્ટ્રક્ચર્સ ઊભા કરી દીધા છે. કેન્દ્રીય જળ શક્તિ મંત્રી સીઆર પાટીલે જણાવ્યું કે ૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ ના રોજ શરૂ થયેલા ‘જળ સંચય જન ભાગીદારી અભિયાન’ (JSJB 2.0) એ ૩૧ મે ૨૦૨૬ સુધી અભૂતપૂર્વ સફળતા હાસલ કરી છે. તેમણે કહ્યું કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ લોકોને પોતાની કર્મભૂમિથી માતૃભૂમિ માટે જળ સંરક્ષણમાં યોગદાન આપવાની અપીલ કરી હતી અને દેશવાસીઓએ તેને મિશન બનાવી લીધું.
આંધ્ર, છત્તીસગઢ-MP નું શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન
આંધ્રપ્રદેશ ૩૧.૪૫ લાખ સ્ટ્રક્ચર્સની સાથે દેશમાં ટોચ પર છે. આના પછી છત્તીસગઢ (૨૭.૧૩ લાખ), મધ્યપ્રદેશ (૨૪.૬૯ લાખ) અને તેલંગાણા (૨૧.૦૮ લાખ) નું સ્થાન છે. રાજસ્થાન પણ ૯.૪૭ લાખ સ્ટ્રક્ચર્સની સાથે શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરી ચૂક્યું છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે નાના રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ પણ ઉત્સાહભેર ભાગ લીધો. ત્રિપુરામાં ૬૭ હજાર, પંજાબમાં ૬૭ હજાર, જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ૧૮ હજાર અને લદ્દાખમાં ૧૫૦ સ્ટ્રક્ચર્સ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. ચોમાસાના આગમનથી બરાબર પહેલા આ સિદ્ધિ દેશમાં ‘જળ ક્રાંતિ’ ની નવી વાર્તા લખી રહી છે.
