by : Reena brahmbhatt
દેશમાં કોઈકને કોઈ ઠેકાણે ચૂંટણીઓ યોજાતી રહે છે.હાલમાં દેશમાં ક્યાંકને ક્યાંક પેટા ચૂંટણીઓ ચાલી રહી છે.જેમાં લોકસભામાં બીજેપીને તેના ગઢ સમા ઉત્તરપ્રદેશમાં જબરદસ્ત ફટકો પડ્યા બાદ હજી કળ વળી નથીઅને હમણાં પેટા ચૂંટણીના આવેલ પરિણામોમાં પણ બદ્રીનાથમાં જ બીજેપીને હારને પગલે બીજેપીનું મોવડીમંડળ પણ સ્તબ્ધ છે.ત્યારે હવે યુપીની કેટલીક વિધાનસભા બેઠકો પર ચૂંટણીઓ યોજવા જઈ રહી છે.ત્યારે હમણાં લખનઉમાં પણ આ અંગે બેઠક યોજાઈ હતી.વિશેષમાં ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે આજે ભાજપના ક્વોટા મંત્રીઓની બેઠક બોલાવી છે. બેઠકનો મુખ્ય એજન્ડા રાજ્યની 10 બેઠકો પર યોજાનારી પેટાચૂંટણીનો છે. તેથી સાથી પક્ષોના મંત્રી આશિષ પટેલ અને સંજય નિષાદને પણ આ બેઠકમાં બોલાવવામાં આવ્યા છે. હકીકતમાં, ભાજપે જે 16 મંત્રીઓને તમામ 10 બેઠકોની જવાબદારી સોંપી છે તેમાં આશિષ પટેલ અને સંજય નિષાદનો સમાવેશ થાય છે.
યુપીમાં લોકસભા ચૂંટણીના પરિણામો ભાજપની અપેક્ષા મુજબ આવ્યા ન હતા, જ્યારે આ જ મહિનામાં 7 રાજ્યોની 13 બેઠકો પર પેટાચૂંટણી યોજાઈ હતી, જેના પરિણામો પણ ભાજપની ટેન્શનમાં વધારો કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં ભાજપ અને મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ પેટાચૂંટણીની તૈયારીમાં કોઈ કસર છોડવા માંગતા નથી.
ભાજપ માટે પેટાચૂંટણી આસાન નહીં હોય
ઉત્તર પ્રદેશમાં જે 10 બેઠકો માટે પેટાચૂંટણી યોજાવાની છે, તેમાંથી 5 બેઠકો સમાજવાદી પાર્ટી પાસે હતી, બાકીની 5 બેઠકો ભાજપ અને તેના સહયોગીઓ પાસે હતી. એટલે કે હરીફાઈ બરાબર હોવી જોઈએ, પરંતુ લોકસભાની ચૂંટણી પછી સમીકરણો બદલાઈ ગયા છે. યુપીમાં માત્ર ભાજપની બેઠકો જ ઘટી નથી પરંતુ તેનો વોટ શેર પણ ઘટીને 41 ટકા થઈ ગયો છે. એટલું જ નહીં, આ ચૂંટણીમાં એસસી-એસટી અને ઓબીસી મતદારો પણ બીજેપીથી અલગ થતા દેખાયા, જેના પછી માની શકાય કે પેટાચૂંટણી ભાજપ માટે આસાન નહીં હોય.
તમામ 10 બેઠકો જીતવાનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે
રવિવારે (14 જુલાઈ) લખનૌમાં યોજાયેલી બીજેપી રાજ્ય કાર્યકારિણીની બેઠકમાં સીએમ યોગીએ તમામ સીટો પર પેટાચૂંટણી જીતવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું હતું. આ માટે સરકારના મંત્રીઓ ઉપરાંત ભાજપની દરેક બેઠકની જવાબદારી સંગઠનના દરેક અધિકારીને સોંપવામાં આવી છે. તાજેતરમાં જ પાર્ટીના પ્રદેશ અધ્યક્ષ ભૂપેન્દ્ર સિંહ ચૌધરી અને સંગઠન મહાસચિવ ધરમપાલ સિંહે પણ પેટાચૂંટણી માટે ચૂંટણીની રણનીતિ નક્કી કરી હતી. હવે મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે પેટાચૂંટણીની તૈયારી માટે બેઠક બોલાવી છે.
