SIM Card Rules: 9 કનેક્શનની મર્યાદા યથાવત, DoTની નવી વ્યવસ્થાથી થશે કડક તપાસ
SIM Card Rules: ભારતમાં એક વ્યક્તિના નામે મોબાઇલ કનેક્શન રાખવાની મર્યાદા હવે વધુ કડક રીતે લાગુ થવા જઈ રહી છે. દૂરસંચાર વિભાગ (DoT) એ ટેલિકોમ કંપનીઓને સૂચના આપી છે કે નક્કી કરેલી મર્યાદા સુધી SIM કાર્ડ ધરાવતા ગ્રાહકોને ત્યાર બાદ નવું મોબાઇલ કનેક્શન આપવામાં ન આવે. આ વ્યવસ્થા 24 ઓગસ્ટ 2026થી લાગુ થશે.
DoT એ 17 ઓગસ્ટે જાહેર કરેલા સર્ક્યુલરમાં ટેલિકોમ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સને એવી ટેક્નિકલ અને સંગઠનાત્મક વ્યવસ્થા કરવાની સૂચના આપી છે, જેના દ્વારા એ જાણી શકાય કે કોઈ ગ્રાહક પોતાના નામે નક્કી કરેલી મર્યાદાથી વધુ મોબાઇલ કનેક્શન લેવાનો પ્રયાસ તો નથી કરી રહ્યો. જો ગ્રાહક પહેલેથી જ મહત્તમ મર્યાદા સુધી પહોંચી ગયો હોય, તો તેને તેની જાણ કરવામાં આવશે અને નવું કનેક્શન આપવામાં આવશે નહીં.
એક વ્યક્તિ કેટલા SIM કાર્ડ રાખી શકે?
SIM કાર્ડની સંખ્યા પર આ મર્યાદા નવી નથી. DoT એ એક દાયકાથી પણ પહેલાં એક વ્યક્તિના નામે મહત્તમ 9 મોબાઇલ કનેક્શનની મર્યાદા નક્કી કરી હતી. આ મર્યાદા અલગ-અલગ ટેલિકોમ કંપનીઓ અને ટેલિકોમ સર્કલને જોડીને લાગુ થાય છે. જોકે, જમ્મુ-કાશ્મીર, આસામ અને નોર્થ ઈસ્ટના રાજ્યો માટે અલગ નિયમ છે. આ વિસ્તારોમાં એક વ્યક્તિના નામે મહત્તમ 6 મોબાઇલ કનેક્શન રાખવાની મંજૂરી છે.
નવી વ્યવસ્થામાં ફેરફાર મર્યાદામાં નહીં, પરંતુ તેના નિયમ લાગુ કરવાની રીતમાં કરવામાં આવ્યો છે. હવે ટેલિકોમ કંપનીઓએ નવું SIM જારી કરતા પહેલાં તપાસ કરવી પડશે કે સંબંધિત વ્યક્તિના નામે અગાઉથી કેટલા મોબાઇલ કનેક્શન નોંધાયેલા છે.
નવું SIM લેતી વખતે જૂના નંબર જણાવવા પડશે
નવા મોબાઇલ કનેક્શન માટે અરજી કરતી વખતે ગ્રાહકે પોતાના નામે પહેલેથી ચાલી રહેલા મોબાઇલ નંબરની માહિતી પણ આપવી પડશે. આ માટે Customer Application Form (CAF)માં તેના નામે રહેલા તમામ મોબાઇલ કનેક્શનનો ઉલ્લેખ કરવો પડશે. મહત્વની વાત એ છે કે તેમાં અન્ય ટેલિકોમ ઓપરેટર પાસેથી લેવામાં આવેલો નંબર અથવા અન્ય ટેલિકોમ સર્કલમાં લીધેલું કનેક્શન પણ સામેલ હશે. એટલે કે માત્ર એ જ કંપનીના નંબરની ગણતરી નહીં થાય, જેની પાસેથી ગ્રાહક નવું SIM લઈ રહ્યો છે.
Digital Intelligence Platform દ્વારા થશે તપાસ
SIMની નિર્ધારિત મર્યાદા લાગુ કરવા માટે ટેલિકોમ કંપનીઓએ સરકારના Digital Intelligence Platform (DIP) દ્વારા ગ્રાહકના રેકોર્ડની તપાસ કરવી પડશે. DIP અલગ-અલગ ટેલિકોમ કંપનીઓ દ્વારા ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવેલા સબ્સ્ક્રાઇબર ડેટાને એકસાથે લાવે છે. તેનાથી એ જાણવામાં મદદ મળશે કે કોઈ વ્યક્તિના નામે પહેલેથી કેટલા મોબાઇલ કનેક્શન છે અને શું તેણે પોતાના માટે નિર્ધારિત મર્યાદા પૂર્ણ કરી છે.
આ વ્યવસ્થા હેઠળ કોઈ ગ્રાહકના નામે રહેલા કનેક્શનની માહિતી માત્ર એક કંપનીના રેકોર્ડ સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં. અલગ-અલગ ઓપરેટરના કનેક્શનને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે.
