NMC guidelines for medical prescriptions: પૈસા ખર્ચ કરીને ડોક્ટરને બતાવ્યું, પરંતુ પ્રિસ્ક્રિપ્શન વાંચવામાં પરસેવો છૂટી જાય છે. ક્યારેક ને ક્યારેક આપણે સૌએ આ સ્થિતિનો સામનો કરવો પડ્યો છે. ડોક્ટરોની લખાવટને લઈને ઘણા જોક્સ પણ ચાલે છે. આ માહોલમાં નેશનલ મેડિકલ કમિશન (NMC) એ એક વિશેષ માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ડોક્ટરોએ સ્પષ્ટ અક્ષરોમાં પ્રિસ્ક્રિપ્શન લખવું પડશે, જેથી તે દરેક માટે વાંચવા યોગ્ય હોય.
NMC એ કેમ લીધો નિર્ણય?
માત્ર સામાન્ય લોકો જ નહીં, કેટલાક કિસ્સાઓમાં ડોક્ટરોએ પણ પ્રિસ્ક્રિપ્શનનો અર્થ સમજવામાં ઘણી મહેનત કરવી પડે છે, અહીં સુધી કે ફાર્માસિસ્ટ અને અન્ય ડોક્ટરોને પણ. પ્રિસ્ક્રિપ્શનની લખાવટ ન સમજી શકવાને કારણે મુસીબતો પણ ઊભી થઈ જાય છે. અદાલત અને આરોગ્ય સત્તાવાળાઓ પણ આ બાબતે ચિંતા વ્યક્ત કરી ચૂક્યા છે. તેથી સામાન્ય લોકોના સ્વાસ્થ્ય અને સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને નેશનલ મેડિકલ કમિશન દ્વારા ડોક્ટરો માટે માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવી છે.
હાઈકોર્ટે મામલાને ગંભીરતાથી લીધો
તાજેતરમાં પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટે પણ આ મામલે કડક ટિપ્પણી કરી હતી. અદાલતે ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું હતું કે જો પ્રિસ્ક્રિપ્શન વાંચવા યોગ્ય ન હોય તો દર્દી ખોટી દવા ખાઈ શકે છે, દવાનો ડોઝ ખોટો થઈ શકે છે અને તેનાથી ગંભીર નુકસાન થઈ શકે છે. અદાલતે કહ્યું કે બંધારણની કલમ 21 મુજબ વંચાય તેવું પ્રિસ્ક્રિપ્શન એ સ્વાસ્થ્યના અધિકાર હેઠળ આવે છે.
ત્યારબાદ નેશનલ મેડિકલ કમિશને નવી માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી પ્રિસ્ક્રિપ્શન લખવામાં ડોક્ટરોની જવાબદારીઓ યાદ અપાવી. નેશનલ મેડિકલ કમિશને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવી દીધું છે કે પ્રિસ્ક્રિપ્શન લખતી વખતે શું કરવું જોઈએ. કહેવામાં આવ્યું છે કે—
પ્રિસ્ક્રિપ્શનમાં કોઈ અસ્પષ્ટતા હોવી જોઈએ નહીં. પ્રિસ્ક્રિપ્શન સ્પષ્ટ અને વંચાય તેવી લખાવટમાં લખવું પડશે.
મનસ્વી, અસ્પષ્ટ પ્રિસ્ક્રિપ્શન સ્વીકારવામાં આવશે નહીં, કારણ કે તેનાથી દર્દીની સુરક્ષા સાથે સમજૂતી થશે.
પ્રિસ્ક્રિપ્શન લખવાની પ્રક્રિયા પર દેખરેખ રાખવા અને નિયમોનું પાલન કરવામાં આવે છે કે નહીં તે જોવા માટે મેડિકલ કોલેજોમાં પેટા સમિતિઓ રચવી જોઈએ.
મેડિકલ વિદ્યાર્થીઓને સ્પષ્ટપણે પ્રિસ્ક્રિપ્શન લખવાનું મહત્વ સમજાવવું જોઈએ. તેને ક્લિનિકલ તાલીમના મુખ્ય ભાગ તરીકે સામેલ કરવું જોઈએ.
પ્રિસ્ક્રિપ્શન બેદરકારીથી લખવું એ ગંભીર ખતરો
નિષ્ણાતો લાંબા સમયથી દલીલ કરી રહ્યા છે કે પ્રિસ્ક્રિપ્શન બેદરકારીથી લખવા પર ગંભીર ખતરો હોઈ શકે છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) પણ આ બાબતે સતત વકીલાત કરતું રહ્યું છે. દર્દીની સુરક્ષા પરની પોતાની માર્ગદર્શિકામાં WHO એ કહ્યું છે કે પ્રિસ્ક્રિપ્શન ન સમજી શકવા પર ખોટી દવા અથવા ખોટો ડોઝ લેવાનું જોખમ વધી જાય છે.
નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ હેલ્થના આંકડા મુજબ, પ્રિસ્ક્રિપ્શન સંબંધિત ભૂલોને કારણે અનેક ઘટનાઓ બની છે. તેમણે ચેતવણી આપી છે કે ગંભીર રીતે બીમાર અને ઘરના વડીલો આનાથી મુસીબતમાં મુકાઈ શકે છે. તેથી નેશનલ મેડિકલ કમિશનની માર્ગદર્શિકાથી દર્દીઓને ફાયદો થવાની આશા છે.
