Bhakra Nangal Free Train: ટ્રેનમાં મુસાફરી કરવાનો પોતાનો એક રોમાંચ હોય છે. દરરોજ કરોડો લોકો ટ્રેન દ્વારા મુસાફરી કરે છે. આમાં લાખો લોકો એવા હોય છે, જે ૧,૦૦૦-૧,૨૦૦ કિલોમીટર કે તેનાથી પણ લાંબી મુસાફરી માટે ટ્રેનને જ પસંદ કરે છે. મુસાફરી ત્યારે વધુ રોમાંચક બની જાય છે, જ્યારે રસ્તામાં સુંદર નજારા જોવા મળે. ટ્રેનમાં મુસાફરી કરવી હોય તો ટિકિટ તો લેવી જ પડશે, રિઝર્વેશન કરાવવું પડશે એટલે કે કુલ મળીને પૈસા ખર્ચવા પડશે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે દેશમાં એક એવી પણ ટ્રેન છે, જેમાં મુસાફરી કરવાના પૈસા લાગતા નથી. ન તો રિઝર્વેશન કરાવવું પડે છે અને ન તો કોઈ ટિકિટ લેવી પડે છે. અમે વાત કરી રહ્યા છીએ, ભાખડા-નાંગલ ટ્રેનની. જો તમે પણ આ ટ્રેનમાં ફ્રી મુસાફરીની મજા માણવા માંગતા હોવ, તો ચાલો જાણીએ આ ટ્રેન વિશે.
૭૫ વર્ષથી ફ્રીમાં મુસાફરી
ભાખડા-નાંગલ ટ્રેન, એવી ટ્રેન છે, જેમાં લોકો ૭૫ વર્ષથી ફ્રીમાં મુસાફરી કરી રહ્યા છે. આ ટ્રેન ભાખડા-નાંગલ ડેમ જોવા આવનારા લોકો માટે ચાલે છે. હિમાચલ અને પંજાબ બોર્ડર પર નાંગલ અને ભાખડા વચ્ચે ચાલતી આ ટ્રેનમાં તમે ટિકિટ લીધા વગર ફ્રીમાં મુસાફરી કરી શકો છો.
ભારતીય રેલવે નહીં તો કોણ ઓપરેટ કરે છે?
ટ્રેનનું સંચાલન અને દેખરેખ ભાખડા બિયાસ મેનેજમેન્ટ રેલવે બોર્ડ કરે છે. આ ટ્રેન હિમાચલ પ્રદેશ/પંજાબ સરહદની સાથે ભાખડા અને નાંગલ વચ્ચે ચલાવવામાં આવે છે. ટ્રેન શિવાલિક ટેકરીઓમાં ૧૩ કિલોમીટરની મુસાફરી કરે છે અને સતલુજ નદીને પાર કરે છે.
ટ્રેન ચલાવવામાં કેટલો ખર્ચ આવે છે?
પહેલા આ ટ્રેન વરાળ એન્જિન (સ્ટીમ એન્જિન) થી ચાલતી હતી, પરંતુ ૧૯૫૩ માં તેમાં મોટો ફેરફાર આવ્યો. ત્યારે આ ટ્રેનમાં અમેરિકાથી મંગાવવામાં આવેલા ડીઝલ એન્જિન લગાવવામાં આવ્યા. ટ્રેનમાં રોજ લગભગ ૫૦ લિટર ડીઝલનો ખર્ચ આવે છે. એટલે કે ટ્રેન ચલાવવાનો ખર્ચ ૫,૦૦૦ રૂપિયાની આસપાસ આવે છે.
સુંદર નજારાઓનો આનંદ
આ ટ્રેન છ સ્ટેશનો અને ત્રણ ટનલમાંથી પસાર થાય છે. ટ્રેનમાંથી તમે દેશના સૌથી ઊંચા બંધોમાંના એક, ભાખડા-નાંગલ ડેમનો નજારો જોઈ શકો છો. સાથે જ સુંદર શિવાલિક પહાડીઓનો નજારો પણ જોઈ શકો છો. ભાખડા-નાંગલ ટ્રેન દેશના ઔદ્યોગિક ઈતિહાસની ઝલક બતાવે છે.
કેવી છે ટ્રેનની બોગીઓ?
ટ્રેનના કોચ લાકડાના બનેલા છે. પહેલા ટ્રેનમાં ૧૦ બોગીઓ હતી, પરંતુ હવે માત્ર ૩ બોગીઓ જ ચલાવવામાં આવે છે. આમાં એક બોગી પ્રવાસીઓ માટે અનામત (રિઝર્વ) રહે છે અને એક બોગી મહિલાઓ માટે અનામત હોય છે. અહેવાલો અનુસાર, તેની બોગીઓ કરાચીમાં બનાવવામાં આવી હતી.
દરરોજ કેટલા લોકો મુસાફરી કરે છે?
નાંગલ અને ભાખડા વચ્ચે આ ટ્રેન કેટલાક હોલ્ટ પર ઉભી રહે છે. કહેવાય છે કે દરરોજ ૮૦૦ થી વધુ લોકો આ ટ્રેનમાં મુસાફરી કરે છે. કારણ કે આ વિસ્તાર ફરવા માટે લોકોની પસંદગી બની ગયો છે, તેથી અહીં આવતા પ્રવાસીઓ પણ આ મુસાફરીનો આનંદ માણે છે.