પેટાચૂંટણીની જવાબદારી તેમને સોંપવામાં આવી છે
ભાજપે યોગી સરકારના મંત્રી અનિલ કુમાર, સોમેન્દ્ર તોમર અને કેપી મલિકને મીરાપુર સીટ માટે પ્રભારી બનાવ્યા છે. મંત્રીઓ ધરમપાલ સિંહ, જેપીએસ રાઠોડ, જસવંત સૈની, ગુલાબ દેવીને કુંડારકી વિધાનસભા બેઠક પરની પેટાચૂંટણી માટે જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. ભાજપે ગાઝિયાબાદ સીટનો પ્રભાર મંત્રીઓ સુનીલ શર્મા, બ્રિજેશ સિંહ, કપિલદેવ અગ્રવાલને આપ્યો છે.
ખેર, બેઠક જીતવાની જવાબદારી મંત્રી લક્ષ્મીનારાયણ ચૌધરી અને સંદીપ ચૌધરીની છે. પાર્ટીએ તેમને ખેર સીટના પ્રભારી બનાવ્યા છે. કરહાલ સીટ અંગે ભાજપે મંત્રી જયવીર સિંહ, યોગેન્દ્ર ઉપાધ્યાય અને અજીલ પાલ સિંહને પ્રભારી બનાવ્યા છે. મંત્રીઓ સુરેશ ખન્ના અને નીતિન અગ્રવાલને સિસમાઉ સીટના પ્રભારી બનાવવામાં આવ્યા છે.
મંત્રીઓ રાકેશ સચન અને દયાશંકર સિંહને ફૂલપુર સીટના પ્રભારી બનાવવામાં આવ્યા છે. મંત્રીઓ સૂર્યપ્રતાપ શાહી, મયંકેશ્વર સિંહ, ગિરીશ યાદવ અને સતીશ શર્માને મિલ્કીપુર બેઠક માટે પ્રભારી નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. મંત્રીઓ સ્વતંત્ર દેવ સિંહ, સંજય નિષાદ અને દયાશંકર મિશ્રાને કટેરી માટે પ્રભારી બનાવવામાં આવ્યા છે, જ્યારે મંત્રીઓ અનિલ રાજભર, આશિષ પટેલ, રવિન્દ્ર જયસ્વાલ અને રામકેશ નિષાદને માઝવાન બેઠક માટે જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે.
10 વિધાનસભા બેઠકો પર પેટાચૂંટણીનું કારણ
એમએલએમાંથી સાંસદ બનેલા નેતાઓના રાજીનામાને કારણે ઉત્તર પ્રદેશની કટેહારી, મિલ્કીપુર, કરહાલ, ફુલપુર, મઝવાન, ગાઝિયાબાદ, મીરાપુર, કુંડારકી અને ખેર વિધાનસભા બેઠકો પર પેટાચૂંટણી યોજાવાની છે. કાનપુરની સિસમાઉ સીટ પર પેટાચૂંટણીનું કારણ ધારાસભ્ય ઈરફાન સોલંકીને મળેલી 7 વર્ષની સજા છે. વાસ્તવમાં, સીસામાઉના સમાજવાદી પાર્ટીના ધારાસભ્ય, ઇરફાન સોલંકીને 2 વર્ષ જૂના અગ્નિદાહના કેસમાં 7 વર્ષની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી, ત્યારબાદ તેમની વિધાનસભાની સદસ્યતા રદ કરવામાં આવી હતી.
પેટાચૂંટણીની બેઠકોનું સમીકરણ સમજો
અખિલેશ યાદવના રાજીનામાના કારણે મૈનપુરી જિલ્લાની કરહાલ સીટ પર પેટાચૂંટણી યોજાવાની છે. અખિલેશ યાદવ કન્નૌજથી લોકસભા ચૂંટણી જીત્યા છે, કરહાલ સીટ તેમના રાજીનામા બાદ ખાલી પડી છે. અખિલેશ યાદવ આ બેઠક પરથી તેમના ભત્રીજા તેજ પ્રતાપને મેદાનમાં ઉતારવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. ભાજપે આ બેઠક પર એક મજબૂત ઉમેદવારને મેદાનમાં ઉતારવાની જરૂર છે જે માત્ર ભાજપની વોટબેંક જાળવી રાખશે નહીં પરંતુ અખિલેશ કેમ્પના મતોમાં પણ ખાડો કરી શકશે.
