India e-Passport: પાસપોર્ટના સુરક્ષા સ્ટાન્ડર્ડને વધુ બહેતર બનાવવાના હેતુથી દેશભરમાં e-Passport (ઇલેક્ટ્રોનિક પાસપોર્ટ) જારી કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે. જો તમે ૨૮ મે, ૨૦૨૫ કે ત્યારબાદ નવો પાસપોર્ટ બનાવ્યો છે અથવા રિન્યુ કરાવ્યો છે, તો તમને મળનારો પાસપોર્ટ એક e-Passport હશે.
આ પાસપોર્ટ દેખાવમાં તો જૂના પાસપોર્ટ જેવો જ હશે, પરંતુ તેના કવર પર બનેલા અશોક સ્તંભની નીચે એક ચિપ હાજર હશે. આ ચિપમાં પાસપોર્ટ ધારકની બાયોમેટ્રિક સહિત તમામ પ્રકારની માહિતી ફીડ હશે. આનાથી નકલી પાસપોર્ટ બનાવવાનું લગભગ અશક્ય બની જશે અને ઇમિગ્રેશન પ્રક્રિયા પણ ઝડપી થશે.
૧. e-Passport શું છે?
e-Passport એક સામાન્ય પાસપોર્ટનું એડવાન્સ્ડ વર્ઝન છે, જેમાં એક ઇલેક્ટ્રોનિક ચિપ (Electronic Chip) લાગેલી હોય છે. આ ચિપમાં પાસપોર્ટ ધારકનો બાયોમેટ્રિક ડેટા, ફોટો, ફિંગરપ્રિન્ટ અને અંગત માહિતી વગેરે સ્ટોર હોય છે.
આ પાસપોર્ટ અન્ય આધુનિક સુરક્ષા ફીચર્સ સાથે આવે છે, જે તેને નકલી બનાવવો લગભગ અશક્ય બનાવે છે.
૨. e-Passport માટે ઑનલાઇન અરજી કેવી રીતે કરશો?
તમે e-Passport માટે પાસપોર્ટ સેવા પોર્ટલ (Passport Seva Portal) પર જઈને ઑનલાઇન અરજી કરી શકો છો. આ માટે તમારે નીચેના સ્ટેપ્સનું પાલન કરવું પડશે:
સ્ટેપ ૧: રજિસ્ટ્રેશન: સૌથી પહેલા Passport Seva Online Portal પર જાઓ અને તમારી જાતને રજિસ્ટર કરો.
સ્ટેપ ૨: લૉગિન અને અરજી: રજિસ્ટ્રેશન પછી પોર્ટલમાં લૉગિન કરો અને “Apply for Fresh Passport / Re-issue of Passport” પર ક્લિક કરો. (જો પ્રથમ વખત પાસપોર્ટ બનાવતા હો, તો Fresh Issuance ઑપ્શન પસંદ કરો.)
સ્ટેપ ૩: ફોર્મ ભરો: ફોર્મમાં માંગવામાં આવેલી તમામ માહિતી સાચી રીતે ભરો અને સબમિટ કરો. ધ્યાન રાખો કે કોઈ પણ ખોટી માહિતી ભરવાથી તમને પાસપોર્ટ મેળવવામાં સમસ્યા આવી શકે છે.
સ્ટેપ ૪: પેમેન્ટ અને એપોઇન્ટમેન્ટ: ફોર્મ સબમિટ થયા પછી, “View Saved/Submitted Applications” સેક્શનમાં જઈને “Pay and Schedule Appointment” પર ક્લિક કરો. ઑનલાઇન પેમેન્ટ કરવું ફરજિયાત છે, જેનાથી જ તમારું PSK, POPSK અથવા પોસ્ટ ઓફિસમાં એપોઇન્ટમેન્ટ બુક થશે.
સ્ટેપ ૫: રસીદ: અરજી સબમિટ અને પેમેન્ટ પૂર્ણ થયા પછી, તમને એક રસીદ મળશે જેમાં તમારો ARN અથવા એપોઇન્ટમેન્ટ નંબર હશે. તમને રજિસ્ટર્ડ નંબર પર SMS દ્વારા પણ વિગતો મળશે. આ માહિતી સંભાળીને રાખો.
૩. પાસપોર્ટ મેળવવાની આગળની પ્રક્રિયા
સ્ટેપ ૬: ડૉક્યુમેન્ટ વેરિફિકેશન: તમારા ઓરિજિનલ ડૉક્યુમેન્ટ્સ સાથે એપોઇન્ટમેન્ટની તારીખે પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્ર (PSK) અથવા રિજનલ પાસપોર્ટ ઓફિસ (RPO) જાઓ અને ફિઝિકલ વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા પૂરી કરો.
(નોંધ: જો તમે સરનામા પર વેરિફિકેશનનો ઑપ્શન પસંદ કર્યો હોય, તો પાસપોર્ટ વાન તમારા સરનામે આવીને ડૉક્યુમેન્ટ વેરિફાય કરશે, પરંતુ આ સેવા હજી કેટલાક વિસ્તારોમાં જ ઉપલબ્ધ છે.)
સ્ટેપ ૭: પોલીસ વેરિફિકેશન અને ડિલિવરી: આ પછી તમારું પોલીસ વેરિફિકેશન થશે અને પછી ૧૫ થી ૨૦ દિવસમાં તમારા સરનામે તમારો e-Passport પહોંચાડી દેવામાં આવશે.
૪. e-Passport બનાવતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો
e-Passport માટે અરજી કરતી વખતે નીચેની બાબતોનું ધ્યાન રાખો:
વિગતો ચકાસવી: અરજી કરતી વખતે બધી વિગતો બે થી ત્રણ વખત ક્રોસ-ચેક કરીને ભરો.
જરૂરી ડૉક્યુમેન્ટ્સ: તમારી પાસે આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ, બેંક પાસબુક, વીજળી/પાણી/ગેસ બિલ વગેરે જેવા ડૉક્યુમેન્ટ્સ તૈયાર હોવા જોઈએ.
જન્મ તારીખનો પુરાવો: જન્મ તારીખ સાબિત કરવા માટે જન્મ પ્રમાણપત્ર, આધાર કાર્ડ, વોટર આઈડી, ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ અથવા મેટ્રિકનું સર્ટિફિકેટ વગેરે જેવા ડૉક્યુમેન્ટ્સની જરૂર પડી શકે છે.
મૂળ દસ્તાવેજો: એપોઇન્ટમેન્ટ પર PSK માં તમારા બધા ઓરિજિનલ ડૉક્યુમેન્ટ્સ સાથે જ પહોંચો.
