SC on CBSE 3 Language Policy: CBSEની 3 લેંગ્વેજ પૉલિસી 2027 સુધી સ્થગિત થશે કે નહીં? ગુરુવારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સ્કૂલોમાં થ્રી લેંગ્વેજ પૉલિસી લાગુ કરવાના મુદ્દે તીખી ચર્ચા થઈ. કોર્ટે સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઑફ એજ્યુકેશન (CBSE)ને હાલમાં ધોરણ 6ના બાળકો માટે ત્રણ ભાષા ભણવાનું 2027 સુધી ફરજિયાત ન કરવા અંગે વિચારણા કરવા કહ્યું છે.
ચીફ જસ્ટિસ સૂર્ય કાંત અને જસ્ટિસ જૉયમાલ્ય બાગચી તથા વી. મોહનાની બેન્ચે આ મામલાની સુનાવણી કરી. સુપ્રીમ કોર્ટે સવાલ ઉઠાવ્યો કે જો ધોરણ 7થી 10 સુધીના સ્ટુડન્ટ્સને થ્રી લેંગ્વેજ પૉલિસીમાંથી છૂટ આપવામાં આવી છે, તો ધોરણ 6ના બાળકોને રાહત કેમ આપી શકાય નહીં?
CBSEની 3 લેંગ્વેજ પૉલિસી પર વિવાદ શું છે?
વાસ્તવમાં, નેશનલ એજ્યુકેશન પૉલિસી (NEP) 2020 હેઠળ CBSEએ ધોરણ 6થી 9ના સ્ટુડન્ટ્સ માટે ત્રણ ભાષાઓ, જેમાં ઓછામાં ઓછી બે ભારતીય ભાષાઓ હોય, ભણવાનું ફરજિયાત કર્યું હતું. આ પૉલિસી લાગુ કરવામાં અનેક પ્રકારના પડકારો સામે આવ્યા છે.
- સ્કૂલોમાં ત્રીજી ભાષા ભણાવવા માટે શિક્ષકો અને સ્ટડી મટિરિયલની અછત હોવાની વાત કહેવામાં આવી રહી છે.
- સત્રની વચ્ચે અથવા તૈયારી વિના વધારાની ભાષા લાદવામાં આવવાથી વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓ પરેશાન છે.
- વિદ્યાર્થીઓ પાસે વિદેશી ભાષા પસંદ કરવાનો ઑપ્શન ત્યારે જ હતો જ્યારે તેઓ પહેલાં બે ભારતીય ભાષાઓ શીખી રહ્યા હોય.
7થી 10 સુધીના બાળકોને મળી હતી છૂટ
સુનાવણી દરમિયાન સરકારનો પક્ષ રજૂ કરી રહેલા એડિશનલ સૉલિસિટર જનરલ (ASG)એ કોર્ટને જણાવ્યું કે આ સમગ્ર મામલા અને ત્રણ ભાષાની પૉલિસી સાથે જોડાયેલી સમસ્યાઓ પર વિચાર કરવા માટે એક સ્પેશિયલ કમિટીનું ગઠન કરવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, ધોરણ 7થી 10 સુધીના વિદ્યાર્થીઓને આ પૉલિસીમાંથી પહેલેથી જ છૂટ આપવામાં આવી ચૂકી છે. માત્ર ધોરણ 6ના બાળકો માટે થ્રી લેંગ્વેજ પૉલિસી લાગુ કરવાની છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે પૂછ્યો તીખો સવાલ
ધોરણ 7થી 10ના બાળકોને છૂટ આપવાની વાત પર સુપ્રીમ કોર્ટે ASG ઐશ્વર્યા ભાટીને તીખો અને સીધો સવાલ કર્યો છે. જસ્ટિસ બાગચીએ કહ્યું કે કારણ કે આ એક રાષ્ટ્રીય પૉલિસી છે, તેથી તેમાં એક નિશ્ચિત સંસ્થાકીય માળખું કામ કરે છે. જો ધોરણ 7થી 10 સુધીના સ્ટુડન્ટ્સને છૂટ આપવામાં આવી ચૂકી છે, તો ધોરણ 6ના બાળકોને રાહત કેમ આપી શકાય નહીં?
આ અંગે ASGએ સરકારનો પક્ષ રજૂ કરતાં દલીલ કરી કે ધોરણ 6ના બાળકો ચાર વર્ષ બાદ બોર્ડ પરીક્ષા આપશે. તેથી તેમને અત્યારથી જ તૈયાર કરવું જરૂરી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે શું કહ્યું?
કોર્ટે ગુરુવારે CBSEને કહ્યું કે તે 2027થી શરૂ થનારા આગામી એકેડેમિક સેશનથી ધોરણ 6ના સ્ટુડન્ટ્સ માટે ત્રણ ભાષાઓ, જેમાં બે ભારતીય ભાષાઓનો સમાવેશ થાય, ભણવાની પૉલિસી લાગુ કરવા અંગે વિચારણા કરે. જસ્ટિસ બાગચીએ આગળ કહ્યું કે, ‘જો જે વિદ્યાર્થીઓ હાલમાં છઠ્ઠા ધોરણમાં છે, તેઓ આ વર્ષથી ત્રણ ભાષાઓ ભણવા માંગે છે, તો તેમને તેની મંજૂરી આપી શકાય છે.’
CBSE તરફથી ASGએ કહ્યું કે બોર્ડ આ સૂચન પર વિચારણા કરશે અને આ મુદ્દે એક નોટ રજૂ કરશે. બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ સૂચનો સ્ટેકહોલ્ડર્સના અધિકારો અને દલીલો પર કોઈપણ પક્ષપાત વિના આપવામાં આવ્યા હતા, અને મુખ્ય કાનૂની મુદ્દાઓ પર બાદમાં નિર્ણય લેવામાં આવશે.
આ પહેલાં કેન્દ્ર અને CBSEએ બેન્ચને જણાવ્યું હતું કે તેઓ ધોરણ 6ના સ્ટુડન્ટ્સ માટે ત્રણ ભાષાઓ ભણવાની પૉલિસી લાગુ કરવાના સૂચનો પર કામ કરી રહ્યા હતા. 27 મેના રોજ, સુપ્રીમ કોર્ટ આ પૉલિસીને પડકારતી અરજી પર વિચાર કરવા માટે સંમત થઈ હતી અને કેન્દ્ર, CBSE તથા NCERTને નોટિસ જાહેર કરીને તેમની પાસેથી જવાબ માંગ્યો હતો.
