દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણી 2025 માટે મતદાન 5 ફેબ્રુઆરીએ સમાપ્ત થયું. આ વખતે પણ દિલ્હીમાં ત્રણ મહત્વના પક્ષો વચ્ચે સંપૂર્ણ રાજકીય લડાઈ જોવા મળી હતી, આ પક્ષો છે- શાસક આમ આદમી પાર્ટી, કોંગ્રેસ અને ભારતીય જનતા પાર્ટી. આવી સ્થિતિમાં આ ત્રણેય પક્ષો દ્વારા કરવામાં આવી રહેલા દાવાઓ વચ્ચે એક્ઝિટ પોલમાં ચોંકાવનારા અંદાજો સામે આવ્યા છે.
મોટાભાગના એક્ઝિટ પોલ મુજબ આ વખતે દિલ્હીમાં ભાજપની સરકાર બનવા જઈ રહી છે. દિલ્હીની 70 બેઠકોમાંથી, મેટ્રિક્સે શાસક આમ આદમી પાર્ટીને 32 થી 37 બેઠકો, ભાજપને 35 થી 40 બેઠકો અને કોંગ્રેસને 1 બેઠકની આગાહી કરી છે. જ્યારે ચાણક્યએ પણ પોતાના એક્ઝિટ પોલમાં ભાજપ સરકારની ભવિષ્યવાણી કરી છે. ચાણક્યના મતે આમ આદમી પાર્ટીને 25 થી 28 સીટો, બીજેપીને 39 થી 44 સીટો અને કોંગ્રેસને 2 થી 3 સીટો મળી શકે છે.
પોલ ડેરીએ પણ એક્ઝિટ પોલમાં દિલ્હીમાં ભાજપની સરકાર બનવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે. આ હિસાબે આમ આદમી પાર્ટીને 18થી 25 બેઠકો, ભાજપને 42થી 50 અને કોંગ્રેસને 2 બેઠકો મળી શકે છે. તો, JVC મુજબ, આમ આદમી પાર્ટીને 25 થી 28 બેઠકો, ભાજપને 35 થી 40 બેઠકો મળી શકે છે જ્યારે કોંગ્રેસને દિલ્હીમાં 2 થી 3 બેઠકો મળી શકે છે.
તો ત્યાં બે એક્ઝિટ પોલ છે જેમાં આમ આદમી પાર્ટીએ સરકાર બનાવવાનો દાવો કર્યો છે, આ છે વી પ્રેસિડેન્ટ અને માઇન્ડ બ્રિંક. વી પ્રેસિડેન્ટના જણાવ્યા અનુસાર દિલ્હીમાં આમ આદમી પાર્ટીને 46 થી 52 સીટ, બીજેપીને 18 થી 23 સીટ મળી શકે છે જ્યારે કોંગ્રેસને 1 સીટ મળી શકે છે. જ્યારે માઇન્ડ બ્રિંકે તેના એક્ઝિટ પોલમાં આમ આદમી પાર્ટીના પક્ષમાં 44 થી 49 બેઠકો, ભાજપની તરફેણમાં 21 થી 25 બેઠકો અને કોંગ્રેસના ખાતામાં 1 બેઠકનો અંદાજ લગાવ્યો છે.
નિષ્ણાતો શું કહે છે
વાસ્તવમાં, એક્ઝિટ પોલમાં દિલ્હીની મોટાભાગની સીટો પર ત્રિકોણીય મુકાબલો થશે. આ સિવાય દિલ્હીની ચૂંટણીમાં પૂર્વાંચલના લોકોનો ઘણો પ્રભાવ છે, પરંતુ આ વખતે તેમના મતોનું વિભાજન થઈ રહ્યું છે. પૂર્વાંચલી વોટ ભાજપની સાથે કોંગ્રેસને જશે, જે કેજરીવાલને અગાઉ મળ્યો હતો.
આ સિવાય સર્વેમાં કોંગ્રેસની સ્થિતિ શૂન્ય દેખાઈ રહી હોવા છતાં તેઓ 5 થી 8 બેઠકો જીતી શકે છે. આ બેઠકો મુસ્તફાબાદ, સીલમપુર જેવી બેઠકો છે. દિલ્હીમાં એવી ઘણી જગ્યાઓ છે જ્યાં કોંગ્રેસ સીટો જીતી શકે છે. આ ઉપરાંત છેલ્લી ચૂંટણીમાં ભાજપને આઠ બેઠકો મળી હતી, આવી સ્થિતિમાં જો ભાજપની વોટ ટકાવારી વધે તો અહીં કડક મુકાબલો થશે અને આ ચૂંટણીમાં આમ આદમી પાર્ટી સત્તા ગુમાવે તેવી શક્યતા છે.
જ્યારે દિલ્હી એક્ઝિટ પોલ પર દિલ્હી યુનિવર્સિટીના પોલિટિકલ સાયન્સના પ્રોફેસર ડૉ. રચના પ્રસાદનું કહેવું છે કે ઘણા એવા મુદ્દા છે જે આમ આદમી પાર્ટી વિરુદ્ધ કામ કરી રહ્યા છે. તેમાંથી એક છે સત્તા વિરોધી અને કેજરીવાલ દ્વારા આપવામાં આવેલા વચનો પૂરા ન કરવા.