અયોધ્યાની મિલ્કીપુર વિધાનસભા બેઠક એવી બેઠક છે જ્યાંથી સમાજવાદી પાર્ટીના અવધેશ પ્રસાદ 9 વખત ધારાસભ્ય રહી ચૂક્યા છે. લોકસભા ચૂંટણીમાં અવધેશ પ્રસાદે ફૈઝાબાદ (અયોધ્યા) બેઠક પરથી ચૂંટણી જીતીને પોતાનો ઝંડો ઊંચો કર્યો છે. ધારાસભ્ય પદ પરથી રાજીનામું આપ્યા બાદ ખાલી પડેલી મિલ્કીપુર સીટ પર સમાજવાદી પાર્ટી તેમના પુત્ર અજીત પ્રસાદને ચૂંટણી લડાવી શકે છે. લોકસભા ચૂંટણીમાં અયોધ્યા બેઠક પર મળેલી જીતથી વિપક્ષ ઉત્સાહિત છે, તેથી ભાજપ ઓછામાં ઓછી વિધાનસભા પેટાચૂંટણીમાં આ બેઠક જાળવી રાખવા માંગે છે.
મુરાદાબાદ જિલ્લાની કુંદરકી કુંડારકી બેઠક સંભલ લોકસભામાં આવે છે, તેની મુસ્લિમ બહુમતીને કારણે, આ બેઠક સમાજવાદી પાર્ટીનો ગઢ માનવામાં આવે છે. સમાજવાદી પાર્ટીના ઝિયાઉર રહેમાન બર્ક અહીંથી ધારાસભ્ય હતા, જે લોકસભા ચૂંટણીમાં સંભલથી જીતીને સાંસદ બન્યા હતા. આવી સ્થિતિમાં આ સીટ પણ ભાજપ માટે મોટો પડકાર સાબિત થશે, જોકે આરએલડી સાથે આવવાથી આ સીટ પર ભાજપને થોડો ફાયદો મળી શકે છે.
કઠારી આંબેડકર નગરની આ બેઠક પણ સમાજવાદી પાર્ટી પાસે હતી. સપાના વરિષ્ઠ નેતા લાલજી વર્મા અહીંથી ધારાસભ્ય હતા અને આ વખતે તેઓ આંબેડકર નગરથી સાંસદ તરીકે ચૂંટાયા છે. લાલજી વર્માના રાજીનામાને કારણે ખાલી પડેલી આ બેઠક પણ ભાજપ માટે મુશ્કેલ બેઠકો પૈકીની એક છે.
ગાઝિયાબાદ ગાઝિયાબાદના સાંસદ અતુલ ગર્ગ આ બેઠક પરથી ધારાસભ્ય હતા. સાંસદ બન્યા બાદ ગાઝિયાબાદ વિધાનસભા સીટ પર પેટાચૂંટણી થવાની છે. કોંગ્રેસ અને સમાજવાદી પાર્ટીએ સાથે મળીને લોકસભાની ચૂંટણી લડી હતી અને ડોલી શર્માને સંયુક્ત ઉમેદવાર તરીકે ઉતારી હતી. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે પેટાચૂંટણીમાં પણ બંને પક્ષો સામાન્ય ઉમેદવાર ઉભા કરીને આ બેઠક જીતવા માટે તેમની સંપૂર્ણ તાકાત લગાવશે.
મીરાપુર મુઝફ્ફરનગર બેઠક ભાજપના સહયોગી આરએલડી પાસે હતી, પરંતુ આરએલડીએ સમાજવાદી પાર્ટી સાથે ગઠબંધન કરીને આ બેઠક જીતી હતી. આવી સ્થિતિમાં સમીકરણો સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયા હોવાથી આ બેઠક પણ ભાજપ માટે આસાન નહીં હોય. આ સીટ પરથી આરએલડીના ધારાસભ્ય ચંદન સિંહ હવે બિજનૌરથી સાંસદ બની ગયા છે અને મુસ્લિમ બહુમતીને કારણે આ સીટ પર કોંગ્રેસ અને સમાજવાદી પાર્ટીની આશા વધી ગઈ છે.
