PM Kisan Yojana Rules: વડાપ્રધાન કિસાન સન્માન નિધિ યોજના દેશના નાના અને સીમાંત ખેડૂતો માટે એક મોટી રાહત માનવામાં આવે છે. વર્ષ ૨૦૧૯ માં શરૂ થયેલી આ યોજના હેઠળ પાત્ર ખેડૂતોને દર વર્ષે ૬ હજાર રૂપિયાની આર્થિક મદદ મળે છે, જે ૨ હજાર રૂપિયાના ત્રણ હપ્તામાં સીધા બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર થાય છે.
પરંતુ જેમ જેમ આ યોજનાનો વ્યાપ વધ્યો છે, તેમ તેમ ખેડૂતોના મનમાં પ્રશ્નો પણ વધ્યા છે. સૌથી સામાન્ય પ્રશ્ન એ જ છે કે શું એક જ પરિવારના તમામ સભ્યો આ યોજનાનો લાભ લઈ શકે છે? ખાસ કરીને એવા પરિવારોમાં જ્યાં એકથી વધુ લોકો ખેતી સાથે જોડાયેલા હોય છે. સરકારે આ અંગે સ્પષ્ટ નિયમો બનાવ્યા છે, જે સમજવા ખૂબ જરૂરી છે.
પરિવાર સંબંધિત નિયમો શું કહે છે?
પીએમ કિસાન યોજનાના નિયમો મુજબ, એક પરિવારમાંથી માત્ર એક જ સભ્ય આ યોજનાનો લાભ લઈ શકે છે. જો પરિવાર પાસે ખેતીલાયક જમીન છે, તો તે જમીનના આધારે માત્ર એક જ લાભાર્થીને વાર્ષિક ૬ હજાર રૂપિયા મળશે. અરજી તે જ વ્યક્તિ કરી શકે છે, જેના નામે ખેતીની જમીન સરકારી રેકોર્ડમાં નોંધાયેલી હોય.
પતિ-પત્ની કે પરિવારના બાકીના સભ્યો ખેતીમાં સાથે કામ કરતા હોય, છતાં પણ તમામને અલગ-અલગ લાભ મળશે નહીં. સરકારનું ફોકસ જમીન અને પરિવારના એકમ (યુનિટ) પર હોય છે, નહીં કે એ વાત પર કે ખેતીમાં કેટલા લોકો સામેલ છે. આ જ કારણે એક જ પરિવારની અનેક અરજીઓ રિજેક્ટ થઈ જાય છે.
ક્યારે મળી શકે એકથી વધુને ફાયદો?
જો પરિવારના બે સભ્યો અલગ-અલગ રહેતા હોય અને તેમના નામે અલગ-અલગ જમીન હોય, તો કેટલાક કિસ્સાઓમાં બંનેને યોજનાનો લાભ મળી શકે છે. પરંતુ આ માટે જરૂરી છે કે સરકારી રેકોર્ડમાં તેઓ અલગ પરિવાર તરીકે નોંધાયેલા હોય. માત્ર બેંક ખાતું અલગ હોવું કે નામ અલગ હોવું પૂરતું નથી. લેન્ડ રેકોર્ડ (જમીન દસ્તાવેજ), પરિવારની ઓળખ અને સ્થાનિક ચકાસણી દ્વારા એ નક્કી કરવામાં આવે છે કે લાભ સાચી વ્યક્તિને મળી રહ્યો છે કે નહીં.
અરજી માટે ખેડૂતો pmkisan.gov.in પર ઓનલાઈન એપ્લાય કરી શકે છે અથવા નજીકના CSC કેન્દ્રની મદદ લઈ શકે છે. આધાર, બેંક ખાતું અને જમીનના દસ્તાવેજો સાચા હોવા જરૂરી છે. ખોટી માહિતી આપવા પર હપ્તો રોકી શકાય છે, તેથી અરજી હંમેશા નિયમો મુજબ જ કરો.
