Home Biogas Plant Cost: LPG ગેસ સિલિન્ડરની અછતના સમાચારો વચ્ચે લોકો LPG ગેસના વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે. એવામાં લોકોનું ધ્યાન બાયોગેસ તરફ પણ ગયું છે. આજકાલ ઘરની છત અને બાલ્કનીમાં પણ મિની બાયોગેસ પ્લાન્ટ લગાડી શકાય છે. ઘરના કચરાથી જ ચાલતો બાયોગેસ પ્લાન્ટ LPG ના ખર્ચ અને નિર્ભરતાને ખતમ કરી શકે છે. બાયોગેસ મુખ્યત્વે મિથેન અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ હોય છે અને LPG ની જેમ જ વાપરી શકાય છે. આ તે લોકો માટે એક શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ હોઈ શકે છે, જેઓ ન માત્ર LPG ગેસ પર નિર્ભર રહેવા નથી માંગતા પરંતુ ઘરના કચરાનો પણ યોગ્ય રીતે નિકાલ કરવા માંગે છે.
ઘરમાં કેવી રીતે વપરાય છે બાયોગેસ ટેકનોલોજી?
બાયોગેસ ભીના કચરા, છાણ અને બગડેલા ખોરાકના સડવાથી બને છે. એવામાં તમે ઘરના કચરા દ્વારા ગેસ પર ખર્ચ થતા પૈસા બચાવી શકો છો. આ રસોઈ બનાવવા માટે મફત બળતણ આપવાની સાથે પર્યાવરણની દૃષ્ટિએ પણ ઉત્તમ છે. હવે સવાલ એ થાય છે કે તેને ઘરમાં વાપરવાની ટેકનોલોજી શું છે?
ખરેખર, આજકાલ ઘરમાં બાયોગેસ પ્લાન્ટ લગાડવો હવે ખૂબ જ સરળ બની ગયો છે. શહેરી એપાર્ટમેન્ટ્સ માટે હવે પોર્ટેબલ અથવા પ્રી-ફેબ્રિકેટેડ બાયોગેસ પ્લાન્ટ ઉપલબ્ધ છે. તેને લોકો ઘરની છત કે બાલ્કનીમાં પણ રાખી શકે છે. આ સેટઅપમાં એક ડાયજેસ્ટર ટેન્ક, કચરો નાખવા માટે ઇનલેટ અને એક ગેસ હોલ્ડર સામેલ હોય છે.
બાયોગેસ પ્લાન્ટ પર થતો ખર્ચ
એક 3-4 સભ્યો ધરાવતા પરિવાર માટે 1 ઘન મીટરના પોર્ટેબલ બાયોગેસ પ્લાન્ટની કિંમત લગભગ 15,000 થી 25,000 ની વચ્ચે આવે છે. જો તમે તેને જમીન પર પાકો (કાયમી) બનાવો, તો ખર્ચ થોડો ઓછો થઈ શકે છે. જોકે જાળવણી માટે પોર્ટેબલ બાયોગેસ પ્લાન્ટ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
કેવી રીતે કામ કરે છે બાયોગેસ ટેકનોલોજી?
બાયોગેસનો ઘરમાં ઉપયોગ કરવો તેટલો જ સરળ છે, જેટલો LPG ગેસનો ઉપયોગ કરવો. આ માટે તમારે દરરોજ ઘરનો ભીનો કચરો જેમ કે ફળોની છાલ, વધેલું ભોજન, બગડેલા શાકભાજી વગેરે અથવા છાણને પાણીમાં ભેળવીને ઇનલેટમાં નાખવાનું હોય છે. આ કચરો બાયોગેસ પ્લાન્ટમાં જઈને સડે છે અને તેનાથી ગેસ બને છે. જે પાઇપ દ્વારા સીધો જ તમારી કિચનના બાયોગેસ ચૂલા સુધી પહોંચે છે.
મોટી વાત એ છે કે બાયોગેસ પ્લાન્ટની જાળવણી પણ અઘરી નથી. તમારે માત્ર એ વાતનું ધ્યાન રાખવાનું હોય છે કે તેમાં પ્લાસ્ટિક, કાચ કે રસાયણો વાળી વસ્તુઓ ન નાખવી. એટલું જ નહીં, ગેસ બન્યા પછી તેમાં વધતા પ્રવાહી અવશેષ (સ્લરી) ને તમે તમારા છોડ માટે ખાતર તરીકે પણ વાપરી શકો છો.
ધ્યાન રાખવા જેવી બાબતો
ઘરમાં બાયોગેસ પ્લાન્ટ લગાડવો એ એક સારું રોકાણ છે પરંતુ તે લગાડતા પહેલા કેટલીક બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ:
સૌથી પહેલા તમારી પાસે યોગ્ય જગ્યા હોવી જોઈએ. બાયોગેસ બનાવતા બેક્ટેરિયાને ગરમીની જરૂર હોય છે, તેથી પ્લાન્ટ માટે એવી જગ્યા પસંદ કરો જ્યાં આખો દિવસ સારી ધૂપ (તડકો) આવતી હોય.
બાયોગેસ પ્લાન્ટ રસોડાની નજીક હોવો જોઈએ. આનાથી પ્રેશર જળવાઈ રહે છે અને લીકેજનું જોખમ રહેતું નથી. જો પાઇપલાઇન વધુ લાંબી હોય તો ગેસનું પ્રેશર ઘટી શકે છે.
જો તમારો પરિવાર નાનો છે અને ઘરમાથી તેટલો કચરો નથી નીકળતો જે બાયોગેસ પ્લાન્ટ માટે જરૂરી હોય, તો આ ટેકનોલોજી કદાચ તમારા કામમાં ન આવે.
જો પ્લાન્ટ લગાવો છો, તો પાઇપલાઇનમાં ‘પ્રેશર ગેજ’ જરૂર લગાવો જેથી તમને ખબર પડે કે કેટલી ગેસ બની રહી છે.
પ્લાન્ટમાંથી નીકળતા પ્રવાહી અવશેષો રાખવા માટે યોગ્ય બંદોબસ્ત કરો, જેથી તેનો ઉપયોગ ખાતર તરીકે કરી શકાય.