અલીગઢની ખેર સીટ પણ ભાજપે કબજે કરી હતી. 2022ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપના અનુપ પ્રધાન વાલ્મિકી ખેર બેઠક પરથી ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા. તેમણે લોકસભા ચૂંટણીમાં હાથરસ બેઠક જીતીને સંસદમાં પ્રવેશ કર્યો હતો. ધારાસભ્ય પદેથી રાજીનામું આપતા ખેરમાં પેટાચૂંટણી યોજાવાની છે. અનુપ વાલ્મિકીએ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં બસપાના ઉમેદવાર ચારુને હરાવ્યા હતા, હવે જ્યારે બીએસપી સુપ્રીમો માયાવતીએ પણ પેટાચૂંટણી લડવાનો નિર્ણય લીધો છે, ત્યારે અહીં મુકાબલો રસપ્રદ બની શકે છે.
ફુલપુર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપે ફૂલપુર બેઠક જીતી હતી, પ્રવીણ પટેલ હવે ફુલપુર લોકસભા બેઠક પરથી સાંસદ તરીકે ચૂંટાયા છે. પ્રવીણના ધારાસભ્ય પદેથી રાજીનામું આપવાના કારણે અહીં પેટાચૂંટણી થવાની છે. આ બેઠક માટે ભાજપમાંથી અનેક દાવેદારો છે, તેથી પક્ષ કયા ઉમેદવાર પર દાવેદારી કરશે તે જોવાનું રહ્યું.
ભાજપના સહયોગી નિષાદ પાર્ટીના ડો. વિનોદ કુમાર બિંદ મિર્ઝાપુરની મઝવાન બેઠક પરથી વિધાનસભા ચૂંટણી જીત્યા હતા. હવે તેઓ ભદોહીથી સાંસદ બન્યા છે. આવી સ્થિતિમાં ભાજપ આ બેઠક પર પોતાનો ઉમેદવાર ઉતારે છે કે પછી સાથી પક્ષ નિષાદને તક આપે છે તે જોવાનું રહેશે.
10 બેઠકોમાંથી સિસામાઉ એકમાત્ર એવી બેઠક છે જ્યાં વર્તમાન ધારાસભ્યને ગેરલાયક ઠેરવવાને કારણે પેટાચૂંટણી યોજાવાની છે. સમાજવાદી પાર્ટીના ધારાસભ્ય ઈરફાન સોલંકીને સજા ફટકાર્યા બાદ આ બેઠક ખાલી પડી છે. માનવામાં આવે છે કે પેટાચૂંટણી માટે અખિલેશ ઈરફાન સોલંકીની પત્ની નસીમ સોલંકીને ટિકિટ આપી શકે છે.
પેટાચૂંટણીના કારણે ભાજપ બેકફૂટ પર?
સમાજવાદી પાર્ટીના અધ્યક્ષ અને કન્નૌજના સાંસદ અખિલેશ યાદવે ભાજપ સરકાર પર જોરદાર નિશાન સાધ્યું છે. અખિલેશે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર લખ્યું છે અખિલેશ યાદવે કહ્યું છે કે સરકારે આ આદેશને સંપૂર્ણપણે રદ કરવો જોઈએ. તેમણે એમ પણ લખ્યું છે કે, “ભાજપનો અસલી ચહેરો શિક્ષકો અને સામાન્ય જનતા સમક્ષ જાહેર થઈ ગયો છે. શિક્ષકો અને સામાન્ય જનતા માત્ર પેટાચૂંટણીમાં જ નહીં પરંતુ આગામી દરેક ચૂંટણીમાં ભાજપને હરાવશે. ભાજપ સરકારની મનસ્વીતાના બુલડોઝર પર જનતાએ લોકશક્તિના બુલડોઝરનો ઉપયોગ કર્યો છે.
