લોકસભા ચૂંટણી માટે મતદાનના દિવસે પડેલા મતોની સંખ્યા અને તેના દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા અંતિમ આંકડામાં તફાવતને લઈને હોબાળો મચી ગયો છે. જે અંગે ચૂંટણી પંચના અધિકારીઓએ બુધવારે જણાવ્યું હતું કે મતદાનમાં ‘પરિવર્તન’ની કોઈપણ ગણતરી મતદાનના બીજા દિવસે અપડેટ કરાયેલા આંકડા અને થોડા દિવસો પછી જાહેર કરવામાં આવેલા અંતિમ આંકડા વચ્ચેના તફાવતના આધારે થવી જોઈએ. આ સાથે તેમણે કહ્યું કે અપડેટેડ નંબર અને મતદાનના બીજા દિવસે અંતિમ નંબર વચ્ચેનો તફાવત માત્ર થોડા લાખનો છે. વાસ્તવમાં કોંગ્રેસે વોટિંગમાં 1.07 કરોડના વધારા પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેઓએ મતદાનના દિવસે ચૂંટણી પંચની એપ પર દર્શાવેલ સંખ્યા અને અંતિમ મતદાન ડેટા વચ્ચેની વિસંગતતા તરફ ધ્યાન દોર્યું છે.
કોંગ્રેસની ચિંતા પર, ચૂંટણી અધિકારીઓએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ કેસને ટાંકીને રેકોર્ડ પર ટિપ્પણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. જો કે, તેમણે નોંધ્યું હતું કે મતદાન દિવસના નંબરોને બીજા દિવસે નોંધાયેલા નંબરોથી અલગ કરીને જોવું ખોટું હતું. આનું કારણ એ છે કે દૂરસ્થ મતદાન મથકોમાંથી મતદાનની વિગતો સામાન્ય રીતે મતદાનના દિવસે ઉપલબ્ધ હોતી નથી. જો બીજા દિવસ સુધીમાં તમામ મતદાન મથકો પરથી મતોની વિગતો આવે તો તે બીજા દિવસે અપલોડ કરવામાં આવે છે. જેના કારણે સંખ્યાઓમાં થોડો તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે.
મતદારોના મતદાનમાં શું તફાવત છે?
મતદાનમાં ટકાવારીમાં કેટલો તફાવત છે?
ચૂંટણી પંચ દ્વારા જાહેર કરાયેલા ‘અંતિમ’ આંકડાઓની તુલનામાં અપડેટ કરાયેલા મતદાન ડેટામાં સંપૂર્ણ શરતો અને ટકાવારીમાં કોઈ નોંધપાત્ર તફાવત જોવા મળ્યો નથી. ઉદાહરણ તરીકે, પ્રથમ તબક્કા દરમિયાન, મતદાનના દિવસે (એપ્રિલ 19) કુલ મતદાન ટકાવારી 63.5% હતી, પરંતુ જ્યારે બીજો દિવસ આવ્યો, ત્યારે બીજા દિવસે કુલ મતદાન ટકાવારી વધીને 66.1% થઈ ગઈ. જોકે, અંતિમ મતદાનની ટકાવારી યથાવત રહી હતી. પ્રથમ ત્રણ તબક્કામાં સમાન વલણ જોવા મળ્યું હતું. જો કે, ચોથા તબક્કામાં અંતિમ મતદાનની ટકાવારી અગાઉના 68.9%ના આંકડાથી નજીવો વધીને 69.2% થઈ છે. અપડેટેડ ડેટામાં આ તબક્કા દરમિયાન સૌથી વધુ વધારો જોવા મળ્યો હતો. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ દિવસ પછીના ઊંચા મતદાનને કારણે હતું, જેના કારણે ઘણા કેન્દ્રો પર મતદાનનો સમયગાળો લંબાવવો પડ્યો હતો.
ચૂંટણી અધિકારીઓએ ઉચ્ચ સ્તરના સુધારાના દાવાઓને રદિયો આપવા માટે 2019ના ડેટાને ટાંક્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે 2019 માં તમામ તબક્કામાં, મતદાનના દિવસે સાંજે પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જાહેર કરાયેલા આંકડા અને ચૂંટણી પંચ દ્વારા જાહેર કરાયેલા અંતિમ આંકડા વચ્ચેનો તફાવત 1.5% અને 3.4% ની વચ્ચે હતો. ચૂંટણી પંચના એક સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે બૂથ પર મતદાન પૂર્ણ થયા પછી, મતદાન પક્ષો ફોર્મ 17C સાથે સંબંધિત રિટર્નિંગ ઓફિસર પાસે આવે છે. આ ફોર્મમાં મતોની ચોક્કસ સંખ્યા ચોક્કસ લખેલી છે. અધિકારીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે દરેક મતદાન મથક પર કુલ મતદાનમાં કોઈ ફેરફાર કે વધારાનો કોઈ પ્રશ્ન નથી કારણ કે વિગતો ફોર્મ 17Cમાં નોંધાયેલી છે અને પોલિંગ એજન્ટને આ ફોર્મની સહી કરેલી નકલો પ્રાપ્ત થાય છે.
by : Reena brahmbhatt
