How Gold Made: આજે, આખું વિશ્વ સોના પાછળ પાગલ છે. સામાન્ય માણસને ભૂલી જાઓ, બધા દેશોની બેંકો પણ સતત સોનું ખરીદતી રહે છે. સોનું ફક્ત આધુનિક સમય માંજ પ્રિય નથી, પરંતુ ઇતિહાસમાં પણ તેના વિશે ખૂબ જ ક્રેઝ જોવા મળ્યો છે. રાજાઓ અને સમ્રાટોએ તેના માટે યુદ્ધો લડ્યા હતા, અને રસાયણશાસ્ત્રીઓએ તેમની પ્રયોગશાળાઓમાં તેને બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. હવે, પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે: સોનું ક્યાંથી આવ્યું? કેટલાક વૈજ્ઞાનિકો અને સંશોધકોએ કહ્યું છે કે સોનું આપણી પૃથ્વી કરતાં પણ જૂનું છે, તો પછી તે ક્યાં બન્યું અને કેવી રીતે આપણા સુધી પહોંચ્યું તેની કહાણી ખૂબ જ રસપ્રદ છે.
વૈજ્ઞાનિક સંશોધનોએ સાબિત કર્યું છે કે પૃથ્વી પર સોના અને ચાંદીના હાજર દરેક કણે આપણો ગ્રહ અસ્તિત્વમાં આવ્યો તે પહેલાં જ તેની યાત્રા શરૂ કરી હતી. એવું માનવામાં આવે છે કે સોના અને ચાંદીના આ અણુઓ તારાઓના અવશેષો હતા જે જીવ્યા અને પછી મૃત્યુ પામ્યા. જો કે, પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે: તે પૃથ્વી પર આ કણો કેવી રીતે પહોંચ્યા? આપણા ગ્રહમાં હાલમાં કેટલું સોનું છે? વધુમાં, બ્રહ્માંડમાં કેટલું સોનું હોઈ શકે છે? ચાલો શરૂઆતથી આની વાચ કરીએ.
કેવી રીતે થઈ શરુઆત? :- વૈજ્ઞાનિકોનો અંદાજ છે કે બ્રહ્માંડ 13.8 અબજ વર્ષ પહેલાં બિગ બેંગ સાથે શરૂ થયું હતું. ઊર્જાના પ્રચંડ વિસ્ફોટથી હાઇડ્રોજન, હિલીયમ અને લિથિયમનું નિર્માણ થયું. તે સમયે, કોઈ ભારે તત્વો નહોતા. ધીમે ધીમે તારાઓ બન્યા, અને આ તારાઓના મૂળમાં ગુરુત્વાકર્ષણ બળે હાઇડ્રોજનને હિલીયમમાં રૂપાંતરિત કર્યું, જેનાથી આજે આપણા સૂર્યની જેમ ઊર્જા અને પ્રકાશ ઉત્પન્ન થાય છે.
ધીમે ધીમે, હિલીયમનું પણ કાર્બન, ઓક્સિજન, સિલિકોન અને લોહતત્વમાં રૂપાંતરિત થયું, પરંતુ જ્યારે તારાનો મુખ્ય ભાગ લોહતત્વથી ભરાઈ જાય છે, ત્યારે તે મૃત્યુ પામે છે. આ વિસ્ફોટક પ્રક્રિયા દરમિયાન, એક ખાસ રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા થાય છે, જેના કારણે ન્યુટ્રોનનો બોમ્બમારો થાય છે અને સોનું, ચાંદી, પ્લેટિનમ અને યુરેનિયમ જેવી ધાતુઓની રચનાનું કારણ બને છે.
વર્ષ 2017 માં 10 પૃથ્વી જેટલું સોનું ઉત્પન્ન થયું :- 2017 માં, વૈજ્ઞાનિકોએ અવકાશમાં એક વિસ્ફોટ અને રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા શોધી કાઢી જેનાથી 10 પૃથ્વીના વજન જેટલું સોનું ઉત્પન્ન થયું. ન્યુટ્રોન તારો, અથવા મૃત્યુ પામતો તારો, ફક્ત 20 કિલોમીટર પહોળો હોય છે, અને તેનું દળ સૂર્ય કરતા ઘણું વધારે હોય છે.
આ તારો એટલો ગાઢ હોય છે કે તેના પદાર્થની એક ચમચીનું વજન અબજો ટન હોઈ શકે છે. 2017 માં, વૈજ્ઞાનિકોએ 13 મિલિયન પ્રકાશ-વર્ષ દૂર એક સમાન અથડામણથી ઉત્પન્ન તરંગો શોધી કાઢ્યા. ખગોળશાસ્ત્રીઓનો અંદાજ છે કે આ વિસ્ફોટથી 10 પૃથ્વીના વજન જેટલું સોનું ઉત્પન્ન થયું હતું, જ્યારે તેનાથી અનેક ગણું વધુ પ્લેટિનમ ઉત્પન્ન થયું હતું.
સોનું વાસ્તવમાં કોસ્મિક વિસ્ફોટની રાખ છે :- ખગોળ ભૌતિકશાસ્ત્રી જેનિફર જોહ્ન્સન કહે છે કે જ્યારે પણ તમે તમારા હાથમાં સોનાનો ટુકડો પકડો છો, ત્યારે તમે ખરેખર બ્રહ્માંડની રાખ પકડી રહ્યા છો. આનો અર્થ એ છે કે સોનું પૃથ્વી પર બન્યું નથી, પરંતુ પૃથ્વીના ઘણા સમય પહેલા અસ્તિત્વમાં હતું. 2017 ના વિસ્ફોટ દ્વારા જે સોનું બન્યું છે તે જો આ પૃથ્વી પર પહોંચે, તો તેનું વજન પૃથ્વી કરતાં ઘણું વધારે હશે.
