Bio Solar System Benefits: સોલાર વિશે તમે ચોક્કસ સાંભળ્યું હશે, પરંતુ શું તમે Bio-Solarનું નામ સાંભળ્યું છે? હકીકતમાં આ એવી સોલાર સિસ્ટમ છે, જે લીલાછમ છોડ સાથે મળીને કામ કરે છે. Renewable Energyની દુનિયામાં આ નવા પ્રયોગને જ Bio Solar નામ આપવામાં આવ્યું છે. જ્યારે સોલાર સિસ્ટમ છત પર લગાવવામાં આવે, તો તેને Bio Solar Roof નામ આપવામાં આવે છે. તેનાથી ખૂબ વધારે ગરમીમાં તમારા સોલાર પેનલની ક્ષમતા વધી જાય છે.
આ જ કારણ છે કે ઘણા દેશોમાં હવે લોકો કાં તો સોલાર પેનલ એવી જગ્યાએ લગાવવા લાગ્યા છે, જ્યાં સારી એવી હરિયાળી હોય અને જો આવું શક્ય ન હોય, તો સોલાર પેનલની આસપાસ ઘણા છોડ અને હરિયાળીની વ્યવસ્થા કરવામાં આવે છે.
શું છે બાયો સોલાર ટેકનોલોજી?
બાયો સોલાર ફોટોવોલ્ટેઇક પેનલ્સ અને ગ્રીન રૂફનું મિશ્રણ છે. સરળ ભાષામાં કહીએ તો, તેમાં સીધા સોલાર પેનલને છત પર કસીને લગાવવામાં આવતા નથી, પરંતુ પહેલાં છત પર માટી અને હરિયાળીની એક પરત પાથરવામાં આવે છે. તેનાથી થોડી ઊંચાઈ પર સોલાર પેનલ લગાવવામાં આવે છે. આ બંને સિસ્ટમ એકબીજાને સપોર્ટ કરે છે. ખૂબ વધારે ગરમીમાં છોડ નીચેની જમીન અને પેનલ્સની આસપાસનું તાપમાન નિયંત્રણમાં રાખે છે. જ્યારે પેનલ્સ છોડને સીધા સૂર્યપ્રકાશથી બચાવીને હળવો છાંયડો આપે છે.
બાયો સોલાર કેવી રીતે અલગ છે?
- હકીકતમાં કોઈ સામાન્ય સોલાર સિસ્ટમ અને બાયો સોલાર વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત તેમના બેઝ એટલે કે આધાર અને કામ કરવાની રીતનો છે.
- સામાન્ય સોલાર સિસ્ટમ કોંક્રીટ, ટીન શેડ અથવા ડામરની ગરમ છત પર લગાવવામાં આવે છે. જ્યારે બાયો સોલાર સિસ્ટમ માટી, સેડમ અથવા ખાસ પ્રકારના ઔષધીય અને નાના છોડની જીવંત પરત પર આધારિત હોય છે.
- કોંક્રીટની છતો તીવ્ર સૂર્યપ્રકાશમાં 50 ડિગ્રી સુધી ગરમ થઈ જાય છે. ખૂબ વધારે ગરમ થઈ જવાના કારણે પેનલ પોતાની ક્ષમતા ગુમાવવા લાગે છે.
- જ્યારે બાયો સોલારમાં છોડ પોતાના પાંદડામાંથી પાણીની વરાળ છોડતા રહે છે, જેના કારણે છત અને પેનલની આસપાસની હવા કુદરતી રીતે ઠંડી રહે છે.
- કહેવાનો અર્થ એ છે કે જ્યાં સામાન્ય સોલાર પેનલ માત્ર વીજળી બનાવે છે, ત્યાં બાયો સોલાર પેનલ ઇમારતનું ઇન્સ્યુલેશન અને પર્યાવરણ પણ વધુ સારું બનાવે છે.
શું બાયો સોલાર ખરેખર ફાયદાકારક છે?
- વિવિધ રિસર્ચ અને રિપોર્ટ્સનો દાવો છે કે બાયો સોલારના કારણે સોલાર પેનલ 5%થી 15% સુધી વધુ વીજળી બનાવી શકે છે. મોટાભાગના પેનલ 25 ડિગ્રી તાપમાને સારી રીતે કામ કરે છે, જ્યારે વધારે ગરમીમાં તેઓ પોતાની ક્ષમતા ગુમાવે છે. આવી સ્થિતિમાં બાયો સોલારમાં ઉપયોગમાં લેવાતી હરિયાળી સોલાર પેનલની ક્ષમતાને પણ જાળવી રાખે છે અને તાપમાન નિયંત્રણ કરીને વધુ વીજળી બનાવવામાં પણ મદદ કરે છે.
- સોલાર પેનલની નીચે હરિયાળીની ચાદર પાથરી દેવાથી સૂર્યપ્રકાશ છતને વધારે ગરમ કરી શકતો નથી. તેનાથી ઘરની અંદરનું તાપમાન પણ ઓછું રહે છે. તેના કારણે કૂલર અને AC વગેરે પર ઓછો ભાર પડે છે, જેના કારણે સોલાર પેનલ દ્વારા બનાવવામાં આવતી વીજળી વધુ બચી રહે છે અને ખર્ચ ઓછો થાય છે.
- જો તમે On-Grid સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરો છો, તો બચેલી વીજળી તમારા વીજળીના બિલને ઘટાડે છે અને જો તમે Storageવાળી Off-Grid સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરો છો, તો તમે રાત્રે ઉપયોગ કરવા માટે વીજળી બચાવી શકો છો.
- શહેરોમાં કોંક્રીટ અને ડામરના કારણે રાત્રે પણ ગરમી જળવાઈ રહે છે. બાયો સોલાર છતો ગરમી શોષવાને બદલે તેને વાતાવરણમાં ફેલાતી અટકાવે છે. તેનાથી ઘરની આસપાસ પણ ઠંડક જળવાઈ રહે છે.
કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે?
બાયો સોલારનો Concept ભારતમાં હજુ ઓછો છે, પરંતુ લોકો તેના ફાયદા જાણીને તેને અજમાવવાની પહેલ કરવા લાગ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં યાદ રાખો કે આ સિસ્ટમ સાથે છત પર માટી, છોડ અને ભેજના કારણે ભાર વધે છે. આ જ કારણ છે કે બાયો સોલાર લગાવતા પહેલાં Structural Audit જરૂર કરાવી લો. આ ઉપરાંત છોડની છટણી, યોગ્ય Drainageની વ્યવસ્થા અને એ પણ જોવું જરૂરી બની જાય છે કે છોડ પેનલ પર સૂર્યપ્રકાશ પડતો અટકાવે નહીં. સોલાર પેનલ લગાવવાના ખર્ચમાં હરિયાળીના ખર્ચ અને Maintenanceને ઉમેરવાનું ભૂલશો નહીં.