રચના પ્રસાદ કહે છે કે રસ્તા અને પાણી જેવા મુખ્ય મુદ્દા રહ્યા. ઘણી જગ્યાએ પાણી ચોખ્ખું આવતું ન હતું, તો ઘણી જગ્યાએ રસ્તાઓ એવા બની ગયા હતા કે લોકો માટે ચાલવું મુશ્કેલ બની ગયું હતું. આવી સ્થિતિમાં ભાજપની તકો પહેલા કરતા સારી દેખાઈ રહી છે. કોંગ્રેસ લડાઈમાં ઉતરી છે, તેથી આ ચૂંટણીમાં આમ આદમી પાર્ટીને નુકસાન થવાની સંભાવના છે.
ત્રિકોણીય હરીફાઈથી ભાજપને ફાયદો
રુમાન હાશ્મી વધુમાં કહે છે કે જો કોંગ્રેસ પાર્ટી 7 થી 8 સીટો મેળવવામાં સફળ થાય છે તો શક્ય છે કે આમ આદમી પાર્ટી તેની સાથે સરકાર બનાવવામાં સફળ થાય. પરંતુ વોટ પેટર્નની વાત કરીએ તો પૂર્વ દિલ્હીમાં આમ પાર્ટી અને ભાજપ વચ્ચે સ્પર્ધા છે. મુસ્લિમ હોટ સીટ ઓખલામાં હરીફાઈ ત્રિકોણીય બની છે. ઓવૈસીની પાર્ટી AIMIMના નેતા અને ઓખલાથી ઉમેદવાર શફીકુર રહેમાન લાંબા સમયથી જેલમાં છે. આ રીતે તેમને સહાનુભૂતિના મત મળતા જોવા મળી રહ્યા છે. મતલબ કે મત એકતરફી કોઈ એક પક્ષને નથી જતા.
અહીં શાહીન બાગમાં કોંગ્રેસને સારી સંખ્યામાં વોટ મળ્યા છે. જ્યારે ઓવૈસીની પાર્ટી અને કેજરીવાલની પાર્ટીને પણ વોટ મળ્યા છે. જો તમે જામિયા વિસ્તારની બહાર જાઓ, જેમ કે બાદલપુર, જેતપુર, મહારાણી બાગ અથવા તૈમૂર નગર જ્યાં મુસ્લિમ વસ્તી ઘણી ઓછી છે, તો તે જગ્યાઓ પર ભાજપ અને આદમી પાર્ટી વચ્ચે સીધો મુકાબલો થશે. શક્ય છે કે કોંગ્રેસને પણ કેટલાક મતો મળે. આવી ઘણી બેઠકો પર ત્રિકોણીય હરીફાઈનો ફાયદો ભાજપને મળ્યો છે.
આ ચૂંટણીમાં અન્ય એક પરિબળ એ હતું કે કોંગ્રેસ અને ઓવૈસીની પાર્ટીએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે કેજરીવાલ એક વખત પણ મુસ્લિમ મતદારોના વિસ્તારમાં નથી ગયા. આવી સ્થિતિમાં મુસ્લિમોનો ગુસ્સો પણ આમ આદમી પાર્ટી પર ફાટી નીકળ્યો છે. કેટલાક મુસ્લિમો ભાજપ સાથે જોડાયેલા છે, તેઓ પણ ભાજપને મત આપે છે.
આ વખતે વિધાનસભાની 70 બેઠકો માટે 699 ઉમેદવારો મેદાનમાં હતા અને આ માટે 13 હજાર 766 પોલિંગ બૂથ બનાવવામાં આવ્યા હતા. દિલ્હીમાં લગભગ 1.56 કરોડ મતદારો છે. દિલ્હીમાં છેલ્લી વખત એટલે કે 2020માં કુલ 62.59 ટકા મતદાન થયું હતું. જો કે, જો આપણે દિલ્હીમાં થયેલા છેલ્લા બે એક્ઝિટ પોલની આગાહીઓ પર નજર કરીએ, તો તેમાંથી લગભગ 99 ટકા સાચા પડ્યા છે.
જો કે, છેલ્લી બે ચૂંટણીઓની જેમ આ વખતે પણ આમ આદમી પાર્ટી જંગી જીતનો દાવો કરી રહી છે. જ્યારે, ભાજપ અને કોંગ્રેસને આશા છે કે તેઓ આ વખતે ચોક્કસપણે સારું પ્રદર્શન કરશે. જોકે, મોટાભાગના એક્ઝિટ પોલ ખોટા સાબિત થયા છે. પરંતુ જ્યારે આપણે દિલ્હીની ચૂંટણીની વાત કરીએ તો 2015 અને 2020 બંને ચૂંટણીમાં એક્ઝિટ પોલની આગાહીઓ એકદમ સાચી પડી છે. 2015 માં, ભાજપે 70 માંથી 67 બેઠકો જીતી હતી, જ્યારે ભાજપ માત્ર 3 બેઠકો સુધી મર્યાદિત હતી જ્યારે કોંગ્રેસ ખાલી હાથે રહી હતી.
તેવી જ રીતે, 2020ની ચૂંટણી દરમિયાન, એક્ઝિટ પોલમાં આમ આદમી પાર્ટીની જીતનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં પણ આમ આદમી પાર્ટીએ અપેક્ષા કરતાં વધુ પ્રદર્શન કર્યું હતું