23 ઓગસ્ટથી ફોટો આધારિત ઓળખની સુવિધા
DoT એ Digital Intelligence Platformમાં ફોટો આધારિત ઓળખની નવી સુવિધા પણ શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
23 ઓગસ્ટથી DIP એવા ગ્રાહકો માટે એક પ્રતિનિધિ તસવીર બતાવશે, જે પોતાના વિસ્તારમાં લાગુ SIM કનેક્શનની મહત્તમ મર્યાદા સુધી પહોંચી ચૂક્યા છે. ટેલિકોમ કંપનીઓ નવા કનેક્શન જારી કરવાની પ્રક્રિયામાં આ માહિતીનો ઉપયોગ કરી શકશે. જો તપાસમાં જાણવા મળે કે ગ્રાહક પહેલેથી જ નિર્ધારિત મર્યાદા પાર કરી ચૂક્યો છે, તો તેના નામે નવું SIM જારી કરવામાં આવશે નહીં.
કંપનીઓને 30 નવેમ્બર સુધી સિસ્ટમ તૈયાર કરવાનો સમય
ટેલિકોમ કંપનીઓને Digital Intelligence Platform સાથે પોતાની ટેક્નિકલ અને પ્રક્રિયાગત વ્યવસ્થાને સંપૂર્ણ રીતે એકીકૃત અને વ્યવસ્થિત કરવા માટે 30 નવેમ્બર 2026 સુધીનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. તેનો અર્થ એ છે કે 24 ઓગસ્ટથી નિયમોનું કડક પાલન શરૂ થશે, જ્યારે કંપનીઓને પોતાની સંપૂર્ણ ટેક્નિકલ વ્યવસ્થાને DIP સાથે જોડવા અને પ્રક્રિયાઓને સુવ્યવસ્થિત કરવા માટે નવેમ્બરના અંત સુધીનો સમય મળશે.
ભૂલથી મર્યાદા કરતાં વધુ SIM જારી થયું તો શું થશે?
સરકારે આ દરમિયાન ભૂલથી નિર્ધારિત મર્યાદાથી વધુ મોબાઇલ કનેક્શન સક્રિય થઈ જાય તેવી સ્થિતિ માટે પણ વચગાળાની વ્યવસ્થા નક્કી કરી છે. DoT અનુસાર, જો કોઈ ગ્રાહકના નામે નક્કી કરેલી મર્યાદાથી વધુ મોબાઇલ કનેક્શન ભૂલથી સક્રિય થઈ જાય, તો તે વધારાના કનેક્શનને તાત્કાલિક એક દિવસ માટે સસ્પેન્ડ કરી શકાય છે. આ કાર્યવાહી Customer Application Formમાં આપવામાં આવેલા નિયમો અને શરતો હેઠળ કરવામાં આવશે. ત્યાર બાદ સંબંધિત મામલાનો ઉકેલ કરવામાં આવશે.
સરકારનો શું હેતુ છે?
DoTનું કહેવું છે કે આ સૂચનાનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે ગ્રાહકો નક્કી કરેલી મર્યાદાની અંદર જ મોબાઇલ કનેક્શનનો ઉપયોગ કરે. સરકારે ટેલિકોમ કંપનીઓને નવા કનેક્શન જારી કરતા પહેલાં હાલના કનેક્શનની તપાસ કરવાની વ્યવસ્થા મજબૂત કરવા કહ્યું છે. નિયમો લાગુ કરતી વખતે આવતી સમસ્યાઓ અને મામલાઓને સંબંધિત Licensed Service Areas (LSAs)ના સ્તરે સંભાળવામાં આવશે.
શું બદલાયું છે?
- એક વ્યક્તિના નામે સામાન્ય રીતે મહત્તમ 9 SIM કનેક્શનની મર્યાદા યથાવત છે.
- જમ્મુ-કાશ્મીર, આસામ અને પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાં મર્યાદા 6 કનેક્શનની છે.
- 24 ઓગસ્ટથી નિર્ધારિત મર્યાદા પૂર્ણ કરી ચૂકેલી વ્યક્તિને નવું SIM જારી કરવા પર રોક લાગુ થશે.
- નવા SIM માટે અરજી કરતી વખતે પોતાના નામે પહેલેથી રહેલા મોબાઇલ નંબરની માહિતી આપવી પડશે.
- અન્ય ઓપરેટર અને અન્ય ટેલિકોમ સર્કલના કનેક્શન પણ ગણવામાં આવશે.
- 23 ઓગસ્ટથી DIPમાં મર્યાદા પૂર્ણ કરી ચૂકેલા ગ્રાહકો માટે ફોટો આધારિત ઓળખની સુવિધા ઉપલબ્ધ થશે.
- કંપનીઓને DIP સાથે ટેક્નિકલ એકીકરણ પૂર્ણ કરવા માટે 30 નવેમ્બર સુધીનો સમય આપવામાં આવ્યો છે.
- ભૂલથી મર્યાદાથી વધુ કનેક્શન સક્રિય થાય તો વધારાના કનેક્શનને એક દિવસ માટે સસ્પેન્ડ કરી શકાય છે.
આ રીતે સરકારે SIM કાર્ડની હાલની મર્યાદામાં કોઈ નવી સંખ્યા નક્કી કરી નથી, પરંતુ અલગ-અલગ ટેલિકોમ કંપનીઓ અને સર્કલમાં લેવામાં આવેલા કનેક્શનને એકસાથે જોડીને એક વ્યક્તિના નામે નક્કી કરેલી મર્યાદાના ઉલ્લંઘનને રોકવાની વ્યવસ્થાને વધુ કડક બનાવી છે.
